Maia Sandu: Bazı Rus dronları Moldova ve bölge ülkelerinin hava sahasına kasıtlı giriyor

Sandu, olayı Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşının “doğrudan bir sonucu” olarak niteledi ve bölge halkının karşı karşıya olduğu yaşam riskinin gerçek ve giderek büyüyen bir tehdit olduğunu söyledi.

Odesa yönünden gelen dronlar

Bunu, Ukrayna’nın Odesa bölgesine yönelik Rus saldırıları sırasında yaşanan yeni hava sahası ihlalleri izledi. Moldova makamları, Shahed tipi olduğu değerlendirilen hava araçlarının Ukrayna’dan Moldova’ya doğru ilerlediğini bildirdi. 10-11 Ağustos gecesinde, Geran-3 veya Shahed-238 özellikleri taşıyan bir hava aracının Moldova hava sahasına girip kısa süre sonra kuzeye yönelerek yeniden Ukrayna hava sahasına çıktığı aktarıldı.

15-16 Ağustos’taki olayda ise Moldova’nın hava gözetleme sistemleri, yetkisiz bir hava aracının ülke hava sahasına girdiğini tespit etti. Moldova makamlarına göre araç yaklaşık 18 dakika boyunca Moldova üzerinde uçtu ve ardından Romanya’ya geçti. NATO hava polisliği görevi yürüten İspanyol Hava ve Uzay Kuvvetleri’ne ait bir F/A-18, drone’u Romanya hava sahasında düşürdü.

Neden büyükelçiyi sınır dışı etmenin yeterli olmayacağını düşündü?

Moldova, önceki hava sahası ihlallerinde diplomatik kanallara başvurmuştu. Crocmaz olayının ardından Rusya’daki Moldova büyükelçisi istişareler için geri çağrıldı. Ancak Sandu’nun vurgusu, diplomatik tepkilerin siyasi bir mesaj verebilse de drone’ların fırlatılmasını fiziksel olarak engelleyemeyeceği yönündeydi.

Bu nedenle Rusya’nın büyükelçisini sınır dışı etmek veya yeni bir protesto notası göndermek, Moskova’nın davranışını değiştirmeyebilir. Sandu’ya göre tehdidi azaltmanın en etkili yolu, Ukrayna’nın Rus saldırılarını durdurabilecek askeri kapasiteye sahip olmasını sağlamak ve Avrupa’nın savunma sistemlerini güçlendirmek.

Daha geniş bölgesel tablo

Moldova’daki ihlaller, Romanya ve Polonya hava sahalarında bildirilen benzer Rus drone geçişleriyle aynı döneme denk geliyor. NATO müttefikleri bu olayları basit navigasyon hataları olarak değil, ciddi ve tehlikeli provokasyonlar olarak ele aldı. Kuzey Atlantik Konseyi’nin Romanya ve Polonya’daki ihlalleri görüştüğü ve bu olaylardan Rusya’yı sorumlu tuttuğu bildirildi.

Bu tablo, Rusya-Ukrayna savaşının etkilerinin çatışma bölgesinin dışına taşabildiğine dair endişeleri artırıyor. Moldova NATO üyesi değil; ancak hava sahası ihlalleri Romanya ve Polonya gibi NATO ülkelerini de etkilediği için konu ittifakın güvenlik gündeminin parçası haline geliyor.

Leipzig/Halle olayı hibrit savaş tartışmasını büyüttü

Almanya’daki Leipzig/Halle Havalimanı’nda, Ukrayna’ya ait kargo uçaklarının yakınında patlayıcı taşıyan bir drone bulundu. Alman makamları olayla ilgili terörle mücadele soruşturması başlattı. Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, patlayıcı yüklü bir drone’un havalimanı sahasında bulunmasını “yeni bir tehlike düzeyi” ve hibrit saldırı olarak tanımladı.

Bununla birlikte, olayın doğrudan Rusya tarafından gerçekleştirildiğini kanıtlayan kamuya açık kesin bir delil o aşamada ortaya konulmamıştı. Rusya bağlantısı soruşturulan bir ihtimal ve iddia olarak değerlendirilmeli; kanıtlanmış bir gerçek olarak sunulmamalıdır.

Sandu’nun önerdiği stratejik yanıt

Sandu’nun yaklaşımı, her hava sahası ihlalinin ardından yalnızca tepki vermek yerine tehdidin kaynağına odaklanıyor: Ukrayna’nın askeri ve siyasi olarak desteklenmesi, Rus saldırılarını durdurabilecek kapasiteye ulaşması ve Avrupa’nın hava savunmasının güçlendirilmesi.

Sandu’ya göre Ukrayna’nın Rus saldırılarını engelleyebilmesi, yeni diplomatik protestolardan veya her olay sonrasında uygulanacak sembolik adımlardan çok daha etkili bir sonuç yaratabilir.