Paris Yakınlarında 6 Milyar Euroluk Suudi Tema Parkı Projesi

Fransa ile Suudi Arabistan, Paris’in yaklaşık 30 kilometre kuzeybatısındaki Cergy-Pontoise bölgesinde üç tema parkından oluşan bir eğlence kompleksi kurulması için mutabakat zaptı imzaladı. Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu’nun (PIF) iştiraki Qiddiya Investment Company tarafından finanse edilmesi ve yürütülmesi planlanan projenin yatırım tutarı 6 milyar euro, yani yaklaşık 7 milyar dolar olarak açıklandı. Fransız makamları, projenin yaklaşık 22.000 doğrudan iş yaratabileceğini belirtiyor. 13

Ancak bu açıklama, parkların kesin olarak tamamlanacağı veya açılış tarihinin belirlendiği anlamına gelmiyor. Mutabakat zaptı, tarafların niyetini ve iş birliği çerçevesini ortaya koyan ön anlaşma niteliğinde. Kamuoyuna sunulmuş nihai bir ana plan, kesinleşmiş işletmeciler, açılış tarihi ya da tüm fikrî mülkiyet lisansları henüz bulunmuyor. 12

Mutabakat zaptı neyi kesinleştiriyor?

Temel öneri, Cergy-Pontoise çevresinde üç ayrı tema parkından oluşan büyük bir turizm ve eğlence destinasyonu kurulması. Projenin başında Qiddiya’nın bulunması, girişimi Suudi Arabistan’ın eğlence ve turizm sektörlerine yaptığı daha geniş yatırımla ilişkilendiriyor. Fransa Cumhurbaşkanlığı, projenin ölçeğini Disneyland Paris’in hayata geçirilmesinden bu yana ülkede görülmemiş büyüklükte bir gelişme olarak sundu. 126

Açıklanan 6 milyar euroluk yatırım ve 22.000 doğrudan istihdam rakamları, şu aşamada öngörülen büyüklüğü ifade ediyor. Bunlar henüz gerçekleşmiş harcamalar veya garanti edilmiş işler değil. Rakamların hayata geçmesi; imar planlarına, finansmana, ruhsatlara, ulaşım ve altyapı kararlarına ve inşaat sürecine bağlı olacak. 26

Gerçekten Dragon Ball tema parkı mı yapılacak?

Üç parktan birinin Dragon Ball evreninden yararlanması bekleniyor. Bazı haberlerde proje doğrudan “Dragon Ball Z parkı” olarak tanımlansa da resmî açıklamalar daha temkinli bir dil kullanıyor ve manga esintili ya da Dragon Ball temalı bir bölümden söz ediyor. Ayrıntılı lisans anlaşması henüz kamuoyuna açıklanmadı. 12

Diğer iki parkın teması ise duyurulmuş değil. Bu nedenle üç parkın da manga temalı olacağına veya tüm atraksiyonların ve işletmecilerin şimdiden belirlendiğine dair iddialar erken. Şu anki en sağlam tablo şu: Üç park planlanıyor, bunlardan biri Dragon Ball ile ilişkilendiriliyor ve diğer ikisinin konsepti belirsizliğini koruyor. 12

Fikir nasıl ortaya çıktı?

Élysée Sarayı’na göre proje, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın Macron’un Aralık 2024’te Riyad’a yaptığı ziyaret sırasında gerçekleştirdiği görüşmeden doğdu. Fransız Cumhurbaşkanlığı, iki liderin manga ve özellikle Dragon Ball Z konusundaki ortak ilgisini vurguladı.

Bu kişisel bağlantı, projenin kamuoyuna sunuluşuna renk katsa da anlaşmanın tek açıklaması değil. Mutabakat, Muhammed bin Selman’ın 23-24 Ağustos 2026 tarihlerindeki resmî Fransa ziyareti sırasında, ekonomi, yapay zekâ, savunma ve stratejik iş birliğini kapsayan daha geniş bir gündemin parçası olarak duyuruldu. Ziyarette iki ülke arasındaki Stratejik Ortaklık Konseyi’nin ilk toplantısı da yapıldı. 317

Projenin yeri ve takvimi

Geliştirmenin, Cergy-Pontoise aglomerasyonundaki Courdimanche yakınlarında bulunan eski Mirapolis eğlence parkı arazisiyle bağlantılı olduğu bildiriliyor. Mirapolis 1991’de kapandı. Bu nedenle alanın yeniden büyük bir eğlence destinasyonuna dönüştürülmesi, projeye yerel ve tarihsel bir boyut da kazandırıyor.

Parkların ne zaman açılacağı açıklanmadı. Projenin kesin kapladığı alan, ihtiyaç duyacağı ulaşım ve altyapı yatırımları, yönetim modeli ve inşaatın hangi sırayla ilerleyeceği gibi konular da netleşmiş değil. Bu ayrım önemli: Bir mutabakat zaptı iş birliği iradesini gösterir, ancak duyurulan her unsurun aynı biçimde ve mutlaka inşa edileceğini garanti etmez. 2

Tema parklarının ötesindeki anlamı

Fransa açısından proje; inşaat, turizm ve eğlence sektörlerine gelebilecek çok büyük ölçekli bir dış yatırım anlamına geliyor. Paris bölgesine yeni bir turistik çekim merkezi kazandırma ve ülkenin uluslararası eğlence yatırımlarındaki konumunu güçlendirme potansiyeli taşıyor. Bununla birlikte ekonomik katkı, yatırım duyurusundan izin ve inşaat aşamasına geçilene kadar varsayımsal kalacak. 26

Suudi Arabistan açısından girişim, Qiddiya’nın eğlence yatırımlarını önemli bir Avrupa pazarına taşıyor. Krallığın küresel eğlence, e-spor ve kültür projelerine yaptığı yatırımlar; ekonomiyi çeşitlendirme ve eğlence yoluyla uluslararası nüfuz oluşturma hedefinin bir parçası. Paris yakınlarındaki proje bu nedenle hem ticari hem de yumuşak güç boyutuna sahip. 1

Anlaşmanın duyurulduğu zamanlama da diplomatik önem taşıyor. Muhammed bin Selman’ın iki günlük resmî ziyareti sırasında ekonomi, yapay zekâ ve savunma gibi alanlarda görüşmeler ve anlaşmalar yapıldı. Tema parkı mutabakatı böylece tek başına bir turizm projesi olmaktan çok, Fransa ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkileri derinleştirme çabasının bir unsuru olarak öne çıktı. 3

İnsan hakları tartışması

Fransa’nın Suudi Arabistan’la ticari ve stratejik ilişkileri geliştirme kararı, ülkedeki siyasi özgürlükler ve diğer insan hakları sorunları nedeniyle eleştirildi. Ziyarete ilişkin haberlerde, Veliaht Prens’in siyasi sicili ve gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesi etrafındaki tartışmalar da öne çıktı.

Mutabakat zaptı bu endişelerin çözüldüğünü göstermiyor. Aksine, Fransa’nın insan hakları eleştirileri ile Suudi yatırımlarının, stratejik iş birliğinin ve ticari fırsatların cazibesi arasında denge kurmaya çalıştığını ortaya koyuyor. Proje ilerlerse bu gerilim, girişimin anlamının bir parçası olmaya devam edecek.

Sonuç: Büyük bir çerçeve, henüz tamamlanmış bir proje değil

Paris yakınlarındaki girişimi, bitmiş bir tema parkı planından ziyade büyük ölçekli bir Suudi-Fransız yatırım çerçevesi olarak değerlendirmek gerekiyor. Kamuya açık bilgilerle desteklenen tablo; Cergy-Pontoise yakınlarında üç park için 6 milyar euroluk öneri, bunlardan birinin Dragon Ball ile ilişkilendirilmesi ve yaklaşık 22.000 doğrudan iş beklentisiyle sınırlı. Diğer iki parkın teması, nihai lisans anlaşmaları, tasarım, inşaat takvimi ve açılış tarihi bilinmiyor. 12

Projenin ilgiyi çekmesinin nedeni de tam olarak bu birleşim: devasa yatırım vaadi, dünya çapında popüler bir anime markası ve uygulama aşamasında hâlâ yanıt bekleyen çok sayıda soru.