Çin'in Denizaltı Kabloları Neden Korumasız? Hukuk Profesörü Uyarıyor

Dünyadaki kıtalararası veri trafiğinin yaklaşık %99'unu taşıyan denizaltı fiber optik kablolar, yeni nesil tehditlerle karşı karşıya. Ancak onları koruması gereken yasalar, çoğunlukla çok daha eski bir dönemde yazıldı. Çinli önde gelen bir hukuk akademisyenine göre durum tam da bu kadar kritik.

Shanghai Denizcilik Üniversitesi hukuk profesörü Guo Ran, Çin Hukuk Derneği'nin denetimindeki bir politika dergisi olan Demokrasi ve Hukuk Sistemi'nin Temmuz 2026 sayısında yayımlanan analizinde, Pekin'in denizaltı fiber optik kablolarını korumak için özel bir ulusal yasa oluşturması gerektiğini savundu . Guo'nun temel iddiası, hem mevcut Çin düzenlemelerinin hem de geleneksel uluslararası deniz hukukunun, düşmanların kritik deniz tabanı altyapısına zarar verirken sorumluluğun tespitini ve kovuşturmayı zorlaştırdığı modern "gri bölge savaşı" taktikleriyle başa çıkmada yetersiz kaldığı yönünde .

Kritik Altyapı Açığı: Mevcut Çin Yasalarının Gözden Kaçırdıkları

Guo, Çin'in mevcut yasal çerçevesinde dört spesifik boşluk tespit ediyor :

1. Fiziksel deniz tabanı altyapısının kapsanmaması. Çin'in Veri Güvenliği Yasası ve Siber Güvenlik Yasası, verilerin nasıl işlendiğini ve sınır ötesi akışını düzenliyor. Ancak bu verileri taşıyan fiziksel denizaltı kablolarını kapsamıyor . Kabloların kendisi, yani deniz tabanında uzanan fiber optik hatlar, her iki yasal rejimin de dışında kalıyor.

2. UNCLOS'un gri bölge sabotajına karşı yetersiz savunması. 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS), kablo döşeme özgürlüğünü korur, ancak devlet bağlantılı gemilerin uluslararası sularda kasıtlı olarak kablolara zarar vermesi durumunda çok az uygulama mekanizması sağlar. Sorun, özellikle gemilerin bayrak devleti dokunulmazlığı talep etmesiyle (bir gemiyi diğer ülkelerin yargı yetkisinden koruyan yasal bir doktrin) daha da akut hale geliyor .

3. Çin'in kendi sularında uygulama için ulusal yasal dayanak olmaması. Kıyı devletleri, ancak kendi iç hukukları bu tür eylemleri açıkça suç sayarsa, karasularındaki kablo hasarını cezalandırabilir. Guo, Çin'in şu anda bu iç hukuki temelden yoksun olduğunu ve Çin'in egemen olduğu sularda bile yasal bir boşluk yarattığını ileri sürüyor .

4. 'Kritik Bilgi Altyapısı' olarak sınıflandırılmama. Denizaltı kabloları henüz kritik bilgi altyapısı (CII) olarak belirlenmedi. Bu, elektrik şebekeleri ve nükleer tesisler gibi sektörler için halihazırda geçerli olan gelişmiş devlet korumasını almadıkları anlamına geliyor .

Gri Bölge Savaşı ve Dijital İpek Yolu Dönemi

Guo'nun argümanı, internetin temelini oluşturan okyanus altyapısının sabotajına ilişkin artan küresel endişeler zemininde şekilleniyor. Bu veriler, küresel yapay zeka sistemlerini, bulut bilişimi ve uluslararası finans piyasalarını besliyor . Gemilerin çapalarını sürükleyerek kabloları kasıtlı olarak kestiğine ve kablo iniş istasyonları yakınında şüpheli faaliyetler olduğuna dair raporlar son yıllarda çoğaldı ve denizaltı kablo güvenliğini savunma bakanlıklarının, düşünce kuruluşlarının ve uluslararası hukuk akademisyenlerinin gündemine taşıdı .

Guo, Çin'in kırılganlığını özellikle akut olarak nitelendiriyor çünkü Çin'in ikili bir rolü var: Hem geniş karasularına sahip büyük bir kıyı devleti hem de Asya, Afrika ve ötesinde fiber optik ağlar inşa eden Kuşak ve Yol Girişimi'nin altyapı kolu olan Dijital İpek Yolu'nda kilit bir yatırımcı . Pekin için sorun teorik değil. Çin halihazırda dünyanın stratejik açıdan en önemli denizaltı kablo güzergahlarının çoğunda bir devlet varlığına sahip .

Yeni Bir Çin Yasası Neleri İçermeli?

Guo'nun Demokrasi ve Hukuk Sistemi'ndeki makalesi, yeni bir Çin yasasının benimsemesi gereken bir dizi somut önlem öneriyor :

• Denizaltı kablolarının Kritik Bilgi Altyapısı (CII) olarak belirlenmesi: Bu, otomatik olarak daha yüksek seviyede devlet koruma yükümlülüklerini, gözetimi ve olay bildirim gerekliliklerini tetikleyecektir.
• Demirleme yasak bölgelerinin oluşturulması: Bu bölgeler, demir atma ve trol avcılığının kazara kablo hasarının önde gelen nedenleri olduğu hassas boğazlarda ve yüksek riskli balıkçılık alanlarında oluşturulacaktır.
• Çin'in yerli kablo onarım kapasitesinin genişletilmesi: Dünyadaki su altı kablo bakım ve onarımının büyük bir kısmı hala az sayıda yabancı bayraklı gemi tarafından gerçekleştiriliyor. Guo, bu bağımlılığın azaltılması çağrısında bulunuyor.
• Uydu gözetlemesi, su altı dronları ve deniz tabanı sensörlerinin konuşlandırılması: Denizcilik, iletişim ve güvenlik otoriteleri arasında kurumlar arası koordinasyonla birleştirilmiş, teknoloji odaklı bir izleme sistemi, tehditlere karşı gerçek zamanlı farkındalık sağlayacaktır.

Guo, Pekin'i "hem uluslararası hukuki meşruiyete hem de pratik savunma kabiliyetlerine sahip bir uluslararası denizaltı kablo güvenliği yönetişim sistemi kurmaya" çağırıyor .

Parçalanmış Hukuki Cevabı Olan Küresel Bir Sorun

Guo'nun tespit ettiği hukuki sorun yalnızca Çin'e özgü değil. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'ndeki (CSIS) uluslararası hukuk uzmanları da kasıtlı kablo hasarına yönelik mevcut antlaşma cezalarını "son derece yetersiz" ve kovuşturma boşluklarını "kötü niyetli aktörlerin anlamlı bir hesap verebilirlikten kaçmasına" izin verdiği şeklinde tanımladı . Akademik yorumlar da, siber operasyonları ve denizaltı kablolarına fiziksel müdahaleyi düzenleyen yasal çerçevenin, barış zamanı, gri bölge ve silahlı çatışma bağlamlarında "az gelişmiş ve parçalı" olduğunu belirtti .

ABD Savunma Bakanlığı'ndan 2023 tarihli bir makale, Hindistan ve müttefiklerinin kabloları izleme, acil durum planlaması ve çok taraflı işbirliği yoluyla güvence altına almasını önerdi; bu önlemler Guo'nun Çin için önerileriyle önemli ölçüde örtüşüyor . Ve 2026 tarihli bir Güney Çin Denizi çalışması, kablo altyapısının, devletlerin gelecekteki stratejik avantajı güvence altına almak için inşaat aşamasında kablo ağlarını şekillendirmeye çalıştığı bir "önleyici altyapı gücü" alanı haline geldiğini savundu .

Pekin, Washington, Yeni Delhi ve akademik kurumlardan gelen bu analizlerin kesişmesi, denizaltı kablo güvenliği açığının gerçekten küresel bir zorluk olduğunu ve Guo Ran'ın özel bir yasal çerçeve çağrısının, internetin fiziksel omurgasının nasıl korunacağına dair çok daha geniş bir konuşmanın parçası olarak okunabileceğini gösteriyor.