İsrail neden Jonas Sjöstedt ve Hanna Gedin’in ülkeye girişini yasakladı?

Karar ne zaman ve nasıl alındı?

İsrail, 23 Ağustos 2026’da Avrupa Parlamentosu’nun İsveçli üyeleri Jonas Sjöstedt ve Hanna Gedin’in ülkeye girişinin engelleneceğini duyurdu. Her ikisi de İsveç Sol Partisi üyesi. Milletvekillerinin gece saatlerinde İsrail’e ulaşarak ardından Filistin Yönetimi’ni ziyaret etmeleri planlanıyordu. Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, Nüfus ve Göç İdaresi’nden iki ismin İsrail’e girişine izin verilmemesini istedi. 12

Mevcut haberlerde, milletvekillerinin belirli bir havalimanında, kontrol noktasında veya sınır kapısında fiziksel olarak durdurulduğu belirtilmiyor. Aynı şekilde gözaltına alındıkları ya da ülkeye indikten sonra geri çevrildikleri de doğrulanmış değil. Eldeki bilgiler, seyahat öncesinde uygulanan bir giriş engeline işaret ediyor. 123

Bu ayrım önemli: “Ülkeye girişinin engellenmesi”, seyahatten önce alınan idari bir kararı anlatabilir. “Sınırda geri çevrilmek” ise belirli bir giriş noktasında yaşanmış, belgelenmiş bir karşılaşmayı ifade eder. Sağlanan kaynaklar ilk durumu destekliyor.

İsrail hangi hukuki gerekçeyi gösterdi?

İsrail, kararın dayanağı olarak ülkeye girişleri düzenleyen Giriş Yasası’nı gösterdi. Yasaya ilişkin haberlerde, yabancıların İsrail’i alenen boykot etmeye çağırmaları, Holokost’u veya 7 Ekim 2023 saldırılarını inkâr etmeleri ya da İsrail vatandaşları hakkında yabancı mahkemelerde hukuki süreç yürütülmesini kamuoyu önünde desteklemeleri hâlinde ülkeye alınmayabilecekleri aktarılıyor. 15

İsrail Dışişleri Bakanlığı, Sjöstedt ve Gedin’in son yıllarda “tutarlı biçimde İsrail’e karşı” hareket ettiğini savundu. Bakanlık özellikle İsrailliler hakkında uluslararası hukuki süreçlerin ilerletilmesini desteklediklerini ve İsrail’in soykırım işlediği, sivilleri kasıtlı olarak aç bıraktığı, çocukları ve sağlık çalışanlarını bilerek hedef aldığı yönünde açıklamalar yaptıklarını belirtti. 23

Bunlar İsrail hükümetinin milletvekillerine yönelttiği iddialardır; bir mahkeme tarafından verilmiş kesinleşmiş yargı kararları olarak sunulmamalıdır.

“İsrail karşıtlığı” ile hükümet politikalarını eleştirmek arasındaki ayrım

Sağlanan kaynaklarda Sjöstedt’in bu olay sonrasındaki tam ve kelimesi kelimesine açıklaması yer almıyor. Ancak mevcut kayıt, iki milletvekilinin ve partilerinin özellikle İsrail hükümetinin Gazze’deki uygulamalarını, işgal politikalarını ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki tutumunu sert biçimde eleştirdiğini gösteriyor.

Bu siyasi tutum, tek başına İsrail devletinin varlığını reddettikleri anlamına gelmiyor. İsveç Sol Partisi, 1967’de işgal edilen topraklardan, Doğu Kudüs de dâhil olmak üzere, İsrail’in çekilmesine dayalı iki devletli çözümü desteklediğini belirtiyor. Bu çerçevede İsrail’in, yanında barış içinde yaşayacak bir Filistin devletiyle birlikte varlığını sürdürmesi öngörülüyor.

Milletvekilleri ve partileri hangi politikaları savunuyor?

Sjöstedt ve Gedin, Avrupa Parlamentosu’nda İsrail’in Gazze ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki politikalarına yönelik eleştirileriyle öne çıktı. İki isim, İsrail hükümetinin Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) hakkındaki dezenformasyon kampanyası olarak niteledikleri konu hakkında Avrupa Komisyonu’na yazılı sorular yöneltti. 19

İsveç Sol Partisi’nin yayımlanmış politika belgelerinde şu talepler yer alıyor:

• İsrail’in hukuka aykırı olduğu belirtilen işgalinin sona erdirilmesi;
• Gazze’de derhâl ve kalıcı ateşkes;
• İsrail’e karşı daha güçlü Avrupa Birliği yaptırımları ve ekonomik baskı;
• silah ambargosu ile askerî iş birliğinin sona erdirilmesi;
• savaş suçu iddialarının soruşturulması ve sorumluların hesap vermesi.

Parti ayrıca 7 Ekim saldırılarında sivillerin hedef alınmasını kınadığını ve Hamas’ın saldırılarını “acımasız ve eşi benzeri görülmemiş” olarak nitelediğini belirtiyor. Dolayısıyla kaynaklardaki kayıt, milletvekillerinin İsrail hükümetini ve askerî-toprak politikalarını sert biçimde eleştirdiğini ortaya koyuyor; İsrail’in varlığına karşı olduklarını ise göstermiyor.

Mayıs 2026’da Gazze’ye erişim çağrısıyla bağlantı

Sjöstedt ve Gedin, 7 Mayıs 2026’da Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile AB’nin dış politika sorumlusu Kaja Kallas’a gönderilen bir mektupla ilişkilendirilen Avrupa Parlamentosu üyeleri arasındaydı. Mektupta, bağımsız yabancı gazetecilerin Gazze’ye erişimine izin vermesi için İsrail üzerindeki siyasi baskının artırılması isteniyordu.

Bu girişim, planlanan ziyaretin neden siyasi açıdan hassas görülebileceğini açıklıyor: Ziyaret, Avrupa’daki milletvekillerinin Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’daki koşulları doğrudan inceleme ve haber alma imkânını artırmaya yönelik daha geniş çabalarının parçasıydı. Ancak mevcut kaynaklar, giriş yasağının özellikle bu mektup nedeniyle alındığını kanıtlamıyor.

Olay neye işaret ediyor?

Vaka, İsrail’in ülkeye giriş yetkilerini göç politikası, dış eleştiri ve Filistin topraklarına erişim tartışmalarının kesişiminde kullandığını gösteriyor. İsrail, giriş yasağını boykot çağrıları ve İsraillilere karşı uluslararası hukuki girişimleri desteklemek gibi düşmanca gördüğü faaliyetlere karşı yasal bir önlem olarak sunuyor. 12

Eleştirmenler ise durumun farklı bir yönüne dikkat çekebilir: Ülkeye alınmayan kişiler, özel ziyaretçiler değil, Filistin kurumlarıyla temas kurmak isteyen seçilmiş Avrupa Parlamentosu üyeleriydi. Olay, Batı Şeria ve Gazze’yle ilgili çalışmalar veya savunuculuk faaliyetleri yürüten yabancı gazeteciler ile aktivistlerin girişlerine yönelik kısıtlamalara ilişkin haberlerin bulunduğu bir dönemde yaşandı. 7913

Eldeki kanıtlarla varılabilecek temkinli sonuç şu: İsrail, bazı yabancı eleştirmenlerin ve gözlemcilerin erişimini giriş kısıtlamaları yoluyla sınırlandırıyor; hükümet ise bu uygulamaları güvenlik veya boykotla mücadele gerekçeleriyle savunuyor. Bunun daha geniş ve sistematik bir politika eğilimi olup olmadığını ortaya koymak için tek bir vakadan daha kapsamlı kanıtlara ihtiyaç var. Ancak uygulamanın pratik sonucu, işgal altındaki topraklara bağımsız dış erişimin ve sahadaki koşulların doğrudan doğrulanması imkânının azalması olabilir.