Rusya’nın Slovyansk’a yaklaştığı iddiası sahadaki verilerle örtüşmüyor

Rusya, Donetsk genelinde ve özellikle Pokrovsk, Kostiantınivka ile Slovyansk’a yaklaşan hatlarda yoğun baskı uyguluyor. Ancak mevcut kanıtlar, Rusya Genelkurmay Başkanı Valeri Gerasimov’un açıkladığı ölçekte kesin bir yarma yaşandığını göstermiyor. Daha temkinli değerlendirme; sınırlı ilerlemeler, küçük birliklerle sızma girişimleri ve ağır çatışmaların yanı sıra Ukrayna’nın direnişi ve karşı saldırılarının sürdüğü yönünde. 456

Gerasimov Slovyansk hakkında ne söyledi?

Gerasimov, 27 Ağustos’ta Rus birliklerinin Slovyansk-Kramatorsk tahkimat bölgesinin ilk savunma hattını yardığını ve yaklaşık 160 kilometrelik bir cephe boyunca ilerlediğini söyledi. Rus birliklerinin Slovyansk’ın doğu eteklerine yaklaşık dört kilometre mesafede bulunduğunu da öne sürdü. Bu açıklamalar, Rus devletine bağlı medya ve Rusya Savunma Bakanlığı kaynaklarınca aktarıldı. Dolayısıyla bunlar savaşın taraflarından birinin iddiaları; bağımsız biçimde doğrulanmış saha gerçekleri değil. 12314

Bağımsız değerlendirmeler, Slovyansk’ın doğusu ve güneydoğusunda Rus hareketliliği bulunduğunu doğruluyor; ancak Gerasimov’un tablosunun tamamını desteklemiyor. Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), Rusya’nın kent çevresinde ilerlemeler kaydettiğini, bunun Slovyansk’a ve daha geniş “Kale Kuşağı”na yönelik olası saldırılar için mevzi hazırlama çabası olduğunu bildirdi. Aynı değerlendirmelerde Slovyansk yönünde Ukrayna’nın ilerlediği veya mevcut mevzilerini koruduğu da belirtildi. 456

Buradaki kritik fark şu: Birliklerin izole mevzilere sızabilmesi, kesintisiz bir cephe hattının kontrol edildiği veya tahkim edilmiş savunma sisteminin yarıldığı anlamına gelmiyor. ISW’nin 28 Ağustos tarihli değerlendirmesi de bazı kilit kesimlerde Rus operasyonlarının ilerleme sağlayamadığını, Kostiantınivka çevresinde ise Ukrayna’nın sınırlı taktik kazanımlar elde ettiğini belirtiyor.

Kostiantınivka ve Pokrovsk acil baskı noktaları olmayı sürdürüyor

Ukrayna Genelkurmayı, 28 Ağustos’ta cephe boyunca 250 çatışma yaşandığını bildirdi. Buna göre Rusya, Pokrovsk hattında 40, Kostiantınivka çevresinde ise 35 saldırı gerçekleştirdi. Slovyansk yönünde bildirilen saldırı sayısı yediydi.

Bu tablo, Rusya’nın operasyonel çabasının yalnızca Slovyansk’a doğrudan ilerlemekten ibaret olmadığını gösteriyor. Moskova, Donetsk’teki Ukrayna savunma sistemini birkaç yönden zayıflatmaya çalışıyor. Kostiantınivka çevresindeki baskı, “Kale Kuşağı”nın güney bölümünü tehdit ederken Slovyansk ve Kramatorsk’a yönelik olası saldırılar için doğu ve güneydoğuda pozisyon arayışı sürüyor.

ISW, Kostiantınivka içinde ve çevresinde Rus sızma operasyonları tespit etti. Ancak önceki değerlendirmelerde bu girişimlerin kentin operasyonel açıdan önemli bölümünün ele geçirilmesiyle sonuçlanmadığı vurgulandı.

Slovyansk’ın statüsü ise tehlikenin büyüdüğünü gösteriyor. Donetsk bölgesel yönetimi, Slovyansk ve Kramatorsk’ın yoğun bombardımana maruz kalmasının ardından kenti aktif çatışma bölgesi ilan etti. Ukrayna makamları da bölgenin savunmasını güçlendirmeye başladı. 7

Kayıp ve toprak iddiaları neden dikkatle ele alınmalı?

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın 2026’nın başından bu yana 267 bin personel kaybı verdiğini, bunların yaklaşık 155 bininin öldüğünü ve Rus kayıplarının yüzde 70 ila 80’inin Kostiantınivka çevresinde yaşandığını söyledi. Bunlar Ukrayna makamlarının tahminleri; mevcut kanıtlarla bağımsız olarak doğrulanmış kesin rakamlar değil.

Bununla birlikte genel tablo, Rusya’nın ağır kayıplar verdiğine işaret ediyor. ISW, Ukrayna kaynaklarının temmuz ayında 42 binden fazla Rus kaybı bildirdiğini aktardı; ancak savaşan tarafların açıkladığı kayıp rakamlarının ihtiyatla değerlendirilmesi gerektiğini de belirtti. Ölü, yaralı ve diğer kayıp kategorileri arasındaki ayrımın yanı sıra toplam sayıları gerçek zamanlı olarak doğrulamak zor.

Aynı dikkat, Rusya’nın ağustos ayındaki toprak kazanımları için de geçerli. ISW’nin 22 Ağustos tarihli değerlendirmesinde, Rus birliklerinin ay içinde 8,52 kilometrekare alanı ele geçirdiği veya bu alanlara sızdığı; buna karşılık Rusya’nın kontrolündeki 27,09 kilometrekareyi kaybettiği belirtildi. Bu rakamlar, Rusya’nın ağustosta net 27 kilometrekare kazandığı anlamına gelmiyor.

Ukrayna Rusya’nın saldırısının maliyetini artırmaya çalışıyor

Ukrayna, Rusya’nın askeri altyapısını, yakıt üretimini ve lojistik ağlarını hedef almaya devam ediyor. Bildirilen saldırılarda büyük bir petrol rafinerisi ile Rus stratejik havacılığıyla bağlantılı bir hava üssünün vurulduğu öne sürüldü. ISW de petrol altyapısına yönelik Ukrayna saldırılarının sürdüğünü değerlendirdi. 5

Bu saldırıların amacı, Rusya’nın operasyonlarını ayakta tutan yakıt, lojistik, havacılık ve savunma üretim sistemlerini aksatmak. Saldırılar Rusya’nın operasyon maliyetini artırabilir; ancak Ukrayna’nın Kostiantınivka, Slovyansk ve Kramatorsk çevresindeki savunma hattını koruma ihtiyacının yerini tutmuyor.

Ayrı bir stratejik gelişme olarak İngiltere ve Fransa, Ukrayna’nın yerli Storm Shadow/SCALP seyir füzesi üretimi için teknoloji edinmesine destek verme kararı aldı. İngiltere gizli teknolojilerin paylaşılmasına izin verirken Fransa, Fransız muadili SCALP için lisanslama sürecini destekledi. 18

Bu adım Kiev’e daha sürdürülebilir bir uzun menzilli saldırı kapasitesi kazandırabilir. Ancak karar, Ukrayna’nın füzeleri üretmeye başladığını veya belirli bir Rus balistik füze tesisinin hedef alınacağını tek başına kanıtlamıyor.

Avrupa’da dondurulmuş Rus varlıkları tartışması yeniden açılıyor

İspanya, İsveç, Polonya ve Hollanda, Ukrayna’yı desteklemek amacıyla dondurulmuş Rus devlet varlıklarının kullanılmasına ilişkin Avrupa Birliği çalışmalarının yeniden başlatılmasını istiyor. Reuters’a göre AB’de yaklaşık 210 milyar avroluk Rusya Merkez Bankası varlığı dondurulmuş durumda. Belçika ise hukuki ve mali kaygılar nedeniyle plana karşı çıkmayı sürdürüyor. 1719

Öneri siyasi ve hukuki açıdan hâlâ belirsiz. Ukrayna açısından ise tartışmanın stratejik önemi büyük. Öngörülebilir finansman; mühimmat tedarikini, hava savunmasını, savunma sanayii üretimini ve devletin uzun süreli savaşı sürdürme kapasitesini doğrudan etkiliyor.

Sonuç

Rusya, Donetsk’in birçok kesiminde inisiyatifi elinde tutuyor ve Ukrayna’nın savunma sistemine ciddi baskı uyguluyor. Ancak Gerasimov’un Rus birliklerinin Slovyansk’a yalnızca dört kilometre mesafede bulunduğu ve ilk savunma hattını yardığı yönündeki açıklaması, mevcut bağımsız saha değerlendirmeleriyle doğrulanmış değil. 15

En güçlü kanıtların desteklediği daha dar sonuç şu: Rusya yerel ilerlemeler kaydetti ve “Kale Kuşağı”na yönelik olası saldırılar için mevzilerini geliştirmeye çalışıyor. Ukrayna ise Slovyansk’a yaklaşan hatları savunmayı, Kostiantınivka ve Pokrovsk çevresindeki baskıya direnerek bölgeye takviye göndermeyi sürdürüyor.

Savaşın bir sonraki aşamasını belirleyecek olan, tek bir manşet iddiası değil; Rusya’nın sızma ve taktik kazanımlarını kalıcı kontrole dönüştürüp dönüştüremeyeceği ve Ukrayna’nın savunmasını korurken uzun menzilli saldırı kapasitesini ve Avrupa desteğini ne ölçüde artırabileceği olacak.