UNIFIL'in Görevi Sona Eriyor: Barış Gücü Güney Lübnan'dan Çekildikten Sonra Ne Olacak?

ABD'nin Uzatmaya Karşı Çıkışı

İsrail'in de desteklediği ABD, misyonun sonlandırılması için baskı yaptı. Analistler, Washington'un İsrail'in UNIFIL'i etkisiz bulduğu ve İsrail askeri operasyonlarının bölgede herhangi bir izleme organı olmadan devam etmesi gerektiği yönündeki tutumunu benimsediğini belirtiyor . Lübnan hükümeti ve birçok uluslararası üye görev süresinin uzatılmasını isterken, ABD buna engel oldu . BM Genel Sekreteri António Guterres daha sonra barış gücü askerlerine görev süresi sona erdikten sonra da Lübnan'da ihtiyaç duyulacağını söyledi; ancak bu görüşün ABD ve İsrail'in muhalefetiyle karşılaşması muhtemel .

Mart 2026'dan Beri Kötüleşen Güvenlik Durumu

İsrail ile Hizbullah arasında 2 Mart 2026'da tam kapsamlı bir savaş patlak verdi ve bu durum yaygın sivil yerinden edilmelere ve olası savaş suçlarına yol açtı . 20 Haziran 2026'da bir ateşkes ilan edildi . BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi (OHCHR), çatışma sırasında her iki tarafın da işlediği uluslararası insancıl hukuk ihlallerini araştırıyor . UNIFIL, bu dönemde birkaç barış gücü askerinin yaralandığı saldırılarla da karşı karşıya kaldı . Savaş hukukuna göre, barış gücü askerlerine ve barış gücü tesislerine yönelik kasıtlı saldırılar yasa dışıdır ve savaş suçu teşkil edebilir . 26 Haziran 2026'da Washington'da imzalanan İsrail-Lübnan çerçeve anlaşması da İnsan Hakları İzleme Örgütü ve diğer kuruluşlar tarafından, güney Lübnan'daki on binlerce sivilin uzun süreli ve belirsiz bir şekilde yerinden edilmesine fiilen izin verdiği gerekçesiyle eleştirildi .

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nden Sivil Zarar Uyarıları

13 Ağustos 2026'da İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Güvenlik Konseyi'ne sivilleri korumak ve hem İsrail ordusu hem de Hizbullah tarafından yapılabilecek istismarları caydırmak için güney Lübnan'da uluslararası bir gücün kalmasını sağlaması çağrısında bulundu . HRW, UNIFIL'in hayati bir caydırıcı olduğunu savunuyor ve "UNIFIL'in fişini güçlü bir uluslararası alternatif olmadan çekmenin sivilleri ciddi bir riske atacağı" uyarısında bulunuyor . Örgüt, UNIFIL'in ayrılışının ertelenmesini ve misyonun görev süresinin, güvenlik durumu gücün daha da azaltılmasını düşünecek kadar iyileşene kadar 31 Aralık 2026'nın ötesine uzatılmasını istedi . HRW'nin BM Direktörü Louis Charbonneau, UNIFIL'in güçlü bir uluslararası güç olmadan sonlandırılmasının "milyonlarca Lübnanlı sivili belirsiz ve potansiyel olarak feci bir kaderle etkili bir şekilde terk etmek olacağı" uyarısında bulundu .

Alternatif Uluslararası Güç Önerileri

UNIFIL'in ayrılmasının yaratacağı güvenlik boşluğunu doldurmak için çeşitli öneriler ortaya atıldı:

• Almanya, AB yetkili bir istikrar gücü önerdi: Temmuz 2026'da Alman Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, bir güvenlik boşluğunu önlemek için AB liderliğinde bir güç önerdi. Bu güç, binlerce askeri Lübnan silahlı kuvvetleriyle ortak operasyonlarda görevlendirebilir . Alman yetkililer, gücün İsrail ordusunun güney Lübnan'dan çekilmesine izin verirken aynı zamanda Hizbullah'ın geri dönmesini önlemek için gerekli olduğunu savunuyor . Fransa, İtalya ve AB'nin dış eylem servisi bu öneri üzerinde çalışmalara liderlik ediyor .

• Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, AB liderliğinde bir alternatifi destekledi: Cumhurbaşkanı Aoun, misyonun devam edememesi halinde UNIFIL'in yerini alması için bir Avrupa gücü önerdi ve "UNIFIL'i sürdürmenin imkansız olduğu kanıtlanırsa, onun yerine alternatif bir güç kurulabilir" dedi .

• BM Genel Sekreteri'nin üç seçeneği: Guterres, Haziran 2026'da Güvenlik Konseyi'ne hafif, orta ve daha kapsamlı olmak üzere üç senaryo sundu. Bu senaryolardaki asker sayıları kabaca 1.980 ila 5.525 arasında değişiyor . İlk seçenek, 350 kişilik silahsız bir askeri gözlemci varlığı ile toplam 3.000 silahlı askerden oluşan dört piyade taburu ve 700 kişilik bir yedek kuvvet öngörürken, en kapsamlı seçenek daha geniş izleme ve gerilimi düşürme kabiliyetlerini içeriyor . Bir diğer öneri ise BM Ateşkes Denetleme Örgütü'nün (UNTSO) bazı işlevleri devralması; ancak UNTSO çok daha küçük bir güç olacaktır .

• Güvenlik Konseyi'nde henüz fikir birliği yok: Temmuz 2026 ortası itibarıyla Konsey, bir alternatif konusunda henüz kapsamlı görüşmelere başlamamıştı. Diplomatlar, ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen İsrail-Lübnan görüşmelerinin sonuçlarını bekliyor . Güvenlik Konseyi henüz bir karara varamadı ve sonuçta önerilen üç alternatiften farklı bir yol izlemeyi de tercih edebilir .