Hindistan’ın tokenleştirilmiş tahvil pilotu: REC’in Eylül planı

Hindistan, tahvil piyasasında blockchain tabanlı ihracı ve takası sınamak üzere kontrollü bir pilot başlatmaya hazırlanıyor. Devlete ait enerji finansman kuruluşu REC’in, ülkenin ilk tokenleştirilmiş şirket tahvillerini Eylül 2026’da ihraç etmesi bekleniyor. İhraç tutarının 500 crore rupinin altında olacağı bildiriliyor. 13

Bu adım, halka açık ve genel kullanıma açık bir kripto varlık piyasası kurulması anlamına gelmiyor. Amaç, menkul kıymet sahipliği ve işlemlerinin dağıtık defter teknolojisi üzerinde kaydedildiği yeni bir tahvil altyapısının sınırlı ölçekte çalışıp çalışmadığını görmek.

Pilot nasıl işleyecek?

Hedef: daha hızlı takas ve daha verimli operasyon

SEBI’nin RBI ile yürüttüğü pilotta, tokenleştirmenin şirket tahvili işlemlerini neredeyse anlık biçimde sonuçlandırıp sonuçlandıramayacağı test edilecek. Düzenleyiciler ayrıca operasyonel verimlilik, işlem kayıtlarının izlenebilirliği ve gelecekte kupon ödemeleri gibi tahvil hizmetlerinin akıllı sözleşmelerle programlanabilmesi üzerinde duruyor. 17

Geleneksel piyasalarda menkul kıymet ile ödemenin farklı sistemlerde işlenmesi, mutabakat ve takas süreçlerini uzatabiliyor. Pilotun hedeflediği modelde ise tokenleştirilmiş tahvil ile ödeme aracının aynı işlem içinde eş zamanlı el değiştirmesi amaçlanıyor. 710

SEBI ve RBI ortak çalışacak

Hindistan’ın sermaye piyasası düzenleyicisi SEBI, pilotu RBI ile koordinasyon içinde yürütüyor. Tokenleştirilmiş tahvillerin, RBI’ın toptan merkez bankası dijital para birimi (w-CBDC) altyapısıyla takas edilmesi planlanıyor. 27

Buradaki w-CBDC, bireysel kullanıcıların günlük ödemelerinde kullandığı bir dijital para uygulamasından ziyade, finansal kuruluşlar ve toptan piyasa işlemleri için tasarlanan merkez bankası dijital parasını ifade ediyor.

Yatırımcı erişimi sınırlı olacak

İlk aşamada REC tahvillerinin yalnızca seçilmiş bir pilot yatırımcı grubuna sunulması bekleniyor. Katılımcılar, tahvilleri geleneksel ödeme kanalları yerine w-CBDC kullanarak satın alacak. 7

Pilot yatırımcıların iki ayrı dijital cüzdana ihtiyaç duyması bekleniyor:

• Toptan CBDC cüzdanı: Ödemede kullanılacak dijital rupiyi tutmak ve transfer etmek için.
• DEMAT 2.0 menkul kıymet cüzdanı: Tokenleştirilmiş tahvil pozisyonunu dağıtık defter üzerinde tutmak ve izlemek için. 67

Bu cüzdanların teknik tasarımına ilişkin ayrıntılar henüz sınırlı. Ancak bildirilen yapı, menkul kıymet ile ödemenin aynı anda gerçekleşmesini öngören teslim karşılığı ödeme modeline işaret ediyor. 7

Tahviller hemen alınıp satılamayacak

Pilot kapsamındaki REC tokenlerine başlangıçta üç aylık kilit süresi uygulanması bekleniyor. Bu nedenle yatırımcıların tahvilleri ihraçtan hemen sonra ikincil piyasada alıp satması mümkün olmayacak. 6

Tokenleştirilmiş tahvillerin pilot döneminde geleneksel elektronik kayıt ve işlem platformlarında yer almaması planlanıyor. Borsaların, pilotun sonuçlarına ve düzenleyici uygulamaya bağlı olarak bu varlıklar için bir ikincil piyasa altyapısını Aralık 2026’ya kadar geliştirmesi bekleniyor. 6

Hindistan için neden önemli?

REC ihracı, Hindistan’ın geniş şirket tahvili piyasasını düzenlenmiş blockchain altyapısına taşımanın mümkün olup olmadığını gösteren bir kavram kanıtlama çalışması olacak. Avrupa’daki bazı piyasalar ve Hong Kong daha önce blockchain tabanlı tahvil ihracı veya takası üzerinde çalışmalar yürüttü; Hindistan’ın planını öne çıkaran unsur ise tokenleştirilmiş menkul kıymetleri RBI’ın toptan CBDC’siyle doğrudan ilişkilendirme hedefi. 17

Sistem başarılı olursa daha hızlı takas, daha az mutabakat maliyeti ve tahvil ödemelerinde otomasyon gibi avantajların daha geniş ölçekte incelenmesinin önü açılabilir. Bununla birlikte Eylül tarihi, ihraç yapısının tüm ayrıntıları, pilot yatırımcıların kimliği ve ikincil piyasa planı şu aşamada tamamlanmış bir REC ihracından veya kamuya açık eksiksiz bir uygulama kural kitabından ziyade, konuya yakın kaynakların aktardığı planlara dayanıyor. 1