Asya borsaları neden 21 Ağustos’ta düşüşle açıldı?

Asya borsaları 21 Ağustos Cuma günü genel olarak düşüşle açıldı. Yatırımcılar bir önceki seanstaki Wall Street kayıplarını, yeniden yükselen uzun vadeli ABD Hazine tahvil getirilerini ve petrol fiyatlarının beslediği enflasyon risklerini değerlendirdi. Hareket, Asya’ya özgü tek bir şoktan çok, küresel ölçekte risk fiyatlamasının yeniden yapılmasını yansıttı. Yükselen borçlanma maliyetleri ve kalıcı enflasyon belirsizliği, özellikle teknoloji ağırlıklı piyasalarda hisse senetlerine olan ilgiyi azalttı.

Açılıştaki düşüşler bölge genelinde aynı ölçekte gerçekleşmedi. Nikkei 225 yaklaşık %0,86, Güney Kore’nin Kospi endeksi %0,99 ve Avustralya’nın S&P/ASX 200 endeksi %0,18 geriledi. Günün ilerleyen saatlerinde ise tablo daha karmaşık bir görünüm aldı. Bu da ilk satış dalgasının bölgedeki tüm piyasaların gün boyu aynı yönde hareket edeceği anlamına gelmediğini gösterdi.

Yükselen ABD tahvil getirileri Wall Street’teki baskıyı Asya’ya taşıdı

Piyasalardaki ilk baskının temelinde ABD hisselerindeki düşüş ve tahvil getirilerindeki yükseliş vardı. Hazine tahvil getirileri arttığında, şirketlerin gelecekte elde etmesi beklenen kârlarını bugünkü değerle hesaplamak için kullanılan iskonto oranı da yükselir. Bu durum, değerlemeleri daha uzak vadeli kârlara dayanan büyüme ve teknoloji şirketlerini daha fazla etkiler.

Bu nedenle Wall Street’teki gerileme, Asya seansının açılışında temkinli bir hava yarattı. Yüksek faiz ve borçlanma maliyetlerinin tüketici harcamalarını ve şirket yatırımlarını zayıflatabileceği endişesi de satış baskısını artırdı. Walmart’ın satış büyümesine ilişkin zayıf veriler, ABD’li tüketicinin dayanıklılığına yönelik soru işaretlerini güçlendirdi.

Tahvil geri alım planı neden yatırımcıları rahatlatmadı?

ABD Hazine Bakanlığı, uzun vadeli nominal kuponlu tahviller için likidite desteği sağlayan geri alımların her operasyonundaki azami büyüklüğü en az iki katına çıkaracağını açıkladı. 10-20 yıl ve 20-30 yıl vadeli tahvilleri kapsayan programda mevcut 2 milyar dolarlık üst sınır, operasyon başına en az 4 milyar dolara yükseltilecekti. Uygulamanın 9 Eylül’de başlaması planlandı.

Açıklama ilk aşamada uzun vadeli getirilerin gerilemesine ve Asya hisselerinin bir önceki gün toparlanmasına yardımcı oldu. Ancak bu rahatlama kısa sürdü. Yatırımcılar, geri alımların tahvil piyasasındaki daha derin sorunları —enflasyon endişelerini ve özel yatırımcıların karşılaması gereken yüksek kamu borcu arzını— çözmek için yeterli olup olmadığını sorguladı.

Getiriler daha sonra yeniden yükseldi. ABD’nin 10 yıllık tahvil getirisi perşembe günü %4,70’in üzerine çıkarken 30 yıllık tahvil getirisi de arttı. Bu hareket, Hazine adımının temel mali ve enflasyonist sorunlara kalıcı bir çözümden çok, piyasaya likidite desteği olarak görüldüğünü ortaya koydu.

Petrol ve İran gerilimi enflasyon riskini gündemde tuttu

Petrol fiyatları da piyasalardaki baskıyı artıran bir başka unsur oldu. İran’la ilgili belirsizliklerin sürmesi ve diplomatik çabaların hızlı bir sonuç vermemesi enerji fiyatlarının yüksek kalmasına neden oldu. Ateşkesin sona ermesi ve kısa sürede diplomatik çözüm bulunacağı beklentilerinin zayıflamasıyla Brent petrol hafta başında varil başına 91 doların üzerine çıkmıştı.

Yüksek enerji fiyatları manşet enflasyonu artırırken hanehalkının satın alma gücünü de sıkıştırabilir. Şirketler açısından enerji ve üretim maliyetlerinin yükselmesi kâr marjlarını baskılayabilir. Aynı zamanda merkez bankalarının faiz indirimleri konusunda daha temkinli davranmasına yol açabilir. Hisse senetleri için bu, büyüme beklentilerinin zayıfladığı ve gelecekteki kârların daha yüksek faizlerle iskonto edildiği zor bir tablo anlamına geliyor.

Japonya’da iç politika endişesi de devreye girdi

Japonya’dan gelen enflasyon verileri tahvil piyasasına ilişkin endişeleri güçlendirdi. Yıllık manşet tüketici enflasyonu hazirandaki %1,6’dan temmuzda %1,9’a yükseldi. Taze gıdayı hariç tutan ancak enerjiyi içeren çekirdek enflasyon ise %1,8’e çıktı.

Ayrı yayımlanan toptan fiyat verileri, üretici enflasyonunun temmuzda yıllık bazda %7,2 olduğunu gösterdi. Bu gelişme, Japonya Merkez Bankası’nın eylül ayında faiz artırabileceği beklentilerini canlı tuttu. Daha az destekleyici bir para politikası, Japonya’da tahvil getirilerinin yükselmesi ve hisse değerlemelerinin baskı altında kalması riskini artırıyor.

Bununla birlikte enflasyon verileri tek başına faiz artırımını garanti etmiyor. Çekirdek enflasyon hâlâ Japonya Merkez Bankası’nın %2’lik hedefinin altında bulunuyor. Faiz kararının zamanı ve büyüklüğü, gelecek veriler ile bankanın ekonomiye ilişkin değerlendirmesine bağlı olmaya devam ediyor.

Piyasalar şimdi hangi gelişmeleri izleyecek?

Kısa vadeli görünüm, tahvil getirileri ile petrol fiyatlarının istikrar kazanıp kazanamayacağına bağlı olacak. Yatırımcıların özellikle takip edeceği üç başlık öne çıkıyor:

• Jackson Hole toplantısı: Merkez bankası yetkililerinin açıklamaları, kalıcı enflasyon, yüksek uzun vadeli getiriler ve faizlerin gelecekteki seyri konusundaki yaklaşımı netleştirebilir.
• Nvidia’nın bilançosu: Sonuçlar, tahvil getirileri yükselirken yapay zekâ bağlantılı güçlü kârların yüksek teknoloji değerlemelerini desteklemeyi sürdürüp sürdüremeyeceğini test edecek.
• ABD çekirdek PCE enflasyonu: Federal Rezerv’in tercih ettiği enflasyon göstergesi, gelecekteki faiz beklentilerini yeniden şekillendirebilir. Beklenenden düşük bir veri getirilerin gerilemesini destekleyebilir; yüksek bir sonuç ise riskli varlıklar üzerindeki baskıyı uzatabilir.

Özetle Asya piyasaları, tahvillerin daha yüksek uzun vadeli maliyetlere, petrolün kalıcı enflasyon riskine ve hisselerin yüksek değerlemeleri haklı çıkarma zorunluluğuna işaret ettiği çapraz varlık kaynaklı bir baskıyla karşı karşıya kaldı. ABD tahvil getirilerinin dengelenmesi, İran kaynaklı enerji risklerinin azalması veya güven verici enflasyon verileri piyasaların toparlanmasına yardımcı olabilir. Bu sinyaller gelmediği sürece Japonya, Güney Kore ve teknoloji ağırlığı yüksek diğer Asya piyasalarının faiz ve enflasyon haberlerine duyarlı kalması bekleniyor.