AB Sert Duruşunu Koruyor: ABD, Şirket Sürdürülebilirlik Yasaları Üzerinden Ticaret Baskısını Yeniden Canlandırdı

ABD'nin 14 Ağustos'ta Yönelttiği Eleştiriler

ABD'nin AB Büyükelçisi Andrew Puzder, X üzerinden yaptığı paylaşımda, AB'nin önceki bir ticaret anlaşmasında verdiği taahhütleri yerine getirmesinin zamanının geldiğini belirtti. Bu taahhütlere göre yeşil düzenlemelerin AB-ABD ticaretini engellememesi gerekiyordu . Spesifik eleştiriler şunlardı:

• CSDDD ve CSRD, AB'nin 2025'teki geri adımlarına rağmen Amerikan şirketlerine hâlâ orantısız yükler getiriyor .
• Aralık 2025'te yapılan değişiklikler, ABD uyum maliyetlerini ancak tahmini %27-36 oranında azalttı. ABD Temsilciler Meclisi'nin bir araştırmasına göre, ölçülebilir başlangıç uyum maliyetleri 637 milyar dolar ile 1,093 trilyon dolar arasında seyrediyor .
• Üst düzey Temsilciler Meclisi komite başkanları (Guthrie, Hill, Jordan), Avrupa Komiserlerine bir mektup göndererek kuralların ABD-AB Ticaret ve Teknoloji Konseyi ruhunu ihlal ettiğini savunarak daha fazla geri adım talep ettiler .
• Puzder, CBAM'ı ABD ihracatını haksız yere hedef alan "gizli bir tarife" olarak nitelendirdi .

ABD hükümeti, AB'nin "bazı olumlu reformlar" yaptığını kabul etmekle birlikte, bunların "ABD'nin endişelerini tam olarak gidermediğini" belirterek, "ABD ticareti üzerindeki makul olmayan yükleri ele almak için gerekli tüm önlemleri alacağı" uyarısında bulundu .

Aralık 2025 Tavizleri (Omnibus I)

9 Aralık 2025'te Avrupa Parlamentosu ve Konsey geçici bir anlaşmaya vardı. Metin, 16 Aralık 2025'te Parlamento tarafından kabul edildi ve 24 Şubat 2026'da Konsey tarafından onaylandı . Omnibus I değişiklikleri 26 Şubat 2026'da AB Resmi Gazetesi'nde yayımlandı ve 18 Mart 2026'da yürürlüğe girdi .

Kilit tavizler şunlardı:

Omnibus I değişiklikleri, orijinal direktifler kapsamına girecek şirketlerin kabaca %80'ini muaf tuttu . Buna rağmen, ABD Temsilciler Meclisi araştırması, bu değişikliklerin ABD şirketleri için ölçülebilir başlangıç uyum maliyetlerini yalnızca %27 ile %35 arasında azalttığını ortaya koydu .

Daha Geniş Ticaret Gerilimleri: CBAM ve Çin'den Mal Kaçakçılığı

Anlaşmazlık CSRD ve CSDDD'nin çok ötesine uzanıyor.

CBAM (Karbon Sınır Düzeltme Mekanizması):

• CBAM, 1 Ocak 2026'da nihai rejimine girdi ve AB ithalatçılarının çimento, demir/çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen ithalatında AB karbon fiyatını yansıtan sertifikalar satın almasını zorunlu kıldı .
• ABD, CBAM'ı giderek artacak gizli bir tarife olarak görüyor. Örneğin, 10.000 tonluk bir çelik sevkiyatı bugün yaklaşık 66.000 € karbon maliyetine tabiyken, 2034'te tam gücüne ulaştığında bu rakam 2,6 milyon €'yu aşabilir .
• Brüksel, CBAM'ı karbon kaçağını önlemek için gerekli bir iklim aracı olarak savunuyor ve DTÖ kurallarına uygun olduğunda ısrar ediyor .

Çin'den mal kaçakçılığı riskleri:

• Washington, Brüksel'i Çin'in ABD tarifelerinden kaçışını kolaylaştırmakla suçladı ve Çin mallarının Amerikan vergilerini aşmak için AB limanları üzerinden yönlendirildiğini iddia etti .
• ABD, AB'nin nispeten açık ticaret duruşu ve sürdürülebilirlik kurallarının (ABD firmalarına uyum maliyeti eklerken Çin devlet şirketlerine eklememesi) dengesiz bir oyun alanı yarattığını öne sürüyor .
• Bu suçlama, jeopolitik sürtüşmeye yeni bir boyut ekliyor: ABD, AB'den bir yandan kendi yeşil kurallarını gevşetmesini isterken, diğer yandan Çin'den yapılan mal kaçakçılığına karşı gümrük denetimlerini sıkılaştırmasını talep ediyor .

Sonuç

15 Ağustos 2026'da herhangi bir anlaşmaya varılamadı. AB, Omnibus I tavizlerinin nihai olduğunda ısrar ederek pozisyonunu korudu. ABD ise CSRD, CSDDD ve CBAM konusundaki söylemini tırmandırırken, mal kaçakçılığı anlaşmazlığı da çözümsüz kaldı. Her iki taraf da adalet ve DTÖ uyumluluğu konusunda parmak sallıyor ve daha fazla ticari tırmanış riski yüksek seyrediyor.