Ukrayna Savaşı’nda Diplomasi Trafiği: ABD’li Elçiler Kiev ve Moskova’ya Gidiyor, Zelenskiy’den Putin’e ‘Ortak Baskı Planı’

Ukrayna savaşını sona erdirme çabaları son haftalarda yeniden hız kazandı. ABD özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın hem Kiev’i hem de Moskova’yı kapsayacak bir ziyaret planlaması, Ukrayna’nın ABD’ye yeni bir barış önerisi sunması ve Rusya’nın ABD arabuluculuğunda yeniden masaya oturmaya sıcak bakması dikkat çekiyor. Ancak tüm bu hareketliliğe rağmen iki tarafın temel pozisyonları arasındaki uçurum aynı derinlikte ve resmi görüşmeler hâlâ tıkanmış durumda.

Witkoff ve Kushner’ın Kiev ve Moskova ziyareti

• Rus devlet ajansı Tass’ın haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, önümüzdeki 7-10 gün içinde Kiev ve Moskova’yı ziyaret edecek. Bu, Trump yönetiminin Ukrayna-Rusya barış görüşmelerini canlandırma yönündeki en somut adımı olarak değerlendiriliyor .
• Zelenskiy, iki elçinin Kiev’e ‘önümüzdeki iki hafta içinde’ gelebileceğini doğruladı ve Moskova’nın da ziyaret programında olduğunu ekledi . Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov ise 14 Ağustos’ta Moskova’nın ziyaret programı netleştiğinde elçileri ağırlamaya hazır olduğunu söyledi .
• Zelenskiy, Witkoff ve Kushner ile 22 Temmuz’da ‘daha aktif diplomasi’ ve savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varılması konularını görüştü .

Ukrayna’nın önerileri ve ‘ortak baskı planı’

• Zelenskiy, 11 Ağustos’ta Ukrayna’nın, savaşı sona erdirme planına ilişkin resmi önerileri ABD’li müzakerecilere teslim ettiğini duyurdu. Ayrıca Rusya’nın, Eylül ayında yapılacak parlamento seçimlerini bahane ederek yeni bir seferberlik ilan edebileceği uyarısında bulundu .
• Zelenskiy, 12 Ağustos’ta yaptığı bir açıklamada Ukrayna’nın uluslararası ortaklarıyla birlikte Putin’i savaşı bitirmesi için baskı yapmayı amaçlayan ‘ortak bir planı’ olduğunu söyledi. Plana ilişkin ayrıntı vermeyen Zelenskiy, cephe hattını tutmanın ve hava savunmasını güçlendirmenin Rusya’yı müzakere masasına zorlamanın temel koşulları olduğunu vurguladı .

Rusya’nın ABD arabuluculuğuna açık kapı bırakması ve ön koşulları

• Rusya, barış görüşmelerine yeniden başlamaya hazır olduğunu ancak ilk etapta ABD’nin önerilerini tartışmak istediğini bildirdi . Moskova, Washington’un henüz kendisine yeni bir ABD önerisi iletmediğini de açıkça ifade etti .
• Kremlin, 29 Haziran’da temel koşullarının değişmediğini yineledi: Ukrayna, Rusya’nın kendi toprağı olarak gördüğü dört bölgeden çekilmeli ve NATO üyelik hedeflerinden vazgeçmelidir . Rusya ayrıca çatışmanın ‘dondurulması’ fikrine de karşı çıkıyor, ‘kök nedenlerin’ ele alınmasında ısrar ediyor .
• Bir Kremlin yetkilisi, 1 Ağustos’ta Moskova’nın Donbas’ın tam kontrolünü sağlayana kadar görüşmeleri yeniden başlatma niyetinde olmadığını söyledi .

Tıkanmış barış görüşmelerinin durumu

• ABD arabuluculuğunda Cenevre’de yapılan son üçlü görüşme turu (Şubat 2026) bir atılım sağlamadan sona erdi. Heyetler bazı ilerlemeler kaydedildiğini ancak kilit konularda anlaşmazlıkların sürdüğünü belirtti .
• İran’daki çatışmanın ABD’nin dikkatini dağıtmasıyla görüşmeler daha da tıkanmıştı. Kremlin, Haziran ayında Witkoff ve Kushner ile temasların elçilerin ‘başka konularla meşgul olması’ nedeniyle durakladığını ancak yeniden başlayacağına inandıklarını açıklamıştı .
• ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 31 Temmuz’da ABD’nin haftalar içinde Ukrayna-Rusya görüşmelerini canlandırmaya çalışacağını ancak başarının iki tarafın da istekliliğine bağlı olduğu uyarısında bulundu .
• Analistlere göre, mevcut önerilerin hiçbiri hem Kiev’i hem de Moskova’yı tatmin etmiyor ve iki tarafın da savaştan bir çıkış stratejisi bulunmuyor. Bu da 2026 yılında bir anlaşmayı olası kılmıyor .

Sonuç: Diplomatik hat, üst düzey bir ABD ziyareti, yeni bir Ukrayna önerisi ve Rusya’nın konuşmaya istekli olmasıyla yeniden hareketleniyor. Ancak toprak, Donbas’ın kontrolü ve NATO üyeliği konusundaki temel uçurum hâlâ kapanmış değil. Resmi barış görüşmeleri fiilen durmuş durumda.