Donald Trump’ın Güney Kore’yle ortak askeri tatbikatları azaltma kararı, üç hedefi aynı anda gözetiyor gibi görünüyor: ABD’nin üstlendiğini söylediği maliyeti düşürmek, Kuzey Kore’ye yönelik düşmanca bir sinyali önlemek ve Kim Jong Un’la kişisel diplomasiye yeniden alan açmak. İlk somut sonuç, Ulchi Freedom Shield tatbikatının kısaltılması oldu. Ancak Pyongyang, bu tavizin tatbikatlara yönelik tutumunu değiştirmediğini açıkladı.
2
10
17
Trump ne istedi?
Trump, Pentagon’a Güney Kore’yle düzenlenen ortak askeri tatbikatları “önemli ölçüde azaltma” talimatı verdi. ABD Başkanı, tatbikatların pahalı olduğunu ve maliyetin büyük bölümünü ABD’nin üstlendiğini savundu. Ayrıca bu faaliyetlerin, kendisinin “tehditkâr olmayan ve saygılı” olarak tanımladığı Kuzey Kore’ye “uygunsuz ve düşmanca” bir mesaj gönderdiğini söyledi. Trump, Seul’ün İran’a yönelik ABD askeri faaliyetlerine katılmayı reddetmesini de gerekçeleri arasında gösterdi.
1
2
Bu karar, Trump’ın ilk başkanlık döneminde de eleştirdiği bir konuyu yeniden gündeme taşıdı. ABD ve Güney Kore, tatbikatların savunma amaçlı olduğunu belirtirken Kuzey Kore bunları düzenli olarak işgal provası olarak nitelendiriyor.
4
Ulchi Freedom Shield nasıl değişti?
2026 Ulchi Freedom Shield tatbikatı 17 Ağustos’ta başladı. Washington’ın talebi üzerine planlanan süre 11 günden 5 güne indirildi; tatbikat 27 Ağustos yerine 21 Ağustos’ta sona erdi. Ortak saha manevralarının bir bölümü de küçültüldü.
5
7
14
ABD’li yetkililer, revize edilen tatbikat kapsamında taktik hazırlığı artırmaya yönelik eğitimlerin sürdüğünü belirtti. Bu nedenle karar, tatbikatın tamamen iptal edilmesi anlamına gelmedi. Yine de değişikliğin tatbikat başladıktan sonra yapılması ve Güney Kore yönetimini hazırlıksız yakaladığı yönündeki haberler, müttefikler arasındaki koordinasyona ilişkin soru işaretlerini artırdı.
6
12
Kuzey Kore jesti reddetti
Tatbikatların kısaltılması, kısa vadede diplomatik bir ilerleme sağlamadı. Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un kız kardeşi ve üst düzey yetkililerinden Kim Yo Jong, bu girişimin Pyongyang açısından “hiçbir ilgi taşımadığını” söyledi. Kalan tatbikatları provokatif ve saldırgan olarak niteleyen Kim, Washington’ın tatbikat süresini kısaltması karşılığında beklediği yanıtı alamayacağı uyarısında bulundu.
17
Bu açıklama, yalnızca tatbikatların küçültülmesinin Kuzey Kore’nin taleplerini karşılamasının veya ülkeyi müzakere masasına döndürmesinin zor olduğunu gösteriyor. Washington böylece askeri hazırlık açısından taviz verirken Pyongyang’dan kamuoyu önünde doğrulanmış karşılıklı bir adım elde edemedi.
8
17
Trump, Kim’le yeniden görüşmek istiyor
Trump, 2026’nın ilerleyen dönemlerinde Kim’le görüşmeyi planladığını söyledi. Ayrıca Kim’in kendisine yönelik temaslara yanıt verdiğini öne sürdü. Ancak bu yanıtın niteliğini ortaya koyan kamuya açık bir ayrıntı paylaşılmadı ve herhangi bir görüşme takvimi açıklanmadı. Kim Yo Jong ise yakın dönemde liderler düzeyinde bir temastan haberdar olmadığını belirtti.
19
20
Askeri kararın zamanlaması, tatbikatların azaltılmasını Trump’ın kişisel diplomasisiyle doğrudan ilişkilendirdi. Trump, Kim’le ilişkisini tatbikatların küçültülmesi için bir gerekçe olarak sunarak bu faaliyetleri yalnızca askeri hazırlık meselesi değil, olası bir zirve öncesinde kullanılabilecek bir pazarlık sinyali olarak da ele almış göründü.
10
19
Müttefikler ve analistler neden endişeli?
Temel kaygı, bazı eğitimler devam etse bile ortak tatbikatların azaltılmasının ABD ve Güney Kore kuvvetlerinin birlikte hareket etme kapasitesini zayıflatabilmesi. Analistler ayrıca tek taraflı bir kesintinin Seul’ün ve Asya’daki diğer ortakların ABD’nin güvenlik taahhütlerine ne kadar güvenebileceğini sorgulamasına yol açabileceğini belirtiyor.
8
12
21
Bu endişeler, Kuzey Kore’nin güvenlik ortamının daha karmaşık hale geldiği bir dönemde ortaya çıkıyor. Haberlerde, Kim’in ordusunun Ukrayna savaşından yeni savaş alanı taktikleri öğrendiği ve Pyongyang’ın Rusya ile İran’la ilişkilerini güçlendirdiği yönündeki değerlendirmelere yer verildi. Bu tablo, caydırıcılığı ve operasyonel koordinasyonu korumayı amaçlayan tatbikatların azaltılmasına karşı temkinli yaklaşılmasına neden oluyor.
5
9
Karar ittifak için ne anlama geliyor?
Gelişmeler, 70 yılı aşkın geçmişe sahip ABD-Güney Kore ittifakı üzerindeki baskıyı artırıyor. Trump’ın kararı askeri tatbikatları maliyet paylaşımı, Güney Kore’nin İran politikası ve Kim’le yeniden temas kurma ihtimaliyle aynı çerçevede ele aldı. Bu yaklaşım, müttefikler tarafından güvenlik politikasından çok işlem temelli bir tutum olarak görülebilir.
13
Şimdilik tablo net: Tatbikat kısaltıldı, bazı saha eğitimleri azaltıldı, Kuzey Kore bu adımı reddetti ve Trump-Kim görüşmesi doğrulanmadı. Asıl soru, gelecekteki diplomasinin doğrulanabilir karşılıklı adımlara mı yoksa müttefiklerin askeri faaliyetlerinde tek taraflı değişikliklere mi dayanacağı. Pyongyang somut bir karşılık vermediği sürece tatbikatların azaltılması diplomatik bir mesaj niteliğinde kalıyor; ortada henüz belirgin bir atılım bulunmuyor.
17
19
21