Unitree, ABD destekli açık araştırmayı nasıl 1.600 dolarlık robot köpeğe dönüştürdü?

Penn çalışması bitmiş bir tüketici ürünü değil, bir tasarım ilkesi ve deneysel platformdu. MIT’nin daha sonra geliştirdiği aktüatörler ve Mini Cheetah çalışmaları, benzer fikirlerin daha küçük ve yüksek hareket kabiliyetine sahip bir dört ayaklı robotta nasıl bir araya getirilebileceğini gösterdi. MIT Biomimetic Robotics Lab’da çalışan Ben Katz, Reuters’a Unitree’nin Go serisinin boyutlarının Mini Cheetah ile “milimetresine kadar” neredeyse aynı olduğunu söyledi.

2023’te vergi ve nakliye hariç 1.600 dolardan başlayan fiyatla piyasaya çıkan Unitree Go2, bu nedenle belirgin bir teknik gelişim çizgisinin parçası olarak görülüyor. Bu durum, tek bir makalenin ya da laboratuvarın Go2’nin eksiksiz tasarımını doğrudan sağladığını kanıtlamıyor. Ancak açıkça erişilebilen araştırmaların daha sonraki ticari mühendislik çalışmalarını nasıl etkileyebildiğini gösteriyor.

Laboratuvar prototipinden uygun fiyatlı ürüne

Belirleyici fark yalnızca mekanik tasarım değildi. Bir robotu üretmek, fiyatlandırmak, dağıtmak ve daha geniş bir pazar için sürekli geliştirmek de en az tasarım kadar önemliydi.

Gavin Kenneally daha sonra ABD’deki benzer dört ayaklı robot atılımlarını Ghost Robotics üzerinden ticarileştirmeye katkıda bulundu. Şirketin sistemleri, ABD’deki özel görev birlikleri gibi uzmanlaşmış savunma kullanıcılarına hizmet veriyor. Bu, ABD araştırmalarının ticari bir şirkete ulaştığını gösteriyor; ancak Reuters, Ghost Robotics’in görece sınırlı ve pahalı pazarıyla Unitree’nin yüksek hacimli ve düşük maliyetli ürünlere yönelmesini karşılaştırdı.

Reuters, Unitree’nin ivmesini Çin’in geniş üretim ekosistemiyle ilişkilendirdi. Bu ekosistemde yoğun parça tedarikçisi ağları, sübvansiyonlar, üretim kapasitesine erişim ve şirketlerin ölçek kazanırken zarar etmeyi göze alabilmesi öne çıkıyor. Bu koşullar, yayımlanmış bir laboratuvar sonucunun tüketicilerin karşılayabileceği bir ürüne dönüşme süresini kısaltabiliyor.

Buradaki ayrım önemli: Açık araştırma bir fikrin yayılmasını sağlayabilir; ancak tek başına fabrika, güvenilir parça tedariki, üretim deneyimi, işletme sermayesi ya da müşteri tabanı yaratmaz. Unitree’nin başarısı bu nedenle yalnızca bir robotik hikâyesi değil, aynı zamanda bir sanayileşme hikâyesi.

Wang Xingxing’in rolü hakkında ne biliyoruz?

Kanıtlar, Wang Xingxing’i Unitree’nin kurucusu ve şirket üzerindeki kontrolü elinde bulunduran kişi olarak tanımlamayı destekliyor. Ancak Wang’ın belirli bir akademik çalışmasının Go2 tasarımının doğrudan kaynağı olduğunu göstermiyor. Unitree’yi tek bir kurucuya, makaleye ya da laboratuvara bağlamak yerine, şirketin uluslararası ve geniş ölçüde yayımlanmış bir araştırma çizgisi üzerine inşa edildiğini söylemek daha doğru.

Reuters ayrıca Wang ile kontrol ettiği bir kuruluşun, şirketin halka arzı sonrasında Unitree hisselerinin yüzde 31,29’una ve çift sınıflı hisse yapısı sayesinde oy haklarının yüzde 65,31’ine sahip olmasının beklendiğini bildirdi. Bu bilgiler Wang’ın şirket üzerindeki kurumsal etkisini açıklıyor; belirli bir teknik bilgi transferi yolunu kanıtlamıyor.

Unitree’nin yükselişi ABD robotik sektörü hakkında ne söylüyor?

Reuters’ın aktardığına göre Unitree, önceki yıl 5.500’den fazla insansı robot ve 18.000 dört ayaklı robot sattı. Şirketin Şanghay’daki halka arzı öncesindeki değeri ise yaklaşık 9 milyar dolar olarak bildirildi. Bu rakamlar önemli bir ticari ivmeye işaret ediyor; ancak Unitree’nin insansı robotlarının genel amaçlı ya da “insanüstü” otonomiye ulaştığını kanıtlamıyor.

Daha geniş ders, ABD’nin ilgili teknolojiyi icat edememiş olması değil. Penn ve MIT araştırmacıları önemli atılımlar gerçekleştirdi ve temel çalışmalar açık biçimde yayımlandı. Sorun, buluş ile ölçek arasındaki boşlukta ortaya çıktı: ABD sistemi, araştırmayı benzer ölçüde uygun fiyatlı ürünlere dönüştürmek için gereken sermaye, üretim kapasitesi, nitelikli üretim iş gücü, iç talep ve tedarik zinciri derinliğini bir araya getirmekte zorlandı.

Bu nedenle Unitree’nin “Superman” insansı robot gösterileri, bağımsız ölçütlerle doğrulanana kadar ürün iddiaları ve tanıtım gösterileri olarak değerlendirilmelidir. Satışlar, şirket değeri ve etkileyici videolar pazar başarısını gösterebilir; ancak bunlar tek başına geniş kapsamlı otonomiyi kanıtlamaz.

ABD’nin kısıtlamaları yeterli mi?

Reuters, Pentagon’un Unitree’yi Çinli askeri şirketler listesine eklediğini ve bu kararın tek başına yaptırım anlamına gelmediğini bildirdi. Bununla birlikte karar, gelecekte Unitree teknolojisinin ABD ordusu tarafından kullanılmasını kısıtlayabilir. Unitree ise robotlarının sivil ürünler olduğunu belirtiyor.

Reuters ayrıca Federal İletişim Komisyonu’nun (FCC), Unitree ürünleri de dahil olmak üzere gelecekte üretilecek yabancı yapımı insansı ve dört ayaklı robot modellerinin ithalatını engellediğini, Çin’in de misilleme tehdidinde bulunduğunu aktardı.

Bu tür önlemler ABD hükümetinin maruz kaldığı riski azaltabilir, tedarik zinciri ve güvenlik endişelerine yanıt verebilir ve şirketin ABD pazarına erişimini sınırlayabilir. Ancak Unitree’nin başarısında rol oynayan tedarikçi ağlarını, üretim bilgisini, üretim ölçeğini ya da maliyet yapısını tek başına yeniden oluşturamaz. Ayrıca şirketin Çin’de ve diğer pazarlarda müşterilere hizmet vermesini de engellemez.

Politika açısından sonuç, “açık araştırma bir güvenlik başarısızlığına yol açtı” demekten daha dar ama daha uygulanabilir: ABD, kamu kaynaklarıyla finanse edilen robotik araştırmaların kendi ülkesinde ölçeklenebilen şirketlere dönüşmesini istiyorsa, savunma amaçlı kısıtlamaları ticarileştirme fonları, üretim yatırımları, kamu alımları ve tedarik zinciri politikalarıyla desteklemeli. Bir rakibin önünü kesmek maruziyeti azaltabilir; fakat rekabet edebilmek için gereken sanayi tabanını kendiliğinden kurmaz.