Trump, Lake Ontario’nun adını “Lake America” yapmayı neden gündeme getirdi?

Donald Trump, ABD ile Kanada’nın paylaştığı ve Büyük Göller’den biri olan Lake Ontario’nun adını “Lake America” olarak değiştirmeyi “ciddi şekilde düşündüğünü” söyledi. Trump, bu çıkışını Ontario ile ilişkilerin bozulmasına bağlayarak ABD’nin “artık Ontario ile fazla iş yapmayı beklemediğini” savundu. 710

Ancak bu açıklama, gölün adını değiştirmek için başlatılmış resmî bir ABD-Kanada süreci anlamına gelmiyor. Çıkış, çöken ticaret görüşmelerinin ardından gelen siyasi bir provokasyon olarak değerlendiriliyor.

Ticaret görüşmeleri neden çöktü?

Washington ile Ottawa arasındaki son dakika müzakereleri bir anlaşmayla sonuçlanamadı. Görüşmelerin başarısız olmasının ardından ABD, yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki Kanada ürününe yüzde 50 gümrük vergisi uygulamaya başladı. Vergiler; şarap, mobilya, süt ürünleri, çimento, giyim ve hokey ekipmanı gibi çeşitli ürünleri kapsıyor. 712

Kanada Başbakanı Mark Carney, görüşmeleri askıya aldı ve ülkesinin ABD vergilerine “dolar karşılığı, oran karşılığı” misilleme yapacağını açıkladı. Ottawa’nın 8 Eylül’de başlatmayı planladığı önlemler arasında ABD çeliği, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım ekipmanı, selüloz ve kâğıt ürünleri ile elektronik ürünler bulunuyor. 1312

Carney, Washington’ın çok fazla talepte bulunduğunu, buna karşılık çok az şey sunduğunu söyledi. Kanada hükümeti bir yandan misilleme hazırlarken diğer yandan müzakere kapısını tamamen kapatmama stratejisi izliyor. Carney, anlaşmazlığı ekonomik zorlama olarak nitelendiriyor ve Kanada’nın tek taraflı şartları kabul etmeyeceğini vurguluyor. 713

Trump’tan yeni otomotiv vergisi tehdidi

Trump, gerilimin bir sonraki aşamasında Kanada’dan ithal edilen tüm otomobil, kamyon, otomobil parçaları ve çeliğe 1 Ocak 2027’den itibaren yüzde 50 gümrük vergisi getirme tehdidinde bulundu. Bu karar henüz yürürlükte olan bir uygulama değil; geleceğe dönük bir tehdit niteliğinde. 9

Tarafların çökmeden önce görüştüğü düzenleme, Kanada’dan gelen otomobil ve hafif kamyonlardaki üst oranlı vergiyi yüzde 25’ten yüzde 15’e indirmeyi öngörüyordu. Bu nedenle yeni tehdit, özellikle Kuzey Amerika’da üretim aşamaları ülke sınırları arasında dağılan otomotiv sektörü için ciddi sonuçlar doğurabilir. 9

Ontario’dan sert tepki

Ontario Başbakanı Doug Ford, Trump’ı “diktatör” olarak nitelendirdi ve ABD başkanına ağır ifadelerle karşılık verdi. Ford ayrıca Ronald Reagan’ın Trump’ın ticaret politikasını görseydi “kusacak” olduğunu söyledi. Ontario lideri, ABD’ye elektrik ihracatını durdurmak ve kritik maden tedarikini kısıtlamak da dahil olmak üzere “her seçeneğin masada” olduğunu belirtti. 1315

Trump ise Kanada’nın “ABD eyaleti olmanın avantajlarını, eyalet olmadan elde etmek istediğini” söyledi. Ford’la karşılıklı açıklamalarında Ontario başbakanına “bir yardakçı” diye hitap etti ve onu hayatını kaybeden kardeşi, eski Toronto Belediye Başkanı Rob Ford’la olumsuz biçimde karşılaştırdı. 814

Anlaşmazlığın ekonomik bedeli neden yüksek?

Bu kriz, ekonomik ilişkileri sınırlı iki ülke arasındaki sıradan bir anlaşmazlık değil. Kanada, 2025’te ABD’nin mal ve hizmet ticaretindeki en büyük ikinci ortağıydı. İki ülke arasındaki hizmet ticareti, finansal hizmetler ve turizm dahil olmak üzere, özellikle güçlü; ABD genellikle Kanada karşısında hizmet ticareti fazlası veriyor. 1

Geniş kapsamlı tarifeler ve misilleme vergileri, sınır ötesi tedarik zincirlerinde maliyetleri artırabilir. Otomotiv, metal, enerji ve imalat sektörleri bu risklere özellikle açık. Daha yüksek maliyetler, tüketiciler ve şirketler için fiyat artışlarına, ürün seçeneklerinin azalmasına ya da üretimde aksamalara yol açabilir. Otomotiv sektöründeki olası vergiler, parçaların ve araçların Kuzey Amerika’da birden fazla kez sınır geçebildiği entegre üretim yapısı nedeniyle daha da yıkıcı olabilir. 94

Gerilim, Kuzey Amerika’daki ekonomik bütünleşmenin temel dayanaklarından biri olan ABD-Meksika-Kanada Anlaşması’nın (USMCA) pratik değerini ve öngörülebilirliğini de zayıflatıyor. Uzayan belirsizlik; yatırımları caydırabilir, Kanada’nın ihracata dayalı istihdamını ve büyümesini riske atabilir, Kanada’daki müşterilere ve girdilere bağlı ABD’li şirketlerle çalışanları da olumsuz etkileyebilir. 45

Kanada’nın ABD’deki 26 eyalet için en büyük ihracat pazarı olduğu yönündeki ifade ise kaynaklarda bağımsız olarak doğrulanmış değil. Bununla birlikte, temel tablo açık: Kanada, ABD’nin en büyük ticaret ortaklarından biri ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi ilgili dönem için 719 milyar dolar olarak veriliyor. 5