Japonya Merkez Bankası için faiz yolu daralıyor: Eylül artışı sonrası ocak ihtimali

Eski Japonya Merkez Bankası (BOJ) Para Politikası Kurulu üyesi Seiji Adachi'nin mesajı net: BOJ, piyasaların büyük ölçüde fiyatladığı bir faiz artışını onaylamaya, beklentileri boşa çıkarmaktan daha yakın görünüyor. Adachi, 18 Eylül'deki toplantıda politika faizinin yüzde 1'den yüzde 1,25'e yükseltilmesini bekliyor. Ona göre merkez bankası, ocak ayında da yeni bir artış yapabilir. 1315

BOJ neden “köşeye sıkışmış” durumda?

Piyasalar, 18 Eylül toplantısında faiz artırımı ihtimalini yaklaşık yüzde 76-80 seviyesinde fiyatlıyor; bazı haberlerde bu oran yüzde 90'a yakın veriliyor. Beklentiler, temmuz sonundaki ABD-Japonya ortak döviz müdahalesinin ardından belirgin biçimde yükseldi. 113

Adachi'nin değerlendirmesine göre BOJ'nin faizleri sabit tutması, söz konusu müdahalenin yeni desteklediği yen üzerindeki etkiyi zayıflatabilir. Böyle bir karar, yatırımcıları yeniden yen satmaya yöneltebilir. Bu nedenle merkez bankası, piyasaların zaten büyük ölçüde satın aldığı bir adımı atmamakla, faiz artırmanın yaratabileceği risklerden daha büyük bir risk alabilir. 15

Yen üzerindeki siyasi ve piyasa baskısı

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Japonya'nın döviz müdahalesini para politikası ve ekonomik temellerle desteklemesi gerektiğini söyledi. Bu açıklama, BOJ'nin fazla güvercin bir çizgide kalmaması yönünde Tokyo'ya verilmiş bir mesaj olarak yorumlandı. 1

Başbakan Sanae Takaichi daha önce hızlı ve sert bir parasal sıkılaşmaya temkinli yaklaşan bir çizgiyle ilişkilendirilse de, hükümetinin eylül veya ekim ayında yapılabilecek yakın vadeli bir faiz artışını desteklediği bildirildi. 26 Yenin yeniden dolar karşısında 158,9 seviyesine yaklaşması da yalnızca döviz müdahalesinin kalıcı bir çözüm olmayabileceğini gösterdi. 416

Adachi'nin öngördüğü faiz patikası

Adachi, BOJ politika faizinin 2027 sonuna kadar yaklaşık yüzde 2'ye veya biraz üzerine çıkabileceğini düşünüyor. Bu tahmin, ekonomistlerin soruda aktarılan yaklaşık yüzde 1,5'lik beklentisinin oldukça üzerinde. Taylor kuralı benzeri mekanik bir hesaplama ise faizin yüzde 2,75'e kadar çıkabileceğine işaret edebilir; ancak bu oran Adachi'nin kesin temel senaryosu değil, yalnızca bir referans ölçütü niteliğinde.

Bu görünüm, BOJ'nin daha önce izlediği ve kabaca yılda iki faiz artışı anlamına gelen kademeli patikadan daha hızlı bir normalleşmeye işaret ediyor. Adachi, temmuz ayında 2027 için yüzde 1,5-1,75 aralığını öngörmüştü. Enflasyon ve yen üzerindeki baskıların artmasıyla tahmininin daha şahin bir yöne kaydığı görülüyor. 3

Enflasyon güçlü, hanehalkı talebi kırılgan

Daha hızlı normalleşme lehindeki temel argüman, enflasyonun altında yatan baskıların hâlâ canlı olması. Verilen çerçevede çekirdek enflasyon yüzde 1,8 seviyesinde bulunurken, şirket malları fiyat endeksindeki yüzde 7,2'lik artışın tüketici fiyatlarına yansıması ve tüketici enflasyonunu yüzde 2,5'in üzerine taşıması mümkün görülüyor. 15

Buna karşılık hanehalkı talebi kırılganlığını koruyor. Nisan-haziran döneminde tüketim yıllık bazda yüzde 0,1 geriledi. Bu nedenle Adachi'nin görüşü, faiz artırmanın maliyetsiz olduğu yönünde değil. Ancak ona göre beklemenin getireceği yen kaybı ve kalıcılaşan enflasyon riski, dikkatli ve kademeli bir artışın risklerinden daha ağır basıyor. 15

Gözler Himino'nun konuşmasında

Yatırımcılar, Başkan Yardımcısı Ryozo Himino'nun konuşmasını yalnızca eylül ayında faiz artırımı yapılıp yapılmayacağı açısından izlemiyor. Asıl soru, BOJ'nin geçmişteki yaklaşık yılda iki faiz artışı temposunu aşmaya hazırlanıp hazırlanmadığı.

Eylül kararı bu nedenle yalnızca 25 baz puanlık bir artıştan ibaret olmayabilir. Kararın dili, yenin gelecekteki yönü, ithalat maliyetleri ve BOJ'nin 2027'ye kadar uzanan normalleşme planı açısından da önemli bir sinyal verecek.