Trump'ın EPA'sına Büyük Darbe: 20 Milyar Dolarlık İklim Hibesi Kurtarıldı

6 Ağustos 2026'da, ABD Columbia Bölgesi Temyiz Mahkemesi (D.C. Circuit), Trump yönetimine ağır bir darbe indirdi. Mahkeme, Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) Sera Gazı Azaltım Fonu (GGRF) kapsamında tahsis edilen yaklaşık 20 milyar dolarlık hibeyi feshetme ve geri alma girişiminin yasa dışı olduğuna hükmetti . 6'ya 4 oyla alınan bu karar, daha önce üç yargıçlı bir panel tarafından bozulan bir alt mahkeme kararını (ihtiyati tedbir) geri yürürlüğe koydu. Bu tedbir, EPA'nın fonları dondurmasını veya geri almasını engelliyor . Bu karar, Trump yönetiminin Biden dönemi iklim harcamalarını tersine çevirme çabalarına karşı şimdiye kadarki en önemli hukuki yenilgilerden biri olarak görülüyor.

Yasal Dayanak: 'Bütçeyi Tutma Yasası' ve 'İdari Usul Yasası' İhlal Edildi

D.C. İstinaf Mahkemesi, EPA'nın GGRF hibelerini feshederken muhtemelen Bütçeyi Tutma Yasası'nı (Impoundment Control Act) ve İdari Usul Yasası'nı (Administrative Procedure Act) ihlal ettiğine karar verdi . Mahkeme çoğunluğuna göre EPA, hibeleri iptal ederken herhangi bir israf, dolandırıcılık veya yasal eksiklik tespit etmiş değildi. EPA'nın kararı, Enflasyon Azaltma Yasası (IRA) ile "salt bir politika anlaşmazlığına" dayanıyordu . Mahkeme, EPA'nın Kongre tarafından zaten tahsis edilmiş ve taahhüt edilmiş fonları tek taraflı olarak iptal etme yetkisine sahip olmadığını belirterek, bu geri alma girişimini Kongre'nin bütçe yetkisine muhtemel bir müdahale olarak nitelendirdi .

'One Big Beautiful Bill Act' (OBBBA) Geriye Dönük İzin Vermedi

Davanın en kritik noktalarından biri, 2025 yılında çıkarılan One Big Beautiful Bill Act (OBBBA)'in 60002. Bölümü'nün EPA'nın bu fesih işlemini geriye dönük olarak yasal hale getirip getirmediğiydi . Mahkeme, OBBBA'nın hükümlerinin gelecekteki ödenekler ve iptallerle ilgili olduğunu, daha önce yapılmış ve fiilen ödenmiş paraların geri alınması gibi yasa dışı bir işlemi onaylamadığını belirtti . Söz konusu paralar, OBBBA yürürlüğe girmeden önce kar amacı gütmeyen kuruluşlara tahsis edilmiş ve ödenmiş olduğu için yeni yasa geriye dönük bir af sağlamadı .

Operasyonel Etki: İşten Çıkarmalar, Duran Projeler ve Belirsizlik

EPA'nın Şubat 2025'te Citibank'a talimat vererek fonları dondurması ve Mart 2025'te hibeleri resmen feshetmesi, yararlanıcı sekiz kuruluşu derinden etkiledi :

• Zorunlu işten çıkarmalar ve yönetici ayrılıkları: Aylarca süren fon dondurması, kuruluşları personel kesintisine ve önemli yöneticilerini kaybetmeye zorladı. Örneğin, Rewiring America Mayıs 2025'te personelinin %28'ini (yaklaşık 36 kişi) işten çıkarmak zorunda kaldı .
• Duran projeler: Climate United Fund, donma öncesinde 742 milyon doların üzerinde temiz enerji finansmanını taahhüt etmiş veya kapatmıştı ve tüm bu çalışmalar durma noktasına geldi . Enerji faturalarını düşürmek ve güneş enerjisi, verimlilik ve elektrikli araç altyapısı kurmak için hazırlık aşamasındaki projeler yarıda kaldı .
• Hukuki ve mali belirsizlik: 6 Ağustos kararı prensipte fonlara erişimi geri getirse de, karar EPA'nın Yüksek Mahkeme'ye başvurmasına izin vermek için birkaç gün ertelendi . Bu, kararın hemen ardından kuruluşların hala paralarını çekemeyeceği anlamına geliyordu ve operasyonel felci uzattı . Karar, ihtiyati tedbirin kalkmasının ardından kuruluşların fonlarına yeniden erişmesine izin verse de, aylarca süren aksama, etkilenen gruplar arasında 'işten çıkarmalara ve liderlik değişikliklerine' yol açtı .

Sırada Ne Var? Yüksek Mahkeme'ye Giden Yol

Verilen karar nihai değil. D.C. İstinaf Mahkemesi, EPA'nın ABD Yüksek Mahkemesi'ne başvurabilmesi için kendi kararının uygulanmasını erteledi . EPA'nın bu karara itiraz edeceğini sinyallemesi, davanın yakında ülkenin en yüksek mahkemesinin önüne geleceği anlamına geliyor . Climate United Fund - Citibank davası, dramatik bir hukuki süreçten geçti. Dava, Nisan 2025'te Yargıç Tanya Chutkan'ın ilk ihtiyati tedbir kararı, Eylül 2025'te üç yargıçlı bir panelin bu kararı bozması ve nihayet 6 Ağustos 2026'da tüm mahkemenin bu kararı tersine çevirmesiyle sonuçlandı . Yüksek Mahkeme'ye yapılacak herhangi bir başvurunun sonucu, başkanlık yetkileri, Bütçeyi Tutma Yasası ve Biden yönetiminin tarihi iklim harcamalarının geleceği açısından büyük önem taşıyacak.