Yemen’de Kriz Tırmanıyor: Husilerin Moka Limanı’nı Vurmasıyla İç Savaş Korkusu Yeniden Canlandı

Yemen, 2022’deki BM ateşkesinden bu yana en tehlikeli tırmanışını yaşıyor. Husiler 6 Ağustos’ta Hadramut ve Marib’de hükümet askeri kamplarına balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırarak en az 30 askeri öldürdü, 15’ini yaraladı . Yemen hükümeti 8 Ağustos’ta Hacce, Hudeyde, El-Beyda ve El-Cevf vilayetlerindeki Husi mevzilerine kendi İHA’ları ve topçu ateşiyle karşılık verdi . Çatışmalar Ağustos ortasına kadar sürdü; Husilerin 11 Ağustos’ta Aden, Moka ve Şebve’ye düzenlediği drone saldırılarında iki asker daha öldü , 13 Ağustos’taki çatışmalarda ise bir asker hayatını kaybetti, bir başkası ağır yaralandı . BM elçisi, Yemen’in 2022 ateşkesinden bu yana “tam ölçekli iç savaşa dönme riskinin en yüksek noktasında” olduğu uyarısında bulundu .

Moka Limanı kuşatma altında

Husiler, stratejik Kızıldeniz limanı Moka’yı hedef alan yoğun bir harekât başlattı. 9 Ağustos’taki füze ve drone saldırıları en az 11 kişinin ölümüne yol açarken, Suudi Arabistan’daki Aramco’nun Cizan rafinerisi de vuruldu . 9-15 Ağustos arasında limana 25’ten fazla füze isabet etti; en az 7 kişi hayatını kaybetti, maddi hasarın 16 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor . Liman müdürü Abdulmelik eş-Şarabi, 15 Ağustos’ta tüm ticari ve denizcilik faaliyetlerinin askıya alındığını duyurdu . 14 Ağustos’taki balistik füze saldırılarında en az 4 sivil, 15 Ağustos’taki saldırılarda ise 6 sivil daha yaşamını yitirdi .

El-Alimi’nin sertleşen siyasi duruşu

Cumhurbaşkanlığı Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, 21 Temmuz’da “terörist Husi milislerinin yol açtığı acılara son verme zamanının geldiğini” söyleyerek tüm Yemenlileri devletin etrafında birleşmeye ve ordunun yanında durmaya çağırdı . 11 Ağustos’ta Riyad’daki büyükelçilerle yaptığı toplantıda Husi saldırılarının “karşılıksız kalmayacağını” belirten El-Alimi, uluslararası toplumu “kararlı bir duruş” sergilemeye çağırdı . 13 Ağustos’ta “önceki deneyimleri tekrarlayan yeni bir ateşkesten yana değiliz” diyerek geçici ateşkes ihtimalini reddetti . 15 Ağustos’ta ise Husilere silah bırakıp siyasi partiye dönüşme çağrısı yaparak hükümetin “geçici bir ateşkes değil, kalıcı barış” aradığını ve çözümün silahların devlet tekelinde olmasına dayandığını söyledi .

Bölgesel gerilimler ve deniz güvenliği

Husiler 20 Temmuz’da Suudi Arabistan’a karşı “tam deniz ablukası” ve “deniz ambargosu” ilan ederek Babu’l-Mendeb Boğazı’nı Suudi bağlantılı gemilere kapatma tehdidinde bulundu . Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon bu hamleyi “uluslararası hukuk ihlali ve deniz korsanlığı” olarak nitelendirdi . Müşterek Denizcilik Bilgi Merkezi, 22 Temmuz’da Husilerin Babu’l-Mendeb çevresinde füze ve insansız hava araçları konuşlandırdığını ve güney Kızıldeniz’deki gemilere saldırmaya hazır olduklarını duyurdu . 6 Ağustos’ta Husiler bir Suudi tankerine füze saldırısı düzenlediklerini iddia etti; nakliye verilerine göre Hürmüz Boğazı ve Babu’l-Mendeb’den geçen trafikte belirgin bir azalma yaşandı . 9 Ağustos’ta ise Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Aramco’nun Cizan rafinerisi vuruldu . Birden fazla analist, Husilerin Suudi Arabistan’ı ablukaya alma ve dünyanın en kritik deniz geçitlerinden Babu’l-Mendeb’den geçen gemileri hedef alma tehdidinin bölgesel çatışmayı genişletebileceği, küresel petrol arzını ve uluslararası ticareti daha da bozabileceği uyarısında bulunuyor .