TikTok ve ByteDance’in 400 milyon dolarlık çocuk gizliliği anlaşması ne anlama geliyor?

ABD Adalet Bakanlığı’nın (DOJ) Ağustos 2026’da açıkladığı anlaşma, TikTok, ana şirketi ByteDance ve bağlı kuruluşlara karşı 2024’te açılan çocukların çevrim içi gizliliği davasını sona erdiriyor. Anlaşmanın toplam tutarı 400 milyon dolara kadar çıkıyor; ancak bu tutarın 100 milyon dolarlık bölümü, önceki bir mahkeme kararının kaldırılmasına bağlı. Anlaşma, şirketlerin yasayı ihlal ettiğine dair bir mahkeme kararı ya da TikTok ve ByteDance’in sorumluluk kabulü içermiyor. 1

Dava nasıl başladı?

Federal Ticaret Komisyonu (FTC), TikTok’un Musical.ly’nin halefi olduğunu ve ByteDance’in de ana şirket konumunda bulunduğunu belirterek hazırladığı şikâyeti Haziran 2024’te Adalet Bakanlığı’na sevk etti. DOJ, bunun ardından Ağustos 2024’te TikTok, ByteDance ve bağlı şirketlere karşı hukuk davası açtı. Dava hem Çocukların Çevrim İçi Gizliliğini Koruma Yasası’na (COPPA) ve bu yasaya ilişkin kurallara aykırılık iddialarını hem de 2019 tarihli FTC uzlaşma kararının ihlal edildiği iddiasını kapsıyordu. 45

COPPA, 13 yaşından küçük çocukların kişisel bilgilerinin çevrim içi hizmetler tarafından toplanmasından önce ebeveynlere bildirim yapılmasını ve doğrulanabilir ebeveyn izni alınmasını gerektiren ABD federal yasasıdır.

DOJ’nin TikTok’a yönelttiği temel iddialar

Adalet Bakanlığı’nın 2024 tarihli davasında öne sürdüğü iddialar arasında şunlar vardı:

• TikTok’un 13 yaşından küçük çocukların yalnızca çocuklara yönelik sınırlı Kids Mode deneyimiyle yetinmek yerine standart TikTok hesapları oluşturmasına bilerek izin vermesi;
• Bu çocukların kişisel bilgilerinin doğrulanabilir ebeveyn izni alınmadan toplanması ve saklanması;
• Ebeveynlerin çocuklara ait hesapların ve verilerin silinmesine yönelik taleplerinin güvenilir biçimde yerine getirilmemesi;
• 13 yaş altındaki kullanıcıları belirlemek ve bu kullanıcıların hesaplarıyla bilgilerini kaldırmak için etkili sistemlerin bulunmaması. 5

Bunlar, anlaşmayla doğrulanmış hukuki tespitler değil, DOJ’nin dava kapsamında ileri sürdüğü iddialardı.

400 milyon doların ödeme planı

Anlaşmaya göre TikTok ve ilgili şirketler:

• 300 milyon doları hemen ödeyecek;
• 100 milyon doları, TikTok’un selefi Musical.ly hakkında 2019’da verilen uzlaşma kararını kaldıran bir mahkeme emri çıkarıldıktan sonra ödeyecek. 12

Bu nedenle anlaşma kamuoyuna 400 milyon dolarlık bir uzlaşma olarak duyurulsa da nihai 100 milyon dolar henüz koşulsuz biçimde kesinleşmiş değil. Bu miktarın ödenmesi, mahkemenin önceki Musical.ly kararını kaldırıp kaldırmayacağına bağlı.

Musical.ly’nin 2019’daki 5,7 milyon dolarlık dosyası

TikTok’un bugünkü yapısının öncülü olan Musical.ly, 2019’da FTC’nin çocukların kişisel bilgilerini ebeveyn izni olmadan topladığı yönündeki iddialarını çözmek için 5,7 milyon dolar ödemeyi kabul etmişti. Bu tutar, o dönemde FTC’nin COPPA kapsamında aldığı en yüksek sivil para cezasıydı. 11

2024’teki dava, yalnızca yeni COPPA ihlali iddialarına değil, aynı zamanda şirketin 2019 tarihli uzlaşma kararına uymadığı iddiasına da dayanıyordu.

Anlaşma bir suç kabulü mü?

Hayır. Anlaşma 2024’teki davayı ve hükümetin iddialarını çözüme kavuşturup davanın düşmesini sağlıyor; ancak mahkemenin olayın esasına ilişkin bir ihlal tespiti yaptığı anlamına gelmiyor. TikTok veya ByteDance de hukuki sorumluluğunu kabul etmiş sayılmıyor. 15

TikTok’un 2024’ten bu yana yaptığı değişiklikler

DOJ, 2024’teki şikâyetin ardından TikTok’ta önemli değişiklikler yapıldığını belirtti. Bakanlığın dikkat çektiği alanlar arasında şirketin sahiplik ve yönetim yapısı, veri yönetimi uygulamaları, hukuka uyum süreçleri, gizlilik ve veri saklama politikaları, yaş doğrulama kontrolleri ile ebeveyn gözetimi özellikleri bulunuyor. 1

Ancak kamuya açık belgeler, bu değişikliklerin tamamının kapsamını, nasıl uygulandığını veya ne kadar etkili olduğunu ayrıntılı biçimde ortaya koymuyor. Önceki Musical.ly uzlaşma kararının kaldırılıp kaldırılmayacağı ve buna bağlı 100 milyon dolarlık ek ödemenin kesinleşip kesinleşmeyeceği de anlaşmanın duyurulduğu sırada açıkta kalan konular arasında bulunuyor. 12