Alibaba’nın yapay zekâ hamlesi hissedarları neden endişelendirdi?

Alibaba’nın Hong Kong’da işlem gören hisseleri, şirketin 80 milyar Hong Kong doları (10,21 milyar ABD doları) tutarındaki hisse satışını tamamlamasının ardından erken işlemlerde yaklaşık yüzde 8 geriledi. Düşüşte, yeni hisselerin mevcut ortakların payını seyreltecek olması ve şirketin yapay zekâ harcamalarını hızla artırmasının yarattığı uygulama riski etkili oldu. 24

Rekor büyüklükte hisse satışı

Alibaba, 710 milyon yeni hisseyi hisse başına 112,70 Hong Kong doları üzerinden sattı. Bu fiyat, önceki cuma kapanışına göre yüzde 8,4 iskontoya işaret ediyordu. İşlem, Hong Kong’da işlem gören bir şirket tarafından gerçekleştirilen en büyük birincil takip eden hisse arzı oldu. Aynı zamanda 2026 yılında küresel ölçekte Alphabet ve Intel’in işlemlerinin ardından üçüncü en büyük birincil takip eden arz olarak sıralandı. 127

İskontolu fiyat ve yeni hisselerin dolaşıma girmesi, yatırımcılar açısından kısa vadeli bir baskı oluşturdu. Ancak talebin yaklaşık 28 milyar ABD dolarına ulaşması, kurumsal yatırımcıların Alibaba’nın yapay zekâ planını tamamen reddetmediğini gösterdi. Piyasanın asıl sorusu, yapay zekâya yatırım yapılıp yapılmaması değil; bu yatırımın ne kadar hızlı ve ne ölçüde kâra dönüşeceği oldu. 4

Gelirin tamamı yapay zekâ altyapısına ayrılacak

Alibaba, hisse satışından elde edilen net gelirin yüzde 100’ünü “tam kapsamlı” yapay zekâ yeteneklerini güçlendirmek için kullanacağını açıkladı. Bu kapsamda işlem gücünün artırılması, yapay zekâ altyapısının geliştirilmesi ve Alibaba Cloud’un veri merkezi ağının genişletilmesi bulunuyor. Şirket böylece e-ticaret merkezli geçmiş iş modelinin yanında, küresel ölçekte rekabet edebilecek bir bulut ve yapay zekâ platformu kurmayı hedefliyor. 114

80 milyar Hong Kong dolarlık kaynak, Alibaba’nın daha önce açıkladığı üç yıllık yatırım planının yerine geçmiyor; bu plana ek finansman sağlıyor. Şirket, üç yıl içinde yapay zekâ ve bulut altyapısına en az 380 milyar yuan (56,54 milyar ABD doları) yatırım yapmayı planlıyor. 146

Üç yıllık geri dönüş hedefi yatırımcılar için yeni ölçüt

Alibaba Üst Yöneticisi Eddie Wu, şirketin yapay zekâ bağlantılı sermaye harcamalarının mevcut ortalama brüt kâr marjları üzerinden üç yıl içinde başa baş noktasına gelmesini beklediğini söyledi. Bu açıklama, donanım ve veri merkezi harcamaları için daha somut bir geri ödeme takvimi ortaya koyuyor. 65

Bu süre, yatırımcılar için önemli bir performans ölçütü oluşturuyor. Alibaba artık yalnızca yapay zekâ kapasitesini büyütme hedefiyle değil, bu kapasitenin yaklaşık üç yıl içinde gelir ve kâra nasıl dönüşeceğiyle de değerlendirilecek. Donanımın kullanım ömrünün görece kısa olması, geri dönüş hızını daha da kritik hâle getiriyor. 36

Finansal sonuçlar neden endişe yarattı?

Yapay zekâ yatırımlarının maliyeti şirketin son finansal sonuçlarına da yansıdı. Alibaba’nın çeyreklik net kârı yıllık bazda yüzde 75 geriledi. Aynı dönemde bulut geliri yüzde 45 artarken sermaye harcamaları yüzde 75 yükseldi. Bu tablo, şirketin gelecekteki büyüme için bugünkü kârlılığından fedakârlık ettiğini ortaya koydu. 46

Dolayısıyla hisse satışına verilen tepki, yapay zekâ sektörüne yönelik genel bir ret olarak okunmuyor. Yatırımcılar, Alibaba’nın küresel yapay zekâ yarışında gerekli gördüğü harcamaların ölçeğini kabul ediyor; ancak sermaye artışıyla gelen seyrelmenin, düşen kârın ve uygulama riskinin karşılığında yeterli getirinin sağlanıp sağlanamayacağını sorguluyor. 4

Alibaba için yeni dönem başlıyor

Alibaba, kısa vadede daha düşük kâr ve mevcut hissedarlar için seyrelme pahasına işlem gücü, veri merkezleri ve bulut kapasitesini büyütüyor. Şirketin hesabı, artan bulut ve yapay zekâ talebinin bu yatırımları yaklaşık üç yıl içinde telafi etmesi üzerine kurulu. 146

Bu nedenle 80 milyar Hong Kong dolarlık arz, yalnızca bir finansman işlemi değil, Alibaba’nın yapay zekâ stratejisi için geri sayımı başlatan bir sınav niteliğinde. Hissedarların ve piyasanın odağında bundan sonra iki soru olacak: Alibaba bu kapasiteyi ne kadar hızlı kullanıma sunacak ve yapay zekâ yatırımları vaat edilen zaman diliminde gerçek bir finansal dönüş sağlayabilecek mi?