Avrupa’da kış gazı alarmı: TTF fiyatı 100 €/MWh’yi görebilir

Goldman Sachs’ın uyarısı, Avrupa’da gaz fiyatlarının kesin olarak 100 €/MWh’ye çıkacağı anlamına gelmiyor. Bankanın işaret ettiği durum, arzın sıkıştığı koşullu bir senaryo. Basra Körfezi’nden LNG ihracatı yalnızca kademeli olarak toparlanırsa Avrupa, kış öncesinde depolarını doldurabilmek için Aralık 2026 vadeli Hollanda TTF gazında 100 €/MWh’nin üzerinde bir fiyat ödemek zorunda kalabilir. Amaç, Asya’ya gitmesi muhtemel esnek LNG kargolarını Avrupa’ya yönlendirecek kadar güçlü bir fiyat teşviki yaratmak. 1718

Avrupa neden LNG için Asya’yla rekabet ediyor?

Avrupa, doğal gaz sistemindeki arz-talep dengesini sağlamak için deniz yoluyla taşınan sıvılaştırılmış doğal gaza, yani LNG’ye önemli ölçüde güveniyor. Basra Körfezi’nden gelen tedarik kesintiye uğradığında piyasadaki kargo sayısı azalıyor. Üstelik bu durum, Avrupa’nın kış öncesinde depolarına gaz bastığı döneme denk geliyor.

En kritik rekabet Asya’dan geliyor. Asya’da spot LNG talebi güçlü kalır ve Ortadoğu ihracatı kısıtlı seyretmeye devam ederse, Avrupa’nın esnek kargoları kıtaya çekebilmek için daha yüksek fiyat teklif etmesi gerekiyor. Goldman Sachs’ın değerlendirmesi, mevcut fiyatların 65 €/MWh’nin üzerinde olmasının tek başına yeterli olmayabileceği; asıl meselenin tedarikçileri kargoların yönünü değiştirmeye ikna edecek fiyat seviyesinin bulunması olduğunu vurguluyor. 18

65 €/MWh neden yeterli olmayabilir?

Avrupa’nın temel gaz göstergesi olan Hollanda TTF’de ön ay vadeli kontratlar kısa süre önce 65 €/MWh’nin üzerine çıkarak beş ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak Goldman Sachs’a göre bu yükseliş, Ortadoğu’daki kesintiler gelecek yıla sarkarsa Asya’dan yeterli miktarda LNG çekmeye yine de yetmeyebilir.

Banka, mevcut fiyatlarla Kuzeybatı Avrupa’daki gaz depolarının ağustos sonunda yalnızca %51 doluluk oranına ulaşmasını bekliyor. Bu, Goldman’ın baz senaryosunun 3,4 yüzde puan altında. 18

Bu fark önemli. Depolar, Avrupa’nın soğuk hava, talep sıçramaları ve yeni arz kesintilerine karşı güvenlik yastığı işlevi görüyor. Dolum sezonunun geri kalanında enjeksiyonlar yavaş kalırsa piyasa, hem yeni LNG alımlarını teşvik etmek hem de kışa daha güvenli bir stokla girmek için çok daha yüksek fiyatlara ihtiyaç duyabilir.

Hürmüz Boğazı neden kilit önemde?

Görünüm, LNG akışlarının Hürmüz Boğazı üzerinden ne kadar hızlı normale döneceğine büyük ölçüde bağlı. Akışların hızla toparlanması, piyasadaki arzı artırarak Avrupa’nın ödemesi gereken fiyat primini azaltabilir. Toparlanmanın gecikmesi ise Asya’daki LNG fiyatlarını yüksek tutarak kargolar üzerindeki rekabeti kızıştırabilir.

Goldman Sachs’ın daha olumsuz senaryosunda Ortadoğu enerji ihracatı 2027 boyunca yalnızca kademeli biçimde normale dönüyor. Böyle bir durumda Aralık 2026 TTF fiyatının 100 €/MWh’yi aşabileceği değerlendiriliyor. Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin daha hızlı normale döndüğü olumlu senaryoda ise kış fiyatlarının belirgin şekilde daha düşük kalması bekleniyor. 17

Dolayısıyla 100 €/MWh seviyesi, Goldman Sachs’ın koşulsuz baz tahmini değil; arzı güvence altına almak için gereken fiyat teşvikine bağlı bir stres senaryosu eşiği.

Avrupa’nın depolama seviyesi hata payını azaltıyor

AB’nin gaz depoları ağustos ayının ortasında kapasitenin yaklaşık %62’si oranında doluydu. Bu oran bir yıl önce aynı dönemdeki %74 seviyesinin altında kaldı. UBS’nin aktardığı ayrı verilere göre stoklar, beş yıllık %79 ortalamasının da gerisindeydi; net enjeksiyonlar mevsimsel normun altında seyrediyordu. 36

Raporlama tarihleri ve kullanılan veri setleri arasında küçük farklar bulunuyor. Enerdata, 19 Ağustos’ta depoluluk oranını %61 olarak bildirirken Avrupa Komisyonu 20 Ağustos’ta yaklaşık %62 seviyesine işaret etti. 34 Ancak genel yön değişmiyor: Avrupa, depolama sezonunun son bölümüne son yıllardaki tarihsel seviyelerin altında stokla giriyor. Yüksek fiyatlar da şirketlerin depolamak üzere yeni gaz almasını caydırıyor. 36

Daha düşük başlangıç stoğu, Avrupa’nın mutlaka gazsız kalacağı anlamına gelmiyor. Ancak LNG toparlanmasının gecikmesi, Asya talebinin güçlenmesi veya kış tüketiminin beklenenden yüksek çıkması gibi gelişmelerin etkisini artırıyor.

Avrupa Komisyonu neden daha sakin bir tablo çiziyor?

Avrupa Komisyonu, depoların yaklaşık %62 doluluk oranına rağmen AB’nin gaz arzında acil bir güvenlik sorunu bulunmadığını açıkladı. Komisyon’un değerlendirmesi, önümüzdeki kış için mevcut arz kaynaklarının çeşitliliğine ve kısa vadeli arz güvenliğine odaklanıyor. 23

Goldman Sachs ise farklı bir riski inceliyor: Avrupa’nın kış öncesinde yeterli LNG’yi satın alıp güvenlik stoğu oluşturmak için ne kadar yüksek fiyat ödemesi gerekebileceğini. Bu iki değerlendirme birbiriyle çelişmiyor. Avrupa’da hemen ortaya çıkacak fiziksel bir gaz kıtlığı olmayabilir; buna karşın arz marjı daralırsa hane halkı, şirketler ve elektrik piyasaları yüksek ve oynak fiyatlarla karşılaşabilir.

Kış enerji maliyetlerine ilişkin daha geniş kaygılar da piyasaya yansıyor. Avrupa’da kış dönemi elektrik kontratları, bir sonraki yılın gösterge fiyatına göre %20’den fazla primle işlem gördü. Düşük gaz stokları ve zayıflayan hidroelektrik rezervleri, işletmeler ve hane halkı için daha yüksek maliyet riskini artıran unsurlar arasında yer alıyor.

Görünümü ne rahatlatabilir, ne kötüleştirebilir?

En güçlü rahatlama, Basra Körfezi LNG ihracatının daha hızlı yeniden başlaması olur. Asya’da spot talebin zayıflaması ve Atlantik Havzası’nda daha fazla LNG bulunması da Avrupa’ya kargo çekmek için gereken fiyatı düşürebilir.

Goldman Sachs’a göre Kuzeybatı Avrupa depolarını ekim sonuna kadar %67 seviyesine çıkarmak zor, ancak Katar ihracatının toparlanması, Asya spot talebinin sınırlı kalması ve daha fazla LNG’nin Atlantik Havzası’nda tutulması halinde mümkün. 17

Tersine, bölgedeki çatışmanın uzaması veya deniz taşımacılığındaki kesintilerin sürmesi Avrupa’nın erişebileceği LNG kargolarını azaltır ve depoları doldurmak için kalan süreyi kısaltır. Böyle bir ortamda fiyatların sert biçimde yükselmesi gerekebilir. Bunun nedeni gazın tamamen tükenmiş olması değil; yüksek fiyatların talebi sınırlamak ve kıt arzı Avrupa’ya çekmek için piyasanın kullandığı mekanizma olmasıdır.

Sonuç

Goldman Sachs’ın mesajı kaçınılmaz bir gaz krizi ilanından çok, Avrupa’nın hata payının daraldığı yönünde. AB depoları ağustos ortasında yaklaşık %62 doluyken ve Kuzeybatı Avrupa stokları bankanın baz senaryosunun gerisinde kalırken, 65 €/MWh’nin üzerindeki fiyatlar bile Asya’yla kıt LNG kargoları için rekabet etmeye yetmeyebilir. 3618

Hürmüz Boğazı bağlantılı kesintiler hızla sona ererse 100 €/MWh senaryosu gerçekleşmeyebilir. Ancak ihracatın yavaş toparlanması halinde Aralık 2026 TTF fiyatının, Avrupa’ya yeterli LNG’yi çekmek ve kış için daha güvenli bir stok tamponu oluşturmak amacıyla bu seviyenin üzerine çıkması gerekebilir. 1718