OpenAI, sahte enstitü kampanyasıyla bağlantılı Rusya kaynaklı ChatGPT hesaplarını kapattı

OpenAI, İsrail merkezli bir “uzman topluluğu” olarak tanıtılan International Burke Institute (IBI) etrafında kurulan gizli etki operasyonuyla bağlantılı ChatGPT hesaplarını kapattığını açıkladı. Şirket, hesapların büyük olasılıkla Rusya’dan işletildiğini ve ChatGPT’nin ağırlıklı olarak tanıtım içerikleri üretmek ve dağıtmak için kullanıldığını söyledi. 3

Vaka, günümüzdeki etki operasyonlarının yalnızca viral paylaşımlara dayanmadığını gösteriyor. Operasyonun odağında, güvenilir görünen bir kurum oluşturmak, bu kuruma ödünç bir otorite kazandırmak ve anlatıları farklı çevrim içi topluluklara yaymak vardı.

OpenAI’ye göre operasyon nasıl yürütüldü?

OpenAI, operatörlerin ChatGPT’ye VPN üzerinden eriştiğini belirtti. Şirketin hizmeti Rusya’da kullanılamadığı için VPN kullanan operatörler, çoğunlukla Rusça istemler yazdı ve modelden, nereden çalıştıklarını belli edebilecek dil özelliklerini kaldırmasını istedi. Üretilen sosyal medya paylaşımlarının çoğu İngilizceydi. 3

Kampanyanın merkezindeki internet sitesi Şubat 2025’te kaydedildi ve IBI’yi İsrail merkezli bir uzman topluluğu olarak tanıttı. OpenAI, sitedeki akademik içeriklerin meşru çalışmalardan kopyalandığını; bazı metinlerin yanlış kişilere atfedildiğini veya bir Slav dilinden makine çevirisiyle aktarılmış gibi göründüğünü söyledi. 3

Sitede ayrıca Rusya’yı olumlu gösteren, Batılı ülkeleri ise küçümseyen bir “egemenlik endeksi” yayımlandı. İlişkili mesajlarda Ukrayna, Avrupa Birliği ve Almanya hükümeti eleştirilirken Rusya’yla ilişkilerin geliştirilmesi savunuldu. 3

ChatGPT hangi platformlarda kullanıldı?

OpenAI’ye göre hesaplar, IBI içeriklerini tanıtmak amacıyla Telegram, X, LinkedIn, Facebook ve Substack’te gönderiler ve yanıtlar hazırladı. Operasyon çok dilli içerikler, kanal özetleri ve görsel marka çalışmaları da içeriyordu. Almanya, ABD, Fransa, Polonya ve Türkiye’deki kitleleri hedefleyen Telegram kanalları için logolar üretildi. 3

Operatörlerden biri “Lahme Ente” adlı Telegram kanalı için Almanca içerikler hazırladı. OpenAI, sıradan kullanıcılar gibi görünen bazı hesapların da muhtemelen sahte olduğunu değerlendirdi. IBI markalı Substack yanıtlarında ise gerçek kullanıcılara enstitünün kanalını takip etmeleri önerildi. 3

Dolayısıyla ChatGPT’nin rolü tek tek mesajlar yazmakla sınırlı değildi. Model, farklı dillerde ve platformlarda içerik üretimini; hesap kimlikleri, kanal özetleri ve görsel markalama ile birleştiren tekrarlanabilir bir yayın akışının parçası olarak kullanıldı.

Ödünç alınan akademik güvenilirlik

Kampanyanın dikkat çeken yönlerinden biri, kurumsal meşruiyet izlenimi yaratılmasıydı. OpenAI, IBI sitesinde Francis Fukuyama ve Noam Chomsky gibi tanınmış uzmanların adlarının yer aldığını, ilişkili makalelerin ise çoğu zaman internetin başka bölümlerinden alındığını veya yanlış yazarlara bağlandığını belirtti. 3

Bu yöntem, propaganda içeriğini bağımsız bir analiz gibi gösterebilir. Okur; özenli görünen bir internet sitesi, tanınmış uzman isimleri, araştırma formatında yazılar ve tutarlı sosyal medya markalamasıyla karşılaşabilir. Ancak bu görünümün arkasındaki koordineli yapı ilk bakışta fark edilmeyebilir.

Erişim sınırlıydı, model ise ölçeklenebilir

OpenAI, kampanyanın ulaştığı kitleyi görece küçük, kısa vadeli etkisini ise sınırlı olarak nitelendirdi. Şirket operasyonu, Brookings Breakout Scale’de 3. Kategorinin alt bölümüne yerleştirdi. Bu değerlendirme, birden fazla platformda faaliyet ve sınırlı da olsa gerçek kullanıcı etkileşimi bulunduğunu; ancak operasyonun geniş çaplı bir yayılım veya anlamlı bir viral kırılma yaşamadığını ifade ediyor. 3

Şirketin asıl endişesi mevcut takipçi sayısından çok, kurulan altyapıydı. Sahte bir uzman kurumu, kopyalanmış araştırmalar, çok dilli dağıtım, koordineli sosyal medya hesapları ve kaynağı gizleme çabaları aynı sistem içinde birleştirildi. OpenAI, bu yapının daha önce engellenen bazı Rusya bağlantılı operasyonlardan ayrıldığını söyledi. 3

Uzun vadeli risk de burada yatıyor: Böyle bir sistem yeniden kullanılabilir ve büyütülebilir. Düşük etkileşim bile görünürde bir otorite üretmek, kitleleri koordineli kanallara yönlendirmek ve propagandayı bağımsız görünen kaynaklar üzerinden dolaşıma sokmak için bir başlangıç noktası sağlayabilir.

Daha geniş çıkarım

Bu vaka, yapay zekâ destekli etki operasyonlarının yalnızca erişim veya viral olma oranıyla değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor. Bir kampanya geniş kitlelere ulaşmasa bile internet siteleri, kurum isimleri, logolar, çevrilmiş içerikler, sosyal medya hesapları ve güvenilir görünen metinlerden oluşan yeniden kullanılabilir varlıklar inşa edebilir.

OpenAI’nin açıklaması, operasyonun büyük bir viral başarı elde ettiğini göstermiyor. Ancak üretken yapay zekânın, operatörlere çok platformlu bir yayın sistemini sürdürme imkânı verirken çabalarını kaynağı gizlemeye ve güvenilirlik görüntüsü oluşturmaya yoğunlaştırabildiğini gösteriyor. 3