Qusra Kuşatması: Yerleşimci Krizi, İsrail'i Batı Şeria'da Kolluk Yetkisini Değiştirmeye İtti

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, 14 Ağustos 2026'da yaptığı açıklamayla, İsrail ordusuna (IDF) Batı Şeria'daki İsrailli yerleşimcilere yönelik tüm sivil kolluk kuvveti ve kamu düzeni yetkisinin askeriyeden İsrail Polisi'ne devredilmesi için bir plan hazırlaması talimatını verdi . Bu açıklama, doğrudan "Qusra'daki olayların arka planına karşı" yapıldı — neredeyse bir hafta süren ve aşırılıkçı yerleşimcilerin Filistinli evlerini kuşattığı, su ve elektriği kestiği, yasa dışı bir ileri karakol kurduğu ve IDF'nin onları dağıtmakta zorlandığı bir kriz . Bu makale, Qusra krizinin kapsamlı bir dökümünü, uluslararası tepkileri ve Katz'ın önerdiği politika değişikliğinin olası sonuçlarını sunuyor.

Bu hamle, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'yı yönetme biçiminde önemli bir yapısal değişiklik anlamına geliyor, ancak eleştirmenler bunun yerleşimci şiddetine bir çözüm olmaktan ziyade ilhaka doğru bir adım olduğunu savunuyor .

Katz'ın Açıklamasına Ne Sebep Oldu?

Savunma Bakanı Katz, IDF'nin asıl görevinin "Filistin terörüyle savaşmak ve sınırları savunmaya odaklanmak" olduğunu, İsrailli sivilleri polislik yapmak olmadığını belirtti . Önerilen plan kapsamında, yerleşimcilerle ilgili sivil suçları ele almak üzere uzmanlaşmış bir polis birimi kurulacak . Devir, polise Batı Şeria'nın A ve B Bölgelerine bağımsız erişim hakkı vermeyecek; bu bölgelerde polisler halen IDF desteğiyle çalışmak zorunda .

Katz, açıklamayı yapmadan önce IDF Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir ile Batı Şeria konulu bir görüşme gerçekleştirdi . İsrail medyası, bu yetki devrinin 27 Ekim 2026'da yapılması planlanan genel seçimlerden önce gerçekleşmesinin pek mümkün olmadığını bildirdi .

Kuşatma ve Kapalı Kalan Aileler

Kuşatma, 9 Ağustos Pazar günü başladı ve 14 Ağustos Cuma günü altıncı gününe girdi . İşte kilit bilgiler:

• Konum: Batı Şeria'nın kuzeyindeki Nablus'un güneyinde bulunan Qusra köyü .
• Hedefler: Yerleşimciler üç Filistinli ailenin evini çevreleyerek, doğrudan evlerin önüne çadırlar ve geçici yapılar kurdular .
• Koşullar: Yerleşimciler evlerin su ve elektriğini kesti. Aileler, gıda stoklarının tükendiğini ve içme suyu olarak kuyu suyu içmek zorunda kaldıklarını bildirdi .
• Kapalı 15 kişi: BM yetkilileri, aralarında iki çocuğun da bulunduğu 15 Filistinlinin, elektrik ve suya erişimleri olmadan "bir terör hali içinde" kapalı kaldığını bildirdi .
• Filistinli-Amerikalı bağlantısı: Evlerden biri, Ohio'da yaşayan bir Filistinli-Amerikalıya ait. Akrabası, eve kurduğu güvenlik kameraları aracılığıyla kuşatmayı dehşet içinde izliyor .
• Beş İtalyan vatandaşı: İtalya Dışişleri Bakanlığı, köyde kuşatma altında beş İtalyan vatandaşının (dört kadın ve bir erkek) bulunduğunu doğruladı. İtalya, durumu yakından takip ettiğini açıkladı .
• Aktivistler engellendi: 14 Ağustos Cuma günü, İsrail güçleri düzinelerce İsrailli ve uluslararası barış aktivistinin kuşatma altındaki evlere erzak ulaştırmasını engelledi .

Uluslararası Tepkiler

Kuşatma, alışılmadık derecede güçlü bir uluslararası kınama aldı:

• ABD Büyükelçisi Mike Huckabee: ABD'nin İsrail Büyükelçisi'nden alışılmadık derecede sert bir dille, Huckabee yerleşimcileri "İsrailli teröristler" olarak kınadı ve kuşatmayı "korkunç bir terör eylemi" olarak nitelendirdi . Yerleşimcilerin eylemlerini suç olarak nitelendirdi . Huckabee normalde İsrail yerleşimci hareketinin bir müttefiki olarak görülür .
• Fransa: Fransa, "Filistin evlerinin İsrailli yerleşimciler tarafından işgalini en güçlü şekilde kınadığını" belirterek, İsrail'i olaya karışan yerleşimcileri tutuklamaya ve yargılamaya çağırdı .
• İtalya: İtalya Dışişleri Bakanlığı, kapalı kalanlar arasında beş İtalyan vatandaşının bulunduğunu doğruladı ve durumu yakından takip ettiğini söyledi .
• Birleşmiş Milletler: BM insan hakları ofisi (OHCHR), İsrail makamlarına aileleri koruma çağrısında bulundu. BM yetkilisi Ajith Sunghay, IDF'nin Cenevre Sözleşmesi kapsamında "Filistin topluluklarını koruyamadığını veya korumak istemediğini, ya da daha kötüsü, Filistinlileri yerinden etmeyi amaçlayan İsrailli yerleşimcilerle işbirliği içinde olduğunu" söyledi .
• Filistin Başkan Yardımcısı: Filistin Başkan Yardımcısı Hüseyin El-Şeyh, kolluk yetkilerinin devrini kınayarak, bu hamlenin işgal altındaki Filistin toprakları üzerinde İsrail egemenliğini dayatma girişiminin bir parçası olduğu uyarısında bulundu .

Cezasızlığı Mümkün Kılan İkili Hukuk Sistemine Yönelik Suçlamalar

Qusra krizi, Batı Şeria'yı yöneten yasal çerçeveyi yeniden gündeme getirdi:

• İki hukuk sistemi: BM tematik bir raporu, İsrail makamlarının Batı Şeria'da İsrailli yerleşimciler ve Filistinlilere iki ayrı hukuk sistemi uyguladığını ve bunun hareket, toprak ve su hakları konularında eşitsiz muameleye yol açtığını belirtti .
• BM soruşturması bulguları: Haziran 2026 tarihli bir BM soruşturması, İsrail makamlarının "yerleşimci saldırılarına doğrudan karıştığını" ve İsrail güvenlik güçlerinin Filistinlilere yönelik saldırılar sırasında "yerleşimcilere koruma sağladığını" ortaya koydu .
• Cezasızlığın sürmesi: Eleştirmenler, mevcut sistemin yerleşimci şiddetinin çok az hesap verebilirlikle devam etmesine izin verdiğini ve Katz'ın önerdiği devrin bir çözüm değil, ilhaka doğru atılmış bir adım olduğunu savunuyor . Bir Guardian analizi, İsrail'in bu on yılın başından bu yana işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinli sivilleri öldüren vatandaşlarını yargılamadığını ortaya koydu .

Askerlerin Yerleşimcilerle Dostça Vakit Geçirdiği İddiaları

IDF'nin kuşatmaya ilk müdahalesi ciddi soruları gündeme getirdi:

• Yerleşimcilerle dua: Hafta başında çekilen bir videoda, yeşil askeri kıyafetli birkaç İsrailli erkeğin ileri karakol çadırında yerleşimcilere sabah duasında eşlik ettiği görüldü. IDF, olaya karışan personel hakkında disiplin soruşturması başlatıldığını doğruladı .
• Baskı altında geri çekilme: 12 Ağustos'ta İsrail birlikleri başlangıçta yerleşimcileri dağıtmaya çalışırken onlarla çatıştı, ancak kalabalığı dağıtamayınca bölgeden çekildi ve kuşatmayı olduğu gibi bıraktı .

İsrail'in Adımları: İleri Karakolların Sökülmesi ve Asker Konuşlandırılması

Artan ulusal ve uluslararası baskı altında IDF birkaç adım attı:

• İlave tabur gönderildi: IDF Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, olayları bastırmak ve bölgeyi temizlemek için Qusra'ya ek bir piyade taburu konuşlandırılması emri verdi .
• Askerler Filistin evlerinde: 13 Ağustos Perşembe günü itibarıyla İsrail askerleri, aileleri korumak için bizzat Filistin evlerinin içinde mevzi aldı .
• İleri karakol söküldü (ve yeniden kuruldu): Askerler, yerleşimciler tarafından inşa edilen tüm yasa dışı geçici yapıları yıktı . Ancak ileri karakol, ertesi gün yerleşimciler tarafından yeniden kuruldu ve bu da yeni bir çatışma turuna yol açtı .
• Ailelere tahliye emri mi? 14 Ağustos itibarıyla İsrail güçlerinin ailelere kendi evlerini boşaltmalarını emrettiği bildirildi. Filistinli yetkililer ve aktivistler bu hamleyi, kuşatmayı fiilen ödüllendirmek olarak nitelendirdi .