Pentagon’un 1260H listesi genişledi: Alibaba, Baidu, BYD ve teknoloji devleri neden hedefte?

1260H listesinde ne değişti?

ABD Savunma Bakanlığı’nın 8-10 Haziran 2026’da yayımladığı güncelleme, Çin’le bağlantılı şirketlere yönelik Section 1260H listesini önemli ölçüde genişletti. Ocak 2025’teki sürüme kıyasla 65 kuruluş eklendi: Bunların 17’si ana şirket, 48’i ise daha önce listelenmiş şirketlerle bağlantılı iştiraklerden oluşuyor. Böylece listedeki toplam kuruluş sayısı 188’e çıktı. 3439

En dikkat çeken yeni isimler arasında e-ticaret ve bulut bilişim şirketi Alibaba, arama ve yapay zekâ şirketi Baidu, elektrikli araç üreticisi BYD, bellek yongası üreticileri ChangXin Memory Technologies (CXMT) ve Yangtze Memory Technologies (YMTC), biyoteknoloji ve sözleşmeli araştırma-üretim şirketi WuXi AppTec, lidar ve robotik şirketi RoboSense ile robot üreticisi Unitree yer aldı. Listede ayrıca NIO ve başka teknoloji, otomotiv, enerji, yaşam bilimleri ve sanayi şirketleri de bulunuyor. 3817

Pentagon’un güncellemesi, kısa süreliğine yayımlanıp geri çekilen Şubat 2026 sürümünü büyük ölçüde takip etti. Ancak CXMT ve YMTC gibi bazı bellek yongası şirketlerinin nihai sürümde yeniden yer alması dikkat çekti. 5

Önceki, 7 Ocak 2025 tarihli listede bulunan 10 kuruluş ise çıkarıldı:

• Anhui Sun Create Electronics
• China International Information Services
• China National Chemical Engineering
• China Traffic Construction USA
• CNOOC China
• CNOOC International Trading
• COSCO Shipping Finance
• Costar Group
• GLARUN Technology
• Taiji Computer. 1

Pentagon bu şirketleri neden listeledi?

Listenin hukuki temeli, 2021 mali yılı için kabul edilen William M. “Mac” Thornberry Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın (NDAA) 1260H maddesi. Bu madde, ABD’de doğrudan veya dolaylı biçimde faaliyet gösteren ve Pentagon’un değerlendirmesine göre ya Çin Halk Kurtuluş Ordusu veya Merkezi Askerî Komisyon’la yeterli bağlantısı bulunan ya da Çin’in savunma sanayisine yönelik askeri-sivil füzyon sistemine katkı sunan şirketlerin belirlenmesini öngörüyor. 2

Buradaki “askeri-sivil füzyon” yaklaşımı, sivil teknoloji ve sanayi kapasitesinin devletin savunma ve askerî modernizasyon hedefleriyle bütünleştirilmesini ifade ediyor. Pentagon’un kamuya açıkladığı gerekçeler, şirketlerin mutlaka geleneksel anlamda silah üreticisi olduğunu söylemiyor. Bunun yerine mülkiyet yapısı, devlet kurumlarıyla ilişkiler, kamu destekleri ve askerî-sanayi programlarındaki roller öne çıkarılıyor.

Şirket bazında açıklanan bağlantılar

• Alibaba ve Baidu: Pentagon, iki şirketin Devlet Varlıkları Denetim ve İdare Komisyonu’na (SASAC) dolaylı biçimde bağlı olduğunu belirtti. Ayrıca Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı (MIIT) ile ilişki nedeniyle bu şirketleri askeri-sivil füzyon sistemine katkı sağlayan kuruluşlar olarak tanımladı. 2

• BYD: Pentagon, BYD’nin SASAC ile doğrudan ve dolaylı bağlantıları bulunduğunu, MIIT’e dolaylı biçimde bağlı olduğunu ve askeri-sivil füzyon sistemine katkı sunduğunu ileri sürdü. 2

• CXMT: Pentagon’a göre bellek yongası üreticisi MIIT’e doğrudan; SASAC ve MIIT’e ise dolaylı biçimde bağlı. 2

• YMTC: Pentagon, flash bellek üreticisinin SASAC tarafından dolaylı olarak kontrol edildiğini ve MIIT ile Ulusal Savunma Bilimi, Teknolojisi ve Sanayisi İdaresi’yle (SASTIND) dolaylı bağlantıları olduğunu belirtti. 1

• WuXi AppTec: Sözleşmeli araştırma ve üretim şirketinin SASAC tarafından dolaylı olarak kontrol edildiği, SASTIND ve Çin Halk Kurtuluş Ordusu’yla dolaylı bağlantıları bulunduğu ifade edildi. 1

• Unitree: Pentagon, robotik şirketinin SASAC tarafından dolaylı biçimde kontrol edildiğini ve bu kurumla bağlantılı olduğunu; ayrıca askeri-sivil füzyon sistemine katkı sunduğunu belirtti. 2

• RoboSense: Pentagon’un yayımladığı bilgilerde şirket, Çin savunma sanayisiyle bağlantılı bir askeri-sivil füzyon katkıcısı olarak tanımlandı ve bu değerlendirme ileri sürülen Çin Halk Kurtuluş Ordusu bağlantısına dayandırıldı. 2

Pentagon’un kamuya açık yaklaşımı esas olarak idari ve yapısal göstergelere dayanıyor: SASAC, MIIT, SASTIND veya Çin Halk Kurtuluş Ordusu’yla ileri sürülen bağlantılar; devlet mülkiyeti; devlet destekli sanayi programları; askerî üretim izinleri; askeri-sivil füzyon bölgelerinde faaliyet; “Little Giant” veya “Single Champion” gibi sanayi unvanları. Ancak kamuya açıklanan belgeler, her şirket için kullanılan istihbaratın veya ayrıntılı kanıt dosyasının tamamını paylaşmıyor; daha çok sonuçları ve ilgili yasal kategorileri sıralıyor. 12

Bu liste yaptırım anlamına mı geliyor?

Kısa cevap: Tek başına hayır. Section 1260H kapsamında listelenmek, otomatik olarak tüm özel sektör ticaretini, yatırımları, ihracatı veya şirketle yapılacak her türlü işlemi yasaklamıyor. Bu liste, ABD Hazine Bakanlığı’nın Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından tutulan Özel Olarak Belirlenmiş Kişiler (SDN) listesiyle veya Çin Askerî-Sanayi Kompleksi (NS-CMIC) listesiyle aynı hukuki niteliğe sahip değil. 2

Yasanın dayanağı olan 1260H maddesi, listenin 31 Aralık 2030’a kadar yıllık olarak yayımlanmasını ve gerektiğinde güncellenmesini öngörüyor. Listelenen şirketler, kararın yeterli temele dayanmadığını veya ilgili koşulların artık geçerli olmadığını gösteren kanıtlarla yeniden değerlendirme talep edebiliyor. 12

Şirketler ve Çin nasıl karşılık verdi?

Alibaba, Baidu, BYD ve WuXi AppTec, Pentagon’un askerî bağlantı nitelemesini reddetti. Alibaba, listeye alınması için bir temel bulunmadığını, Çinli bir askerî şirket olmadığını ve askeri-sivil füzyon stratejisinin parçası bulunmadığını açıkladı; mevcut hukuki yolları kullanacağını bildirdi. Baidu da listelenmesi için güvenilir bir gerekçe olmadığını ve şirketin askerî şirket olduğu iddiasının temelsiz olduğunu söyledi. 7

Çin hükümeti ise Washington’u “ulusal güvenlik” kavramını aşırı genişletmek ve Çinli şirketleri ayrımcı listelerle hedef almakla suçladı. Çin Ticaret Bakanlığı da karşılık verme tehdidinde bulundu. 67

Bu açıklamalar, Pentagon’un kamuya açıkladığı bağlantı ve mülkiyet temelli değerlendirmelerle doğrudan çelişiyor. Bununla birlikte, kamuya açık kaynaklar şirketlerin söz konusu ilişkilerinin kapsamına dair tartışmayı bağımsız biçimde kesinleştirmiyor. 127

ABD savunma tedarikinde ne değişecek?

Section 1260H listesindeki şirketler açısından en somut sonuç, ABD Savunma Bakanlığı’nın tedarik ve sözleşme süreçlerinde ortaya çıkıyor.

30 Haziran 2026’dan itibaren Savunma Bakanlığı’nın listelenen bir kuruluşla doğrudan mal, hizmet veya teknoloji satın alma sözleşmesi yapması; mevcut sözleşmeleri yenilemesi ya da uzatması kısıtlanıyor. Bu düzenleme, yalnızca listede adı geçen şirketle doğrudan imzalanan sözleşmeleri değil, şirketin kontrolündeki kuruluşları da kapsayabiliyor. 2

Daha geniş dolaylı tedarik kısıtlamasının Haziran 2027’den itibaren devreye girmesi bekleniyor. Bu aşamada Savunma Bakanlığı’nın, listelenen şirketler tarafından üretilen veya geliştirilen mal ve hizmetleri üçüncü taraflar üzerinden tedarik etmesi de engellenebilecek. 2

Bu nedenle ABD savunma yüklenicilerinin tedarik zincirlerini daha ayrıntılı biçimde incelemesi gerekecek. Bulut ve yapay zekâ hizmetleri, sensörler, bataryalar, araçlar, çipler, laboratuvar hizmetleri ve robotik sistemler gibi ürün ve teknolojilerde listelenen şirketlerin doğrudan veya dolaylı rolü araştırılabilir. Şirketler alternatif tedarikçiler bulmak veya sözleşme kuralları konusunda ilgili kurumlardan yönlendirme almak zorunda kalabilir. 2

Listeye alınmanın ihracat kontrolleri, yatırım incelemeleri, müşteri taraması ve şirket itibarı açısından da ek ticari riskler doğurması mümkün. Ancak bir şirketin ileride OFAC’ın NS-CMIC listesine alınması gibi sonuçlar, Section 1260H kaydının otomatik ve doğrudan sonuçları değil; ayrıca alınabilecek kararlar olur. 2

Sonuç

Haziran 2026 güncellemesi, Pentagon’un Çin’in askerî kapasitesini yalnızca savunma şirketleri üzerinden değil; yapay zekâ, e-ticaret, elektrikli araçlar, yarı iletkenler, biyoteknoloji ve robotik gibi sivil sektörler üzerinden de değerlendirdiğini gösteriyor. Alibaba, Baidu ve BYD gibi küresel ölçekte tanınan şirketlerin listeye alınması, kararın sembolik ve diplomatik etkisini artırdı.

Bununla birlikte 1260H listesi, otomatik bir genel ticaret ambargosu değil. En doğrudan etkisi ABD Savunma Bakanlığı’nın sözleşme ve tedarik süreçlerinde görülüyor; daha geniş etkileri ise şirketlerin tedarik zincirleri, uyum yükümlülükleri ve gelecekteki ABD yatırım veya ihracat kontrolleri bakımından ortaya çıkabilir.