2026’da okyanus sıcaklıkları neden rekor kırıyor?

Rekorun arkasında tek bir neden yok

2026’da okyanus sıcaklıklarındaki olağanüstü yükseliş, iki farklı sürecin aynı anda etkili olduğunu gösteriyor: İnsan kaynaklı sera gazı emisyonları okyanusların uzun vadeli sıcaklık tabanını yükseltiyor; güçlenmekte olan El Niño ise depolanmış ısının bir bölümünü yeniden dağıtarak yüzey sıcaklıklarını kısa vadede daha da artırıyor. El Niño, gezegenin temel enerji dengesizliğini yaratmıyor; bu dengesizliğin atmosfer ve okyanus yüzeyindeki etkisini geçici olarak büyütüyor. 13

21,1 °C’lik ölçüm ne anlama geliyor?

60° güney ile 60° kuzey enlemleri arasındaki okyanuslar için yaklaşık 21,1 °C’lik günlük mekânsal ortalama, yılın bu dönemi açısından rekor olarak bildirildi. Ancak günlük bir ölçüm ile aylık ortalama aynı şey değil.

Aynı kutup dışı okyanus bölgesi için resmi temmuz 2026 aylık ortalaması 21,00 ± 0,11 °C olarak hesaplandı ve bu değer, kayıtlar içindeki en sıcak temmuz oldu. Haziran ayının ortalaması ise 20,92 ± 0,10 °C’ye ulaştı; bu da rekor anlamına geliyor ve 2024’teki önceki haziran zirvesini geride bırakıyor. 53

Okyanus neden bu kadar önemli?

Okyanuslar, sera gazlarının atmosferde tuttuğu fazla ısının yüzde 90’ından fazlasını emiyor. Bu nedenle iklim değişikliğinin etkileri yalnızca hava sıcaklıklarında değil, deniz suyunun derinliklerinde ve yüzeyinde de birikiyor. El Niño gibi doğal bir salınım, zaten ısınmış olan bu zeminde geliştiğinde yüzey sıcaklıkları çok daha yüksek seviyelere çıkabiliyor.

Daha sıcak deniz yüzeyi aynı zamanda daha fazla buharlaşma ve atmosferde daha fazla nem anlamına geliyor. Bu durum, bazı bölgelerde aşırı yağış ve sel potansiyelini artırırken, tropikal siklonların gelişmesi için de daha fazla enerji sağlayabiliyor. Sıcak ve nemli hava, kıyı bölgelerinde gece boyunca süren bunaltıcı sıcaklıkları ve ısı stresini de ağırlaştırabilir. 1

“150 yılın en güçlüsü” ifadesi henüz bir tahmin

2026’daki El Niño’nun “son 150 yılın en güçlüsü” olacağı yönündeki ifadeler, şu an için tamamlanmış bir olayın gözlemi değil, tahminlere dayanıyor. Tahmin modelleri, ekvatoral Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin 3 °C’den fazla üzerine çıkabileceğine işaret ediyor.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), El Niño’nun 2026’nın sonlarına doğru “çok güçlü” bir olaya dönüşme ihtimalini yaklaşık yüzde 80 olarak değerlendiriyordu. Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi de bu olayın yaşayan kuşakların hatırladığı en güçlü El Niño olabileceğini, muhtemelen 19. yüzyıldan bu yana görülen en büyük olaylardan biri sayılabileceğini belirtiyor. 251516

Bununla birlikte, bu tür ifadeler olasılıklı projeksiyonlardır; gerçekleşmesi kesinleşmiş sonuçlar değildir.

Hava olayları bölgeden bölgeye değişebilir

El Niño, atmosferik dolaşım düzenlerini değiştirerek dünyanın farklı bölgelerinde birbirinden zıt sonuçlara yol açabilir. Bazı yerlerde kuraklık riskini artırırken, başka bölgelerde şiddetli yağış, sel veya fırtına riskini yükseltebilir. Pasifik’in doğu kıyılarının bazı kesimlerinde deniz seviyesi de geçici olarak yükselebilir. Bunun nedenleri arasında sıcak suyun genleşmesi, rüzgârların değişmesi ve okyanus akıntılarının yeniden düzenlenmesi bulunuyor. 41012

İklim değişikliğiyle ısınan bir dünyada El Niño kaynaklı tropikal siklon değişkenliğinin de artabileceğine dair projeksiyonlar bulunuyor. Bazı küçük ada ülkeleri ve Pasifik’teki adalar bu değişimlere karşı özellikle hassas olabilir. 10

Ancak Hawaii’deki bir fırtına hasarını, Panama’daki kuraklığı, Porto Riko ve ABD Virjin Adaları’ndaki hava koşullarını ya da belirli bir Pasifik kasırgasını otomatik olarak yalnızca El Niño’ya veya iklim değişikliğine bağlamak doğru olmaz. Bir olayın nedenlerini kesinleştirmek için o fırtına ya da kuraklığın doğal değişkenlik ve ısınmış iklim koşullarıyla karşılaştırmalı olarak incelenmesi gerekir.

Sıcaklık rekorları neden sürebilir?

Küresel ortalama sıcaklıklar, El Niño güçlendikten aylar sonra zirve yapabiliyor. Bunun nedeni, okyanustaki ısının atmosferi hemen değil, belirli bir gecikmeyle etkilemesi. Bu nedenle 2026’nın yıllık sıcaklık rekorunu zorlaması mümkün; ancak bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği henüz kesin değil. 45

Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi, 2027’nin 2024’ü geride bırakarak ölçüm tarihindeki en sıcak yıl olmasının “çok muhtemel” olduğunu belirtiyor. Bu da tek bir El Niño olayının etkisinin, uzun vadeli sera gazı kaynaklı ısınmadan bağımsız düşünülemeyeceğini gösteriyor. 1516

Kısa vadeli hızlandırıcı, uzun vadeli sıcak zemin

2026’nın ortaya koyduğu temel ayrım şu: El Niño doğal ve dönemsel bir iklim salınımı; insan kaynaklı küresel ısınma ise okyanusların üzerinde çalıştığı uzun vadeli sıcak zemini değiştiriyor. El Niño bu zeminde kısa süreli bir hızlandırıcı gibi davranıyor. Okyanuslardaki rekor sıcaklıklar ve bunların olası hava etkileri, iki sürecin birlikte nasıl daha güçlü sonuçlar doğurabildiğini gösteriyor.