BAE'den İran'a Sert Tepki: Hürmüz Boğazı'nda İki Petrol Gemisi Vuruldu

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran'ı Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi'ne (ADNOC) ait iki ticari gemiye Hürmüz Boğazı'nda düzenlenen saldırılardan sorumlu tuttu. Olay, bölgedeki ABD-İsrail-İran savaşının tırmandığı bir dönemde, kritik enerji geçiş yolunun güvenliğine ilişkin endişeleri yeniden alevlendirdi.

Saldırıların Zaman Çizelgesi

• 8 Ağustos 2026, Cumartesi Saldırısı: ADNOC'a ait bir gemi, Hürmüz Boğazı'nı geçerken sabahın erken saatlerinde bir füze ile hedef alındı. ADNOC, saldırıda yaralanan olmadığını ve durumun kontrol altına alındığını duyurdu .
• 13 Ağustos 2026, Perşembe Akşamı Saldırısı: ADNOC'a ait iki gemi, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaparken eş zamanlı bir saldırıya uğradı. Şirket, gemilerdeki durumun 'kontrol altına alındığını' ve yine herhangi bir can kaybı ya da yaralanma olmadığını açıkladı .
• Önceki Olaylar: ADNOC'un 'MV Barakah' isimli ham petrol tankeri, Temmuz ayı sonunda Füceyre açıklarında iki insansız hava aracı (drone) tarafından hedef alınmıştı . Şirket, savaşın başlangıcından bu yana en az 15-16 gemisinin benzer saldırılara maruz kaldığını bildirdi .

BAE Dışişleri Bakanlığı'nın Sert Kınaması

BAE Dışişleri Bakanlığı, saldırılara ilişkin yayınladığı art arda bildirilerde şu ifadelere yer verdi:

• Saldırıları 'düşmanca İran saldırısı' olarak nitelendirdi ve şiddetle kınadı .
• İran'ı 'korsanlık eylemleri' ile suçladı ve bu saldırıların, deniz ticareti özgürlüğünü güvence altına alan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) 2817 sayılı kararının 'açık bir ihlali' olduğunu belirtti .
• Saldırılardan doğrudan İran'ın Devrim Muhafızları Ordusu'nu (IRGC) sorumlu tuttu .
• Açıklamasında, "Hürmüz Boğazı'nı bir ekonomik baskı veya şantaj aracı olarak kullanmak kabul edilemez" ifadelerine yer vererek İran'a, tüm düşmanca saldırıları derhal durdurması ve boğazı yeniden açması çağrısında bulundu .

ADNOC'un Açıklamaları

• ADNOC, saldırıya uğrayan her iki gemideki durumun ekipler tarafından 'kontrol altına alındığını' doğruladı .
• Şirket, her iki saldırıda da herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığını açıkladı .
• ADNOC, 28 Şubat 2026'da başlayan savaştan bu yana, gruba ait toplam 16 geminin füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını bildirdi .

İran'dan Gelen Sessizlik

ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026'da İran'a karşı başlattığı savaşın ardından yaşanan bu son saldırılarla ilgili olarak İran yönetimi henüz resmi bir açıklama yapmadı .

Daha Geniş Bağlam: ABD-İsrail-İran Savaşı ve Hürmüz Ablukası

• 28 Şubat 2026: ABD ve İsrail, İran'a karşı geniş çaplı bir hava savaşı başlattı .
• Hürmüz'ün Kapatılması: Savaşın hemen ardından İran, kendi gemileri hariç neredeyse tüm ticari gemilere Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı .
• Geçiş Ücreti Sistemi: Tahran yönetimi, boğazdan geçişe yalnızca kendi kontrolünde ve belirli bir ücret karşılığında izin verileceğini duyurdu . İran ve Umman'ın ortaklaşa yürüttüğü bu ücret toplama planı ilerlemeye devam ediyor .
• Talepler: İran Devrim Muhafızları, boğazın, ABD'nin yaptırımları sona erdirmesi ve savaş tazminatı ödemesi gibi talepleri kabul edene kadar kapalı kalacağını belirtti .
• ABD Ambargosu: ABD, buna cevaben İran limanlarına deniz ablukası uyguladı ve Başkan Trump, İran'a geçiş ücreti ödeyen gemileri engelleyeceklerini açıkladı .

Küresel Enerji ve Deniz Ticareti Üzerindeki Etkiler

• Hayati Bir Geçit: Hürmüz Boğazı, normal şartlarda dünyadaki ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yaklaşık %20'sinin geçişini sağlıyor .
• Çöküş: Boğazdaki gemi trafiği, ücret ödeyen az sayıdaki gemi dışında neredeyse durma noktasına geldi . Deniz taşımacılığı sigortası ya aşırı pahalı hale geldi ya da hiç bulunamıyor .
• Enerji Piyasalarında Şok: Çatışma, küresel petrol, akaryakıt ve LNG akışlarını yeniden şekillendirdi ve enerji ürünlerinin deniz yoluyla taşınmasında tarihi bir aksamaya yol açtı . Petrol fiyatları hızla yükseldi .
• Kazananlar ve Kaybedenler: Boğazın kapanması, kendi alternatif yolları olan İran, Umman ve Suudi Arabistan'a maddi kazanç sağlarken, alternatifi olmayan ülkeler milyarlarca dolar kaybetti .

Alternatif Boru Hattı Projeleri

Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığı azaltmak için alternatif boru hattı projelerini hızlandırdı:

• Suudi Arabistan Doğu-Batı Boru Hattı (Petroline): Ülkenin doğusundaki petrol sahalarını Kızıldeniz'deki Yanbu limanına bağlayarak Hürmüz'ü tamamen by-pass ediyor. Suudi Arabistan, bu hattaki darboğazları gidermek için çalışıyor .
• BAE Abu Dabi Ham Petrol Boru Hattı (ADCOP): Habshan bölgesinden Umman Körfezi'ndeki Füceyre limanına uzanarak Hürmüz Boğazı'nı devre dışı bırakıyor .
• Diğer Projeler: Irak, Türkiye üzerinden geçecek boru hattı güzergahlarını araştırıyor. Birçok Körfez ülkesi, üretimlerini Kızıldeniz ve Akdeniz limanlarına taşıyacak yeni projeler üzerinde çalışıyor . En az yedi büyük boru hattı projesi inşa halinde veya planlama aşamasında .