İnsansı robotlarda “ChatGPT anı” ne zaman gelecek?

Unitree Robotics CEO’su ve kurucusu Wang Xingxing, insansı robotların fiziksel dünyayla etkileşim kuran yapay zekâsı için bir “ChatGPT anına” yaklaşıldığını söyledi. Ancak bu ifadenin, robotların hemen her işi yapabileceği anlamına gelmediğini de vurguladı. 52

Wang’ın tarif ettiği kritik eşik oldukça somut: Bir robot, daha önce hiç görmediği bir eve yerleştirilecek; kullanıcıdan yalnızca basit bir sesli ya da yazılı komut alacak ve görev veya ortam için önceden özel olarak eğitilmeden günlük işlerin yaklaşık yüzde 80’ini kendi başına tamamlayacak. 210

Büyük atılım için zaman aralığı neden bu kadar geniş?

Wang Xingxing, önemli bir yazılım atılımının en erken 2-3 yıl içinde, daha yavaş ilerleyen bir senaryoda ise 5 ya da 10 yıl içinde gerçekleşebileceğini belirtti. Bu da tahmin aralığını kabaca 2 ila 10 yıl arasına taşıyor. 146

Belirsizliğin temelinde robotların farklı ortamlara ve görevlere genelleme yapamaması, nesneleri güvenilir biçimde kavrayamaması ve hassas hareketleri istikrarlı şekilde gerçekleştirememesi bulunuyor. Bugün donanım; yürüme, denge ve fiziksel güç açısından etkileyici gösteriler sergileyebilse de robotların “beyni” ve gerçek dünya yazılımı hâlâ geriden geliyor. 69

Unitree bu açığı kapatmak için “dünya modellerine” odaklanıyor. Bu modellerin amacı, robotların fiziksel çevreyi anlamasına, olası sonuçları öngörmesine ve yeni durumlara daha az insan müdahalesiyle uyum sağlamasına yardımcı olmak. Ancak mevcut dünya modelleri, gerçek hayatta güvenilir ve genellenebilir kullanım için henüz yeterince olgun değil. 46

Unitree’nin halka arzı neden dikkat çekti?

Hangzhou merkezli Unitree, Çin’in önde gelen insansı ve dört ayaklı robot üreticilerinden biri. Şirket, daha önce özellikle görece düşük maliyetli robot köpekleriyle tanınırken, son dönemde insansı robot gösterileriyle küresel ölçekte görünürlük kazandı. 17

Unitree’nin Şanghay’daki halka arzı, Çin robotik sektöründeki yatırım coşkusunun simgesi oldu. Hisseler ilk işlem gününde halka arz fiyatının 5 katından fazla yükseldi; bazı piyasa raporlarında artış yaklaşık yüzde 460 olarak verildi. Şirketin halka arz fiyatı hisse başına 150,80 yuan, elde edilmesi hedeflenen kaynak ise yaklaşık 6,1 milyar yuan (904 milyon dolar) olarak açıklanmıştı. 1617

Bu performans yalnızca bir şirketin borsa başarısı olarak görülmedi. Halka arz, Pekin’in yapay zekâ destekli robotik alanında küresel liderlik kurma hedefinin finansal piyasalardaki yansımalarından biri olarak değerlendirildi. 316

Çin, robot gösterilerini ticari kullanıma taşımaya çalışıyor

Çin’in güçlü üretim altyapısı, geniş parça tedarik zincirleri, büyük iç pazarı ve devlet desteği, robotik yarışında önemli avantajlar sağlıyor. Ülkedeki şirketler dans eden, dövüşen veya koşan robot gösterilerinin ötesine geçerek makineleri gerçek iş akışlarına yerleştirmeye çalışıyor. 314

Pekin’deki robotik etkinliklerinde sergilenen kullanım alanları arasında paket ayırma, elektronik ürünleri paketleme, mağaza raflarını yenileme ve ev işlerine yardım gibi görevler yer aldı. Buradaki temel hedef, kalabalığı etkileyen kısa gösterilerden, işletmelerin düzenli olarak kullanabileceği sistemlere geçiş yapmak. 1014

İnsansı robotların yakın vadede en gerçekçi ticari fırsatı, görevlerin ve çalışma ortamının büyük ölçüde öngörülebilir olduğu fabrikalar ile lojistik merkezleri olabilir. Tekrarlanan malzeme taşıma ve üretim hattı işleri, ev gibi sürekli değişen ortamlara kıyasla robotlar için daha yönetilebilir. 36

İnsanların işlerini ne zaman devralacaklar?

Geniş çaplı iş gücü ikamesi henüz yakın görünmüyor. Robotların güvenilirlik, güvenlik, otonomi ve entegrasyon maliyeti sorunlarını aşması gerekiyor. Ayrıca her yeni görev veya ortam için yeniden programlanma ya da özel eğitim ihtiyacı, sistemlerin ekonomik değerini sınırlıyor. Bu nedenle mevcut robotların çoğu kontrollü pilot uygulamalarda veya dar kapsamlı görevlerde kullanılıyor. 36

Başka bir Çinli robotik şirketi olan Galbot’ın kurucusu Wang He ise sektörün daha net bir hedefe, 2028 yılına, ulaşabileceğini öne sürdü. Wang He’nin tanımında bu dönüm noktası, robotların her iş için baştan programlanmadan becerilerini farklı görevlere genelleyebilmesi ve günlük işlerin yaklaşık yüzde 70-80’ini yerine getirebilmesi anlamına geliyor. 6

Bu nedenle “ChatGPT anı” tek bir ürün lansmanından çok, robotların önceden yazılmış talimatların dışına çıkıp yeni fiziksel durumları anlayabildiği bir dönemi ifade ediyor.

Robotik, ABD-Çin teknoloji rekabetinin yeni cephesi

İnsansı robotlar, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin giderek daha önemli bir başlığı hâline geliyor. Unitree, halka arz öncesinde ABD pazarına olan maruziyetinin ve olası ticari kısıtlamaların yurt dışındaki büyümesini sınırlayabileceği uyarısında bulundu. 415

Çinli üreticiler bu nedenle Asya, Orta Doğu ve Güneydoğu Asya’daki talebe daha fazla yöneliyor. Yurt dışı satışları artırma çabası, yalnızca ticari bir strateji değil; robotik donanım, yapay zekâ yazılımı ve kritik bileşenler üzerindeki küresel rekabetin de bir parçası. 213

Wang Xingxing’in mesajı bu açıdan iki yönlü: Robotik sektörü, genel amaçlı fiziksel yapay zekâya doğru ilerliyor; ancak donanımın etkileyici görünmesi, yazılımın ev ortamı gibi karmaşık alanlarda güvenilir biçimde çalıştığı anlamına gelmiyor. Robotların gerçekten “ChatGPT anına” ulaşması, gösterilerden çok günlük hayattaki tutarlı performansla ölçülecek.