AB’nin 3 avroluk gümrük vergisi Shein, Temu ve AliExpress’i yavaşlattı mı?

İlk veriler, AB’nin 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe koyduğu 3 avroluk geçici gümrük vergisinin düşük değerli ve doğrudan Çin’den gönderilen paket akışını belirgin biçimde azalttığını gösteriyor. Ancak düzenleme sınır ötesi e-ticareti durdurmuş değil. Bunun yerine alışveriş sepetindeki maliyetleri ve gümrük uyum yükünü artırıyor; satıcıları da lojistik ve vergi tahsilatı modellerini değiştirmeye zorluyor.

Çin’den gelen paketlerde sert düşüş

Düzenleme öncesinde 150 avronun altındaki gönderiler, gümrük vergisi bakımından de minimis adı verilen istisnadan yararlanıyordu. Bu istisna 30 Haziran 2026’da sona erdi. Artık AB dışından gelen ve değeri 150 avroya kadar olan düşük değerli e-ticaret gönderilerine geçici olarak 3 avro gümrük vergisi uygulanıyor. Kural, 1 Temmuz 2028’e kadar geçerli olacak; sonrasında ürün türüne göre normal gümrük vergilerinin uygulanması planlanıyor. 1

Fransa Ekonomi Bakanlığı’nın Fransız gümrük verilerine dayandırdığı açıklamaya göre, 1 Temmuz’dan bu yana AB’ye giren düşük değerli paketlerin sayısı yüzde 30-40 azaldı. Söz konusu gönderiler arasında Shein, Temu, AliExpress ve benzeri platformlardan gelen paketler öne çıkıyor. 78

Bu, düzenlemenin kısa vadede hacim üzerinde güçlü bir etki yarattığına işaret ediyor. Yine de bu veriden Shein, Temu veya AliExpress’in AB’deki uzun vadeli satışları ya da pazar payları hakkında kesin bir sonuç çıkarmak için henüz erken.

3 avro neden tek siparişte 9 avroya çıkabiliyor?

En kritik ayrıntı, ücretin basitçe “paket başına 3 avro” olmaması. Gümrük vergisi, tek bir gönderide yer alan farklı gümrük tarife başlıklarına uygulanıyor. Örneğin bir pakette kıyafet, takı ve elektronik ürün varsa üç farklı kategori için toplam 9 avro ücret çıkabilir. Aynı tarife sınıfına giren birden fazla ürün ise tek bir 3 avroluk kalem altında değerlendirilebilir. 45

Bu yapı, özellikle düşük fiyatlı ve birçok farklı ürün kategorisini bir araya getiren “alışveriş turu” siparişlerini orantısız biçimde etkiliyor. 2-10 avroluk bir ürün için sabit 3 avro, 100 avroluk bir siparişe kıyasla çok daha yüksek bir maliyet anlamına geliyor.

Satıcılar bu baskıya karşı ürünleri AB içindeki depolara taşıyabilir, siparişleri farklı biçimde sınıflandırabilir veya vergiyi ürün fiyatına dahil edebilir. Dolayısıyla tüketicinin karşılaşacağı temel değişiklik yalnızca daha yüksek fiyat değil, aynı zamanda ödeme ekranında daha farklı bir fiyatlandırma modeli olabilir.

Hava kargoda değişim var, ancak çöküş kanıtlanmış değil

Yeni ücret, özellikle Çin’den Avrupa’ya doğrudan küçük paket taşıyan hava kargo hatlarını etkiliyor. Sektör verileri, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden hemen önce olağanüstü bir sevkiyat artışı yaşanmadığını ve temmuz başında toplam hacimde sınırlı bir ilk etki görüldüğünü gösteriyor. 615

Bununla birlikte, takip eden haftalarda Çin-Avrupa hava kargo akışlarında değişimler ve özel kargo uçaklarının kapasitesinde azalma bildirildi. Bir lojistik değerlendirmesinde, düzenlemenin başlamasından sonraki ilk 48 saatte doğrudan Çin-Avrupa kargo kapasitesinde yüzde 18 düşüş, ilk tam haftada ise yüzde 14 düşüş ölçüldü. 6

Bu tablo, e-ticaret lojistiğinin yeni kurallara uyum sağladığını gösteriyor. Ancak Avrupa’daki toplam hava kargo talebinin çöktüğünü söylemek için yeterli değil. Daha olası senaryo, doğrudan tüketiciye tek tek gönderimlerin azalması ve ürünlerin önce AB içindeki depolara toplu olarak taşınması.

ABD’li satıcılar DDU’dan DDP’ye yöneliyor

ABD’li e-ticaret şirketleri üzerindeki ilk etki, sipariş hacminde ani bir düşüşten çok gönderim modelindeki değişim olarak görülüyor. ePost Global tarafından hizmet verilen ABD’li satıcılarda belirgin bir ilk hacim şoku yaşanmazken, şirketlerin Delivery Duty Unpaid (DDU) modelinden Delivery Duty Paid (DDP) modeline yöneldiği bildirildi. 6

DDP modelinde vergi ve gümrük masrafları satıcı veya taşıyıcı tarafından önceden hesaplanıp tahsil ediliyor. Böylece müşteri, ödeme sırasında toplam maliyeti daha net görebiliyor. DDU modelinde ise ücretler gönderim sonrasında, hatta teslimat sırasında alıcıdan istenebiliyor.

Tüketici açısından en büyük risk: kapıda sürpriz ücret

DDU gönderilerinin sorunu, 3 avroluk verginin kendisinden çok bu ücretin tüketiciye nasıl yansıtıldığı. Tüketici kuruluşları, bazı alışveriş sitelerinde gümrük masraflarının ilan edilen toplam fiyata açık biçimde dahil edilmediği uyarısında bulunuyor. 3

Bu durumda alıcı;

• gönderi ulaştığında beklenmedik bir ödeme talebiyle,
• gümrükte gecikmeyle,
• teslimatı reddetme veya paketin iade edilmesiyle,
• taşıyıcı işlem ücretleriyle ve
• geri ödeme konusunda anlaşmazlıklarla

karşılaşabilir. Düşük fiyatlı bir ürün, sabit gümrük vergisine taşıyıcının işlem ücretleri de eklendiğinde alıcı için ekonomik olmaktan çıkabilir. Bu risk, satıcı açısından da teslim alınmayan paketler, iade maliyetleri ve müşteri kaybı anlamına geliyor.

Kasım ayında beklenen 2 avroluk ücret kesinleşti mi?

AB’nin 3 avroluk düzenlemesi resmi metinlerde 1 Temmuz 2028’e kadar geçici bir uygulama olarak tanımlanıyor. 1 Bunun yanında 1 Kasım 2026’dan itibaren 2 avroluk ek bir “işlem ücreti” geleceğine ilişkin haberler bulunuyor. Ancak mevcut haberlerde bu ücret, kesinleşmiş ve AB genelinde uygulanmaya başlamış bir düzenleme olarak değil, beklenen ya da müzakere edilen bir adım olarak aktarılıyor. 11

Eğer uygulanırsa, taşıyıcıların veya DDU modelinin ek masrafları hesaba katılmadan bile düşük değerli bir siparişin sabit yükü en az 5 avroya çıkacak. Bu da özellikle birkaç avroluk ürünleri ve çok kategorili küçük siparişleri daha fazla dezavantajlı hâle getirecek.

Politikanın muhtemel kalıcı sonucu ne?

AB’ye giren e-ticaret paketlerinin sayısı 2025’te yaklaşık 5,8 milyara ulaşmıştı. 34 Yeni ücret, vergisiz küçük paket akışını kısa sürede azaltmış görünüyor; fakat sınır ötesi alışverişi ortadan kaldırmıyor.

Daha kalıcı sonuçlar şunlar olabilir:

• Çin’den Avrupa’daki tüketiciye doğrudan tek ürün gönderiminin azalması,
• satıcıların AB içinde daha fazla stok tutması,
• vergilerin ödeme sırasında gösterildiği DDP modelinin yaygınlaşması,
• ürün fiyatlarına gümrük maliyetlerinin dahil edilmesi ve
• daha az sayıda, ancak toplam maliyeti daha şeffaf sınır ötesi sipariş verilmesi.

Sonuç olarak 3 avroluk vergi, düşük değerli paket akışını frenleme konusunda etkili bir ilk araç gibi görünüyor. Ancak sabit ücretin düşük fiyatlı ürünlerdeki oransal yükü ve DDU gönderilerindeki belirsizlik, düzenlemenin tüketici üzerindeki etkisini ağırlaştırıyor. Politikanın başarısı yalnızca paket sayısının düşmesiyle değil, satıcıların masrafları müşteriye açık ve önceden anlaşılır biçimde göstermesiyle ölçülecek.