İran yaptırımları piyasaları neden rahatlattı?

ABD Hazine Bakanlığı’nın İran yaptırımlarına ilişkin açıklaması, ilk etapta piyasaların beklediğinden daha az sert algılandı. Washington ikincil yaptırımların kapsamını genişletse de ülkeler ve şirketler için uyum süresi tanıdı. Bu durum, İran bağlantılı enerji akışlarının kısa vadede aniden kesileceği endişesini azalttı. Sonuç olarak piyasalar tam anlamıyla “riskten kaçış” moduna geçmedi; petrol ve tahvil getirilerindeki ilk hareketler de tersine döndü. 16

Piyasalar nasıl tepki verdi?

• Petrol: Ham petrol fiyatı, daha önce yaşanan yaklaşık %1,5’lik düşüşün ardından varil başına 2 doların üzerinde geriledi. Yatırımcılar, açıklanan önlemlerin piyasadan hemen büyük miktarda petrol çekmeyeceği sonucuna vardı. 23

• Avrupa borsaları: Avrupa’nın STOXX 600 endeksi günü neredeyse yatay tamamladı. Daha ucuz petrol ve gerileyen tahvil getirileri hisseleri desteklerken, teknoloji sektöründeki zayıflık ve İran’a ilişkin belirsizlik yükselişi sınırladı. 83

• Devlet tahvilleri: ABD Hazine tahvili getirileri düştü. Petrol fiyatlarındaki geri çekilme ve yaptırımların hemen daha ağır sonuçlar doğurmayacağı beklentisi, tahvil piyasasında rahatlama yarattı. Bu hareket, hisse senetlerine de kısmi destek verdi. 37

• Dolar: Buna karşın dolar, üç ayın en düşük seviyelerine yakın seyrinden yükseldi. İran yaptırımları ve ticaret politikasına ilişkin belirsizlik, ABD para birimine destek sağladı. 14

• Bitcoin: Bitcoin sınırlı bir yükselişle yaklaşık 79.000 dolara çıktı. Bu hareket, yatırımcıların ne geleneksel riskli varlıklardan kesin biçimde uzaklaştığını ne de kripto varlıklara güçlü bir kaçış yaşandığını gösterdi. 14

Şimdi yatırımcılar neyi izliyor?

Nvidia bilançosu

Çarşamba günü açıklanacak Nvidia sonuçları, yapay zekâ öncülüğündeki yükselişin gücü açısından kritik bir sınav olacak. Piyasa beklentisi, şirketin çeyreklik gelirinin yaklaşık 92 milyar dolar olması yönünde. Ancak yatırımcıların asıl odağı yalnızca gerçekleşen rakamlar değil; ileriye dönük talep, büyüme görünümü ve şirketin rehberliği olacak. 51

Fed’in para politikası mesajı

Fed Başkanı Kevin Warsh’ın cuma günü Jackson Hole toplantısında yapacağı ilk ana konuşma da yakından takip edilecek. Piyasalar, Warsh’ın kalıcı enflasyonu, uzun vadeli tahvil getirilerindeki yükselişi ve ekonomik büyümeyi nasıl değerlendireceğini anlamaya çalışıyor. Ayrıca para politikasının siyasi baskılar karşısında ne ölçüde bağımsız kalacağı da önemli bir başlık. 61

PCE enflasyon verisi

Fed’in tercih ettiği enflasyon göstergesi olan Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) verisi, eylül ayına ilişkin faiz beklentilerini değiştirebilir. Piyasanın fiyatladığı eylül ayında faiz artırımı olasılığı yaklaşık %40 seviyesinde bulunuyor. Beklentilerin üzerinde bir enflasyon verisi veya Warsh’tan daha şahin bir mesaj gelmesi; tahvil getirilerinde, dolarda ve faizlere duyarlı hisselerde sert hareketlere yol açabilir. 2

Yaptırımlar piyasaları yalnızca kısa vadede rahatlattı

Piyasaların verdiği mesaj, yaptırımların riskleri ortadan kaldırdığı değil, ani bir arz şoku ihtimalini şimdilik ertelediği yönünde. Uygulamanın ayrıntıları, yaptırımlara maruz kalabilecek ülkelerin ve şirketlerin tepkisi, İran’ın misilleme ihtimali ve petrol taşımacılığında yaşanabilecek yeni kesintiler ilk rahatlamayı hızla tersine çevirebilir. 16

Yatırımcılar aynı anda enerji arzındaki kırılganlıkları, İran’da tırmanma riskini, gümrük tarifeleri ve ticaret kaynaklı aksaklıkları, kamu maliyesindeki baskıyı ve uzun vadeli borç arzını izliyor. Kalıcı enflasyonla birlikte petrol fiyatlarının ve tahvil getirilerinin yükselmesi, ekonomik büyümeyi ve yapay zekâ hisselerinin yüksek değerlemelerini de baskılayabilir. 63