Jack Ma ve Alibaba yönetiminden yapay zekâ stratejisine 800 milyon HK$’lık güvenoyu

Alibaba’nın kurucusu Jack Ma, Yönetim Kurulu Başkanı Joe Tsai ve CEO’su Eddie Wu, şirketin yapay zekâ planına kişisel yatırımlarıyla güçlü bir güvenoyu verdi. Ma, art arda iki günde 600 milyon HK$’dan (yaklaşık 76,5 milyon ABD doları) fazla Alibaba hissesi alırken Tsai ve Wu’nun alımları toplamda yaklaşık 200 milyon HK$’a ulaştı. 612

Bu hamle, Alibaba yönetiminin kısa vadeli hisse seyrelmesini, daha zayıf nakit üretimini ve kârdaki düşüşü; uzun vadeli bir yapay zekâ ve bulut platformu kurmanın kabul edilebilir maliyetleri olarak gördüğünü gösteriyor.

Tsai ve Wu ne kadar hisse aldı?

Tsai, Hong Kong’da işlem gören Alibaba hisselerinden 720 bin adedini yaklaşık 112 HK$ fiyatla satın aldı. Bu işlem yaklaşık 80 milyon HK$ değerindeydi. Ardından 720 bin hisse daha alan Tsai’nin hisse satışından sonraki toplam alımı yaklaşık 161 milyon HK$’a çıktı. 69

CEO Eddie Wu ise ortalama 111,60 HK$ fiyattan 350 bin hisse alarak yaklaşık 39 milyon HK$ yatırım yaptı. Böylece Tsai ve Wu’nun iki günlük toplam alımları 200 milyon HK$’ı aştı. 610

Alibaba’nın 10,2 milyar dolarlık planı

Alibaba, 23 Ağustos 2026’da 710 milyon yeni hisseyi 112,70 HK$ fiyatla satışa çıkararak 80 milyar HK$ (10,2 milyar ABD doları) topladı. Bu işlem, Hong Kong’da işlem gören bir şirketin gerçekleştirdiği en büyük birincil takip eden hisse arzı olarak öne çıktı. 13

Hisse satış fiyatı önceki kapanışa göre yüzde 8,4 iskontoluydu ve yeni hisseler şirketin genişletilmiş sermayesinin yaklaşık yüzde 3,6–3,7’sini oluşturdu. Buna karşın işlem yoğun talep gördü: Siparişlerin yaklaşık 28 milyar dolara ulaştığı, yani arz büyüklüğünün neredeyse üç katına çıktığı bildirildi. 45

Piyasanın ilk tepkisi ise olumlu olmadı. Alibaba hisseleri Hong Kong işlemlerinin ilk bölümünde yaklaşık yüzde 8 geriledi ve gün içinde kayıp yüzde 10’a kadar çıktı. Yatırımcıların öncelikli endişeleri iskontolu satış, mevcut hissedarların seyrelmesi ve yapay zekâ yatırımlarının ne zaman geri dönüş sağlayacağıydı. 47

Para nerede kullanılacak?

Alibaba, elde edilen net gelirin tamamını “tam yığın” yapay zekâ kabiliyetlerine ayıracağını açıkladı. Bunun kapsamına şunlar giriyor:

• Yapay zekâ çiplerinin tedariki ve geliştirilmesi,
• Veri merkezi, sunucu ve bulut bilişim kapasitesinin artırılması,
• Büyük dil modellerinin eğitilmesi ve geliştirilmesi,
• Yapay zekâ uygulamalarının ticarileştirilmesi. 13

Şirket, üç yıl içinde yapay zekâ ve bulut altyapısına en az 380 milyar yuan (yaklaşık 56,5 milyar ABD doları) yatırım yapma taahhüdünü de sürdürüyor. Alibaba açısından yapay zekâ rekabeti yalnızca daha iyi bir yazılım geliştirme yarışı değil; çip, işlem gücü, model, bulut dağıtımı ve kurumsal müşteri ölçeğini aynı anda büyütme mücadelesi.

Bu nedenle hisse satışı, şirketin Çin’in yapay zekâ ve bulut pazarındaki konumunu korumak ve rakiplerine kaptırmamak için bilançosunu güçlendirme çabası olarak değerlendiriliyor. 136

Yapay zekâ yatırımlarının finansal bedeli

Alibaba’nın yatırım programı şimdiden finansal sonuçlara yansımış durumda. Haziran çeyreğinde sermaye harcamaları yaklaşık 10 milyar dolara yükseldi ve bu artış, çeyreklik net kârın yüzde 75 düşmesine katkıda bulundu. Yükselen harcamalar serbest nakit akışını da baskıladı. 6

Bu tablo, hisse ihracının Alibaba için neden önemli olduğunu açıklıyor. Şirket, yatırımların en yoğun olduğu dönemde yalnızca faaliyetlerden elde ettiği nakde bağlı kalmak yerine dışarıdan sermaye toplayarak likiditesini korumayı amaçlıyor.

Bununla birlikte ilk büyüme işaretleri de görülüyor. Alibaba’nın bulut geliri, Haziran çeyreğinde yıllık bazda yüzde 45 arttı. Bu hızlanma, yapay zekâ bağlantılı işlem gücü ve bulut hizmetlerine yönelik talebin yükseldiğine işaret ediyor. Ancak bu verinin, çok yıllı ve yüksek sermaye gerektiren yatırım programının nihai getirisini kanıtlamak için henüz yeterli olmadığı da açık. 6

Analistler ne düşünüyor?

Bank of America’nın Alibaba için “Al” görüşünü koruduğu ve Hong Kong hissesi için yaklaşık 168–172 HK$ aralığında hedef fiyat verdiği bildirildi. Banka, hisse satışının Alibaba’nın net nakdini yaklaşık 31 milyar dolardan 41 milyar doların üzerine çıkarabileceğini ve şirkete yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek için daha geniş bir hareket alanı sağlayacağını düşünüyor. 54

Nomura ise yaklaşık yüzde 3,6–3,7’lik seyrelmenin beklentilerin altında kalmasını olumlu bir nokta olarak değerlendirdi. Buna rağmen piyasa, ilk aşamada finansman maliyetine, hissedarların payındaki azalmaya ve yapay zekâ yatırımlarının geri dönüş takvimindeki belirsizliğe odaklandı.

Michael Burry neden kuşkucu?

Michael Burry’nin şüpheciliği, Alibaba’nın hamlesine ilişkin karşıt yorumu yansıtıyor: Yapay zekâ altyapısına yapılan harcamalar, kalıcı ve ölçülebilir getirilerin önüne geçiyor olabilir.

Buradaki temel soru Alibaba’nın para toplayıp kapasite kurup kuramayacağı değil; çip ve veri merkezi yatırımlarının sektör genelinde aşırı kapasite yaratıp yaratmayacağı, getirileri sıkıştırıp sıkıştırmayacağı ve bugünkü değerlemelerle sermaye harcaması varsayımlarını savunmayı zorlaştırıp zorlaştırmayacağı. İncelenen kaynaklar, Burry’nin hisse satışından sonra yaptığı daha spesifik bir açıklamayı doğrulamak için yeterli kanıt sunmuyor.

Daha geniş anlamı

Alibaba’nın finansman hamlesi, teknoloji sektöründe giderek belirginleşen daha geniş bir eğilimin parçası. Şirketler, devasa işlem gücü ve altyapı ihtiyaçlarını karşılamak için hisse ihraç etmeye veya bilançolarını farklı yollarla güçlendirmeye daha istekli davranıyor.

Intel ve Alphabet gibi şirketlerle yapılan karşılaştırmalar da yapay zekâ rekabetinin artık yalnızca yazılım ürünü geliştirme yarışı olmadığını gösteriyor. Bu rekabet aynı zamanda sermaye, çip, enerji, veri merkezi ve hesaplama kapasitesi ölçeğinde yürütülen bir mücadeleye dönüşüyor. Alibaba yöneticilerinin 800 milyon HK$’ı aşan kişisel hisse alımları ise yönetimin bu uzun vadeli bahse yalnızca şirket kaynaklarıyla değil, kendi servetleriyle de ortak olduğunu göstermeyi amaçlıyor.