Çin'in Meta-Manus Anlaşmasını Engellemesi: Teknoloji Savaşında Yeni Bir Perde

Küresel teknoloji dünyasında ABD-Çin arasındaki ‘teknoloji kopuşu’nun en çarpıcı örneklerinden biri yaşandı. Çin, Meta’nın (Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın çatı şirketi) Çin kökenli yapay zeka girişimi Manus’u 2 milyar doların üzerinde bir bedelle satın almasını engelledi. Aralık 2025’te duyurulan anlaşma, Ağustos 2026 itibarıyla tamamen feshedildi. Peki bu dramatik geri dönüşün perde arkasında neler var ve bu durum kullanıcıları nasıl etkiliyor? İşte bilmeniz gerekenler.

Meta Neden Anlaşmayı Feshetmek Zorunda Kaldı?

Çin’in en güçlü ekonomi planlama organı olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), 27 Nisan 2026’da Meta’ya, Manus’u satın alma anlaşmasını feshetme talimatı verdi . Resmi açıklamada, kararın gerekçesi olarak ulusal güvenlik kaygıları ve teknolojinin ABD’ye sızma riski gösterildi . NDRC’nin kısa ve net emrinin ardından Meta’nın bu karara uymaktan başka seçeneği kalmadı .

Haziran 2026’da sürecin fiili adımları atıldı: Meta, Manus ile operasyonel bir ayrılık gerçekleştirdi. İki şirket arasında bir veri güvenlik duvarı örüldü, tüm veri paylaşımı durduruldu ve Manus’un Meta’nın dahili sistemlerine erişimi kesildi . Son olarak, 11 Ağustos 2026’da Manus resmen bağımsız bir şirket olarak faaliyetlerine devam edeceğini duyurarak anlaşmanın tamamen feshedildiğini teyit etti .

Kullanıcı Verilerine Ne Oluyor?

Bu ayrılık sürecinin en kritik konularından biri kullanıcı verileri. Manus, Pekin’in emrine uyarak Meta’dan ayrılmanın bir parçası olarak bazı kullanıcı verilerini sileceğini açıkladı . İşte detaylar:

• Hangi veriler silinecek? Anlaşmanın duyurulduğu 29 Aralık 2025’ten sonra (yani Manus’un Meta bünyesinde olduğu dönemde) oluşturulan veriler etkilenebilir .
• Kullanıcılar ne yapmalı? Manus, etkilenen kullanıcılara uygulama ve e-posta yoluyla bildirim göndereceğini ve verilerini yedeklemeleri gerektiğini duyurdu. Ayrılık tamamlandıktan sonra bu verilerin geri yüklenmesi gerekecek .
• Veriler nerede saklanıyor? Şirket, kullanıcı verilerinin Singapur ve ABD’de depolandığını belirtti .

Bu veri silme ve operasyonel ayrılık, hiçbir Çin kullanıcı veya teknoloji verisinin ayrılık sonrasında Meta’nın erişiminde kalmamasını sağlamak için tasarlandı .

Manus Hakkında: Kuruluşu, Operasyonları ve Geçmişi

• Kuruluş: 2022 yılında Çin’in başkenti Pekin’de, girişimci Xiao Hong (CEO) ve eş-kurucuları Ji Yichao (Baş Bilim İnsanı) ve Tao Zhang tarafından kuruldu . Xiao Hong daha önce WeChat üretkenlik araçları geliştirirken, Ji Yichao yapay zeka araştırmaları geçmişine sahip .
• Şirket Yapısı: Manus’un geliştiricisi olan ana şirket, Butterfly Effect Pte. Ltd. adıyla Singapur’da kayıtlı .
• Taşınma: Manus, merkezini 2025’in başlarında, Meta anlaşması duyurulmadan önce Singapur’a taşıdı .
• Ürün: Manus, “agentic AI” (ajan yapay zeka) olarak adlandırılan, kullanıcıların karmaşık görevleri bağımsız olarak yerine getirebilen bir yapay zekaya devretmesini sağlayan genel amaçlı, otonom bir yapay zeka ajanı. Mart 2025’te kamuya açıklandı .
• Büyüme Hikayesi: Girişim, lansmanından sonraki 8 ay içinde 100 milyon dolarlık yıllık yinelenen gelire (ARR) ulaştı. Bu, tarihte herhangi bir girişimin elde ettiği en hızlı büyüme olarak kaydedildi .
• Meta Tarafından Satın Alma: Aralık 2025’te Meta, Manus’un ajan teknolojisini kendi platformlarına entegre etmek için girişimi tahmini 2 ila 3 milyar dolar arasında bir bedelle satın alacağını duyurdu .
• Sonraki Planlar: Anlaşmanın feshinin ardından Manus’un kurucularının, şirketin kontrolünü tamamen geri almak için bir 1 milyar dolarlık geri satın alma (buyback) fonu toplamaya çalıştığı bildiriliyor .