ASML’nin yapay zekâ rallisi: EUV yatırımları hızlanıyor

ASML’nin son yükselişinin arkasında yalnızca borsa hareketi değil, yarı iletken sektöründeki yatırım döngüsüne ilişkin daha güçlü bir sinyal var: Müşteriler üretim kapasitesi planlarını hızlandırıyor, gelişmiş litografi ekipmanlarının lider tedarikçisi de hem kısa vadeli beklentilerini hem de üretim kapasitesini artırıyor. Şirket ikinci çeyrekte 9,3 milyar avro satış, 2,9 milyar avro net kâr ve yüzde 54,0 brüt kâr marjı açıkladı. ASML, 2026 satış beklentisini de 43-45 milyar avroya yükseltti.

Güçlü çeyreğin öne çıkan rakamları

ASML’nin ikinci çeyrek toplam net satışları, şirketin kendi beklenti aralığının üst sınırını aştı. Bu performansta, kurulu ekipman tabanına yönelik bakım ve hizmet gelirlerinin beklenenden güçlü gelmesi etkili oldu. Net sistem satışları 6,6 milyar avroya ulaşırken bunun 3,8 milyar avrosu aşırı ultraviyole, yani EUV sistemlerinden; 2,8 milyar avrosu ise EUV dışı sistemlerden geldi. Çeyrek içinde bir High-NA EUV sistemi de satıldı.

Net kâr yaklaşık 2,9 milyar avro oldu. Bir piyasa raporunda analist beklentisi 2,62 milyar avro olarak verildi; bu da ASML’nin kâr tarafında beklentileri aştığına işaret ediyor. Yüzde 54,0’lık brüt kâr marjı da şirketin önceki çeyrek beklentisinin üzerinde gerçekleşti.

Bu sonuçlar önemli çünkü ASML’nin ekipmanları çip tedarik zincirinin kritik bir noktasında yer alıyor. EUV sistemleri, yapay zekâ altyapısında kullanılan işlemciler de dahil olmak üzere gelişmiş çiplerin üretiminde kullanılıyor. Yönetimin yatırımcı sunumuna göre çeyrekteki sistem satışları mantık ve bellek müşterileri arasında neredeyse eşit bölündü.

2026 beklentisi ikinci kez yükseltildi

ASML artık 2026’da toplam net satışların 43-45 milyar avro arasında olmasını bekliyor. Önceki tahmin aralığı 36-40 milyar avroydu. Şirket, tam yıl brüt kâr marjı beklentisini de yüzde 51-53’ten yüzde 54-56’ya çıkardı.

Şirketin teyit edilen üçüncü çeyrek beklentileri şöyle:

• Satışlar: 11-12 milyar avro
• Brüt kâr marjı: yüzde 55-57

Bu güncelleme, ASML’nin 2026 beklentisini yıl içinde ikinci kez yükseltmesi bakımından dikkat çekiyor. Nisan ayında şirket, daha önce 34-39 milyar avro olan satış beklentisini 36-40 milyar avroya çıkarmıştı.

Yapay zekâ bağlantılı EUV talebi ne kadar güçlü?

Yönetim, yılın ilk yarısındaki siparişleri “son derece güçlü” olarak nitelendirdi. Şirket, çip talebinin arzı aşmasıyla müşterilerin kapasite artırma planlarını hızlandırdığını belirtti.

ASML’nin üretim planları da talebin boyutuna ilişkin daha somut bir gösterge sunuyor. Şirket, 2026’da yaklaşık 60 düşük sayısal açıklıklı (low-NA) EUV sistemi sevk etmeyi bekliyor; bu, 2025’e kıyasla yüzde 25’lik artış anlamına geliyor. Ayrıca 2027 ve 2028’de kapasiteyi yüzde 30 artırmayı planlıyor. Bu durum, müşteri taahhütlerinin ve öngörülen talebin tek bir çeyreğin ötesine uzandığını gösteriyor.

Bununla birlikte yapay zekâ yatırımları yarı iletken sektöründeki riskleri ortadan kaldırmıyor. Çip sektöründe sermaye harcamaları döngüsel seyrediyor. Mevcut veriler, güçlü müşteri planlarına işaret ediyor; ancak talebin süresiz biçimde aynı seviyede kalacağını garanti etmiyor. En temkinli sonuç şu: Yapay zekâ yatırımları, gelişmiş mantık ve bellek çipleri için ekipman talebinin orta vadeli görünümünü güçlendirdi; ancak uygulama performansı ve üretim kapasitesi hâlâ kritik kısıtlar olmaya devam ediyor.

Christophe Fouquet’nun açıklamaları ne anlatıyor?

CEO Christophe Fouquet’nun değerlendirmeleri, müşterilerin davranışında bir değişime işaret ediyor. Çip üreticileri yalnızca mevcut talebi karşılamak için ekipman sipariş etmiyor; kapasite planlarını öne çekiyor ve genişletiyor.

Bu tablo, mevcut döngünün kısa vadeli stok yenilemesinden daha geniş olduğunu düşündürüyor. Görünüşe göre yapay zekâ altyapısı ve daha yüksek işlem gücüne duyulan ihtiyaç, birkaç yıla yayılan bir yatırım dalgası yaratıyor. ASML’nin kapasite artırma planı da bu müşteri faaliyetlerine verilen bir yanıt; döngünün kesintisiz biçimde devam edeceğinin tek başına kanıtı değil.

Hisseler neden yükseldi?

Piyasadaki olumlu tepki üç bağlantılı sinyalden beslendi:

1. Çeyreklik performans: Satışlar ASML’nin kendi beklentisinin üst sınırını aşarken, net kâr da aktarılan analist beklentisinin üzerinde gerçekleşti.
2. Daha yüksek kâr tabanı: Tam yıl satış beklentisi 43-45 milyar avroya, brüt kâr marjı beklentisi ise yüzde 54-56’ya yükseltildi.
3. Kalıcı müşteri yatırımlarına dair işaretler: Yönetim, hızlanan kapasite planlarına, güçlü EUV talebine ve 2027-2028’e uzanan kapasite artışlarına dikkat çekti.

Sunulan kanıtlar, sonuçlar ve yükseltilen beklentilerin ardından ASML’ye yönelik olumlu piyasa tepkisini doğruluyor. Ancak pazartesi günkü kesin gün içi değişim, hissenin 52 haftalık dip seviyesinden yükselişi, 2026 başından bu yana performansı veya sonuçlar sonrasında analistlerin tamamının hedef fiyat ve not değişiklikleri için yeterli ve güvenilir bir temel sunmuyor. Bu rakamlar yalnızca bilanço açıklamasından çıkarılamaz.

Rakip şirketler hakkında ne söylenebilir?

Eldeki bilgiler, yarı iletken ekipmanı sektöründeki ayrı bir gelişme olarak ASM International’ın 10 Ağustos’ta 150 milyon avroya kadar hisse geri alım programı başlattığını gösteriyor. Program, alım tutarına ulaşılana veya Aralık 2026’ya gelinene kadar (hangisi önce gerçekleşirse) devam edecek.

Bu geri alım programı, sektörün genel görünümü açısından anlamlı olabilir; ancak ASM International’ın operasyonel beklentileri ya da BE Semiconductor Industries’in hisse performansı hakkında kanıt oluşturmuyor. Sunulan materyal, bu şirketlerin pazartesi günkü getirileri veya tahminleri için yeterince desteklenmiş bir karşılaştırma sağlamıyor.

Yatırımcı açısından sonuç

ASML’nin ikinci çeyrek raporu, yapay zekâ bağlantılı yarı iletken yatırımlarının gelişmiş litografi ekipmanlarına yönelik gerçek talebe dönüştüğü görüşünü güçlendirdi. Bunun en açık göstergeleri, EUV sistemlerinden elde edilen 3,8 milyar avroluk satış, 2026 beklentisinin ikinci kez yükseltilmesi ve müşterilerin önümüzdeki iki yıla yayılan kapasite planları.

Ancak değerleme ve döngüsellik riski göz ardı edilmemeli. Bugünkü güçlü siparişler, ileride yarı iletken harcamalarının yavaşlama ihtimalini ortadan kaldırmıyor. Şimdilik ASML’nin sonuçları, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırım dalgasının ekipman satışlarını, marjları ve ek EUV kapasitesini destekleyecek kadar genişlediğini gösteriyor.