Asya Borsaları Neden 19 Ağustos’ta Sert Düştü?

Asya borsaları 19 Ağustos Çarşamba günü Wall Street’te başlayan çip satışlarının bölgeye yayılmasıyla keskin biçimde geriledi. Düşüş, özellikle teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin endekslerdeki ağırlığının yüksek olduğu Güney Kore’de yoğunlaştı. Japonya da satış baskısından kaçamadı.

Piyasalardaki hareket, tek başına bir sektör düzeltmesinden daha geniş bir yeniden fiyatlamaya işaret etti: yatırımcılar yüksek değerlemeli yapay zekâ ve çip hisselerini artan tahvil faizleri, yükselen petrol fiyatları ve yeniden güçlenen jeopolitik risklerle birlikte değerlendirmeye başladı.

En sert darbe Güney Kore’ye geldi

MSCI Asya-Pasifik hisse senedi göstergesi %1’den fazla gerilerken, Güney Kore piyasası çok daha sert düştü. Kospi endeksi günün ilk işlemlerinde yaklaşık %6 değer kaybetti. Samsung Electronics ve SK Hynix hisseleri de ABD’de yakından izlenen bir yarı iletken göstergesinin %5 düşmesinin ardından yaklaşık %7 geriledi.

Kayıpların çip üreticilerinde yoğunlaşması, bölge borsalarının küresel yapay zekâ yatırım döngüsüne ne kadar duyarlı hâle geldiğini gösterdi. Japonya’da Nikkei 225 endeksi açılıştan kısa süre sonra yaklaşık %3 düşerken, teknoloji ve yarı iletken bağlantılı hisselerdeki baskı sürdü.

Nasdaq 100 vadeli kontratlarının da aşağı yönlü seyretmesi, yapay zekâ ve teknoloji hisselerindeki zayıflığın bir önceki ABD seansıyla sınırlı kalmayabileceğine işaret etti.

Wall Street’teki kayıplar Asya’nın yönünü belirledi

Bölgedeki düşüş, ABD borsalarında zorlu geçen bir seansın ardından geldi. 18 Ağustos’ta Nasdaq %1,33, S&P 500 ise %0,69 geriledi. 30 yıllık ABD Hazine tahvili faizi kısa süreliğine %5,3371’e çıkarak 2007’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Brent petrolünün varil başına kapanış fiyatı da 91,02 dolarla 24 Temmuz’dan bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

Bu tablo, özellikle büyüme hisseleri açısından olumsuzdu. Tahvil faizleri yükseldiğinde, gelecekte elde edilmesi beklenen kârların bugünkü değeri düşer. Etki; değerlemesi uzak vadeli, yüksek büyüme beklentilerine dayanan teknoloji şirketlerinde daha belirgin olur.

Yüksek faizler yapay zekâ yatırımlarını neden baskıladı?

Tahvil piyasasındaki hareket, büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısı için planladığı devasa yatırımların finansman maliyetine ilişkin soru işaretlerini de artırdı. Borçlanma maliyetleri yüksek kalırsa yatırımcılar, bu harcamaların yeterli getiriyi sağlayacağına dair daha güçlü kanıtlar görmek isteyebilir.

Bu nedenle satışlar tek tek çip şirketleriyle sınırlı kalmadı. Yatırımcılar, yarı iletken hisselerindeki yüksek değerlemelerin ve yapay zekâ harcamalarının büyüklüğünün gelecekteki kâr artışıyla ne ölçüde desteklenebileceğini yeniden sorguladı.

Petrol ve jeopolitik risk satışları derinleştirdi

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, piyasalara ikinci bir baskı kanalı ekledi. Daha pahalı petrol enflasyon riskini artırabilir ve faizlerin hızlı biçimde düşeceğine dair beklentileri zayıflatabilir. Bu ortamda, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasına ilişkin belirsizlik ve ileriye dönük net yönlendirme eksikliği, faizlerin uzun süre sıkı kalması ihtimalini riskli varlıklar için daha önemli hâle getirdi.

Petrol piyasasındaki endişeler, ABD ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlık ve Orta Doğu’daki daha geniş gerilimlerle de bağlantılıydı. Bölgeden enerji akışının kesintiye uğrayabileceğine dair her tehdit; arz kesintisi, enflasyon ve küresel borçlanma maliyetlerinin artacağı beklentilerini güçlendirebilir. Bu da hisse senetlerinde temkinli havayı pekiştirdi.

Birleşik Arap Emirlikleri’ni ilgilendiren bir füze olayı iddiası piyasa anlatısında yer alsa da, mevcut kaynaklar bu spesifik haberi bağımsız biçimde doğrulamıyor. Bu nedenle teyit edilmiş piyasa etkeni olarak söz konusu iddiadan ziyade genel jeopolitik risk ve petrol arzına ilişkin endişeler öne çıkıyor.

Bölgedeki düşüş eşit ölçüde yaşanmadı

Kayıplar, yarı iletken ve yapay zekâ odaklı teknoloji şirketlerine daha fazla maruz kalan piyasalarda en sert seviyedeydi. Bu nedenle Güney Kore’nin performansı bölgesel göstergeden belirgin biçimde kötü olurken, Japonya’daki düşüş de benzer teknoloji baskısını yansıttı.

Mevcut raporlar, Endonezya ve Hong Kong’un bölgedeki görece istisnalar arasında yer aldığını gösteriyor. Bu durum, hareketin Asya’daki her piyasayı aynı ölçüde etkileyen yekpare bir satıştan çok, Kuzey Asya’nın teknoloji ve çip ağırlıklı borsalarında yoğunlaştığına işaret ediyor.

En net sonuç şu: Wall Street öncülüğünde çip değerlemelerinde yaşanan düzeltme, ABD Hazine tahvili faizlerindeki yükselişin uzun vadeli büyüme hisselerini daha az cazip hâle getirmesi ve jeopolitik belirsizlikle bağlantılı petrol artışı aynı anda devreye girdi. Bu üçlü, bir çip sektörü düzeltmesini Asya borsalarında daha geniş kapsamlı bir riskten kaçış dalgasına dönüştürdü.