Google DeepMind, Avrupa’nın elit yapay zekâ yeteneklerini çekme yarışında geriliyor

DeepMind’ın eski avantajı neydi?

Google DeepMind, birkaç yıl boyunca Avrupa’daki elit yapay zekâ araştırmacıları için açık ara en cazip adreslerden biriydi. Güçlü hesaplama altyapısı, uzun vadeli araştırmalara izin veren kültürü ve AlphaGo ile AlphaFold gibi ses getiren projeleri, şirketi yalnızca bir teknoloji işvereni değil, bilimsel kariyer için prestijli bir merkez hâline getirdi.

Bugün tablo hâlâ güçlü bir araştırma kuruluşuna işaret ediyor; ancak DeepMind’ın bölgesel işe alım üstünlüğü, çalışanları elde tutma avantajı ve “özgür araştırma laboratuvarı” kimliği belirgin biçimde aşınmış durumda. 2

İşe alım payı yüzde 49’dan yüzde 18,6’ya indi

Zeki Data’nın tahminlerine göre DeepMind’ın Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’daki araştırma ve ileri mühendislik işe alımlarındaki payı 2022–23 döneminde yüzde 49’du. Bu oran 2025–26 döneminde yüzde 18,6’ya geriledi. Zeki Data, bunu büyük yapay zekâ laboratuvarları arasında herhangi bir bölgede kaydedilen en sert pay kaybı olarak değerlendiriyor. 2

Şirket küresel ölçekte hâlâ ayrıldığından daha fazla araştırma ve ileri mühendislik çalışanı işe alıyor. Ancak işe yeni katılanların ayrılanlara oranı, 2023’ün ikinci çeyreğinde yaklaşık 12’ye 1 iken 2026’nın üçüncü çeyreğinde yaklaşık 2’ye 1’e düştü. 5 Yani DeepMind hâlâ net çalışan kazanıyor; fakat geçmişteki ezici çekim gücüne sahip değil.

Bu değişimde rakiplerin Avrupa’daki büyümesi önemli rol oynuyor. OpenAI’ın işe alımındaki büyüme yüzde 97, Anthropic’in büyümesi ise yüzde 152 olarak bildirilirken, DeepMind için bu oran yüzde 27’de kaldı. 1

Kıdemli isimlerin ayrılması neden önemli?

Kayıp yalnızca çalışan sayısıyla ölçülemiyor. Haziran 2026’da Gemini’ye katkı veren Jonas Adler ve Alexander Pritzel’in Anthropic’e, Transformer makalesinin ortak yazarı ve eski Character.AI yöneticisi Noam Shazeer’ın ise OpenAI’a geçmesi, laboratuvarın en deneyimli kadrolarının rakiplere yöneldiğini gösterdi. 24

Bunun ardından Alphabet’in baş bilim insanı Jeff Dean, kıdemli araştırmacı Sanjay Ghemawat, Oriol Vinyals ve Quoc Le de Discovery Loop adlı yeni bir girişim kurmak üzere şirketten ayrıldı. 1

Bu isimlerin etkisi, ham çalışan sayısından daha büyük. Söz konusu araştırmacılar temel modeller, yapay zekâ altyapısı ve bilimsel yapay zekâ gibi alanlarda yalnızca teknik uzmanlık değil, aynı zamanda ekip kurma ve araştırma gündemini belirleme gücüne de sahipti.

Sorun yalnızca maaş ve hisse teklifleri değil

Rakip laboratuvarların yüksek nakit ve hisse bazlı teklifler sunması, çalışan geçişlerinin önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Ancak değişimi yalnızca ücret rekabetiyle açıklamak yetersiz kalır. 14

DeepMind’ın geleneksel cazibesi, araştırmacılara uzun vadeli ve yüksek riskli projeleri takip etme özgürlüğü vermesiydi. Laboratuvarın görevi artık giderek Gemini’yi geliştirmeye, piyasaya sunmaya ve ticarileştirmeye odaklanıyor. Bu dönüşüm, araştırmacıların sahip olduğu özerkliği daraltmış ve yayın süreçleri üzerindeki kontrolleri sıkılaştırmış olabilir.

AlphaFold ekibinin yeniden yapılandırılması da bu açıdan güçlü bir sinyal. Laboratuvar, büyük dil modellerine ve genel bilimsel otomasyona ağırlık verirken AlphaFold’un arkasındaki ekibin dağılması, önceliklerin temel bilimsel keşiften Gemini merkezli bir modele kaydığını gösteriyor. 26 Bununla birlikte, ayrılıkların tek bir politika ya da karardan kaynaklandığını söylemek için kamuya açık yeterli veri bulunmuyor.

Hassabis’in yeni görevi DeepMind’ı nasıl etkileyebilir?

Ağustos 2026’da Demis Hassabis, DeepMind’ın günlük CEO sorumluluklarını bırakarak şirketin başkanı ve Alphabet’in baş bilim insanı oldu. Operasyonel kontrolü ise DeepMind’ın teknoloji direktörü Koray Kavukcuoğlu devraldı; Kavukcuoğlu doğrudan Alphabet CEO’su Sundar Pichai’ye raporlayacak. 12

Bu değişiklik Hassabis’e Alphabet genelinde daha geniş bir bilimsel rol veriyor. Ancak aynı zamanda DeepMind’ın kurum olarak daha az bağımsız görünmesine yol açabilir. Hassabis’in laboratuvarın günlük yönetiminden ayrılması, şirketin bilimsel yüzü ile operasyonel kararları arasındaki mesafeyi artırıyor.

Daha sıkı bir Alphabet koordinasyonu, Gemini’nin geliştirilmesini ve ürün kararlarını hızlandırabilir. Öte yandan bu yapı, DeepMind’ın Google’ın ayrı bir araştırma kurumu olmaktan çıkıp ürün odaklı yapay zekâ birimine dönüşmekte olduğu algısını güçlendirebilir.

DeepMind hâlâ hangi alanlarda güçlü?

DeepMind’ın zayıfladığı yönlerden söz etmek, şirketin araştırma kapasitesinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Laboratuvar hâlâ şu alanlarda önemli avantajlara sahip:

• bilimsel yapay zekâ,
• pekiştirmeli öğrenme,
• çok modlu sistemler,
• yapay zekâ araştırma altyapısı,
• yüksek yoğunlukta araştırmacı yeteneği.

AlphaFold’un mirası, DeepMind’ın biyoloji ve bilimsel keşif alanlarında özgün bir kapasite geliştirdiğinin kanıtı niteliğinde. 6

Buna karşılık şirketin daha kırılgan görünen alanları arasında tüketiciye dönük öncü asistanlar, hızlı ürün iterasyonu, kodlama ajanları ve piyasaya sunulan genel modellerin algılanan “ham zekâ” seviyesi bulunuyor. Atıf yapılan bağımsız bir kıyaslama değerlendirmesinde Google’ın piyasadaki en iyi modeli Anthropic, OpenAI, xAI, Meta ve Çin merkezli bir laboratuvarın gerisinde konumlandırıldı. 6 Bu, kesin ve değişmez bir sıralama değil; ancak Gemini’nin rekabet algısındaki sorununu görünür kılan bir gösterge.

Google’ın altyapı avantajı tek başına yeterli mi?

OpenAI ve Anthropic güçlü model markalarını, ürün ivmesini ve etkili işe alım anlatılarını bir arada kullanıyor. Meta, yüksek ücret teklifleri sunabilmesinin yanı sıra modellerini geniş bir ürün ekosistemine dağıtabiliyor. Microsoft AI Superintelligence da özellikle öncü yapay zekâ kapasitesine odaklanan, güçlü kaynaklara sahip yeni bir rakip olarak öne çıkıyor.

DeepMind’ın Alphabet’in hesaplama gücüne, özel TPU altyapısına, küresel dağıtım kanallarına ve sermayesine erişimi gerçek bir avantaj. Fakat bu kaynaklar, hangi modellerin eğitileceğine, hangi ürünlerin piyasaya sürüleceğine ve hangi araştırmaların yayımlanacağına karar veren insanları elde tutabildiği ölçüde değer taşıyor.

Bu nedenle yönetim değişikliği ve yetenek kaybı, Google’ın altyapı avantajını tamamen ortadan kaldırmasa da onu daha az belirleyici hâle getirme riski taşıyor. 12

Sonuç: DeepMind zayıflamadı, tekelini kaybetti

DeepMind’ın hikâyesindeki temel değişim, şirketin bir anda önemsiz hâle gelmesi değil. Asıl değişim, Avrupa’da prestij, özgürlük ve yetenek açısından sahip olduğu fiilî tekelin sona ermesi.

Şirket hâlâ dünyanın en güçlü yapay zekâ araştırma kuruluşlarından biri. Ancak artık elit araştırmacılar için tek doğal adres değil; OpenAI, Anthropic, Meta, Microsoft ve yeni girişimlerle aynı yetenek havuzunda rekabet etmek zorunda.

DeepMind’ın toparlanması, Gemini’yi ticari olarak başarılı kılarken laboratuvarı yetenek mıknatısına dönüştüren bilimsel özerkliği koruyabilmesine bağlı. Google, ürün baskısını artırırken araştırma özgürlüğünü fazla daraltırsa, sahip olduğu altyapı üstünlüğü insan kaynağı üstünlüğüne dönüşmeyebilir.