DJI’nın Pentagon listesindeki statüsü yeniden incelenecek

DJI, ABD Columbia Bölgesi Temyiz Mahkemesi’nin 14 Ağustos 2026 tarihli kararını memnuniyetle karşıladı. Şirket, kararın “haksız bir tanımlamanın düzeltilmesine yönelik önemli bir adım” olduğunu söyledi; dava devam ederken “gerçekleri ortaya koymayı” beklediğini belirtti ve kendisini sivil, askeri olmayan bir şirket olarak tanımlamayı sürdürdü.

Ancak bu karar DJI’nın Pentagon listesinden çıkarıldığı anlamına gelmiyor. Şirket, alt mahkeme ilgili süreci yeniden değerlendirene kadar ABD Savunma Bakanlığı’nın Çinli askeri şirketler listesinde kalmaya devam edecek.

Temyiz mahkemesi neden dosyayı geri gönderdi?

Dava, Savunma Bakanlığı’nın DJI’yı “Çinli askeri şirket” olarak tanımlamasıyla ilgili. Bakanlık bu tanımlamayı ilk olarak Ekim 2022’de yaptı.

Temyiz mahkemesi, alt mahkemenin DJI’nın Çin’in savunma sanayisi tabanına katkıda bulunduğu sonucunu yalnızca kamuya açık ve gizli olmayan kayıtlara dayanarak onaylamasını hatalı buldu. Hükûmetin bu sonuca ilişkin açıklaması büyük ölçüde, hatta tamamen, karartılmış durumdaydı. Buna karşılık hâkim, gizli delilleri özel olarak inceleyebilecek konumdaydı.

Kararın pratik anlamı şu: Kamuya açık dosyada dayanak delillerin görünmemesi, hükûmetin sonucunun desteklendiği varsayımına yol açamaz. Alt mahkeme şimdi ilgili gizli kayıtları mahkeme içi ve tarafların katılımı olmadan yapılacak incelemeyle değerlendirmek ve tanımlamanın bu bölümünü yeniden ele almak zorunda.

DJI delil ve adil yargılanma süreci konusunda ne savundu?

DJI, Savunma Bakanlığı’nın şirketi yeterli bildirim, delil veya açıklama sunmadan tanımladığını ve daha sonra yeniden tanımladığını savundu. Şirkete göre “Çinli askeri şirket” etiketi, tüketici ve ticari drone üreticisini Çin ordusuyla kamuoyu önünde ilişkilendiriyor; bu da DJI’nın itibarına ve ticari faaliyetlerine zarar veriyor.

DJI’nın dava kapsamındaki tutumuna göre tanımlama, ABD hükûmetiyle sözleşme yapma imkânını ve bazı federal enerji fonlarına erişimini de etkiledi. Şirket, hükûmetin bu etiketin dayanağını yeterince kanıtlamadığını ve DJI’ya anlamlı bir yanıt verme fırsatı tanımadığını belirtti.

Temyiz mahkemesi bu argümanların tamamını kabul etmedi. Mahkeme, DJI’nın adil yargılanma süreci itirazının reddedilmesini onadı ve alt mahkeme kararının diğer bölümlerini yürürlükte bıraktı.

Karar DJI için ne anlama geliyor?

Şimdilik sonuç esas olarak usule ilişkin:

• DJI Pentagon listesinde kalıyor. Temyiz mahkemesi şirketin listeden çıkarılmasını emretmedi.
• Önemli bir gerekçe yeniden incelenecek. Alt mahkeme, DJI’nın Çin’in savunma sanayisi tabanına katkıda bulunduğu iddiasının arkasındaki gizli delilleri değerlendirmek zorunda.
• DJI tüm başlıklarda kazanmadı. Mahkeme, adil yargılanma süreci itirazının reddi de dahil olmak üzere alt mahkemenin kararının diğer bölümlerini onadı.
• Hukuki mücadele sürüyor. Dosyanın geri gönderilmesi DJI’ya tanımlamaya yeniden itiraz etme fırsatı veriyor; ancak şirketin nihai olarak listeden çıkarılacağını garanti etmiyor.

Bu ayrım, drone kullanıcıları ve işletmeler açısından önemli. Mahkeme, tanımlamanın tamamını geçersiz ilan etmek yerine, alt mahkemenin belirli bir delil konusunu inceleme biçiminde hata tespit etti.

DJI’nın ürünlerin savaşta kullanılmasına ilişkin tutumu

DJI, hiçbir zaman askeri ekipman üretmediğini ve drone’larını muharebe amacıyla pazarlamadığını söylüyor. Şirket ayrıca ürünlerinin savaşta kullanılmasını kamuoyu önünde kınayan ve caydıran ilk drone üreticisi olduğunu belirtiyor. DJI’ya göre şirket politikaları askeri kullanımı yasaklıyor; şirket bu politikaları uygulamak ve güçlendirmek için adımlar attı.

Bu açıklamalar, DJI’nın ürünlerinin ve faaliyetlerinin sivil amaçlı olduğu yönündeki daha geniş savunmasının bir parçası. Bunlar şirketin beyanları. Mahkemelerin önündeki hukuki mesele ise Savunma Bakanlığı’nın tanımlamayı ilgili yasal çerçeve uyarınca hukuka uygun biçimde destekleyip desteklemediği.

Dava ticari ve tarımsal drone kullanıcıları için neden önemli?

DJI, tüketicilere ve işletmelere yönelik drone pazarında dünyanın en büyük üreticisi olarak tanımlanıyor. Şirket; işletmelere, hükûmetlere, hobi kullanıcılarına ve diğer müşterilere tüketici ve ticari sistemler satıyor. Ürünleri hava görüntüleme, denetim, kamu güvenliği ve tarım gibi alanlarda kullanılıyor.

Bu geniş ticari varlık, davanın DJI’nın ötesinde sonuçlar doğurabileceği anlamına geliyor. Pentagon tanımlamasıyla bağlantılı kısıtlamalar federal sözleşmelere erişimi ve şirketin itibarını etkileyebilir. DJI ekipmanına dayanan kullanıcılar ve kuruluşlar da davanın nasıl ilerlediğini yakından takip etmek durumunda kalabilir.

Tarım pazarı bu açıdan özellikle dikkat çekiyor. Bir sektör analizinde Kuzey Amerika, tarım drone’ları için en büyük bölgesel pazar olarak gösteriliyor. Bununla birlikte mevcut kaynaklar, DJI’nın ABD ticari veya tarımsal drone pazarındaki güncel payına ilişkin güvenilir ve kesin bir oran sunmuyor. Bu nedenle belirli bir pazar payına ilişkin iddialara temkinli yaklaşmak gerekiyor.

Sonuç

DJI, temyiz mahkemesinin kararını haksız olduğunu savunduğu tanımlamayı iptal ettirme yolunda önemli bir fırsat olarak görüyor. Mahkeme, alt mahkemenin gizli delillerin bulunduğu bir konuda yalnızca gizli olmayan kayıtlara dayanmasında sorun tespit etti. Ancak DJI’yı tamamen aklamadı, şirketin Pentagon listesinden çıkarılmasını emretmedi ve DJI’nın ileri sürdüğü tüm argümanları kabul etmedi.

Bir sonraki adım, alt mahkemenin gizli delilleri incelemesi ve Savunma Bakanlığı’nın DJI’nın Çin savunma sanayisi tabanına katkıda bulunduğu yönündeki tespitini yeterince destekleyip desteklemediğini yeniden değerlendirmesi. Bu süreç tamamlanana kadar tanımlama yürürlükte kalacak.