Süper El Niño 2026: NOAA, 1950'den Beri En Güçlü Olayın %69 Olasılıkla Geldiğini Tahmin Ediyor — Küresel Beklentiler

2026 El Niño'su başladı ve tahmincilerin projeksiyonlarını yukarı yönlü revize etmelerine neden olacak kadar hızlı güçleniyor. NOAA İklim Tahmin Merkezi'nin son görünüm raporuna göre, bu olayın %69 ihtimalle 1950'den bu yana görülen tüm El Niño'ların gücünü aşması bekleniyor . Tüm modellerin ortalamasına bakıldığında, Kuzey Yarımküre sonbahar ve kışı boyunca "çok güçlü" (süper) bir El Niño olasılığı %90'ın üzerinde . Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) bu fenomeni, "zaten yanmakta olan bir gezegene benzin dökmek" olarak tanımlıyor .

Rekor Kıran Okyanus ve Atmosfer Koşulları

Okyanus, modern kayıtlarda eşi benzeri görülmemiş anormallikler kaydetti.

Okyanus Sıcaklığı Tarihi Zirvede

Kutup bölgeleri dışındaki küresel ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı (SST), Temmuz 2026'da 20,96°C'ye ulaşarak daha önce 2023'te kırılan rekoru geride bıraktı ve tarihin en sıcak Temmuz ayı oldu . 2024 yılında hem küresel SST hem de 2000 metre derinliğe kadar olan okyanus ısı içeriği tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı ve bu artış 2026'ya kadar devam etti . Copernicus İklim Değişikliği Servisi, günlük SST'lerin 21 Haziran 2026'dan itibaren 2023 ve 2024 rekor seviyelerini aştığını doğruladı .

Pasifik'teki Isınma 'Çok Güçlü' Eşiğini Çoktan Aştı

Doğu Pasifik suları, "çok güçlü" (süper) bir El Niño'yu tanımlayan sınır olan Niño 3.4 bölgesinde ortalamanın 2°C üzerine çıkarak bu eşiği çoktan geçti . Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) modelleri, Aralık ayına kadar ekvatoral Pasifik'in orta kesiminde SST'lerin ortalamanın 3°C üzerine kadar çıkabileceğini, bazı senaryolarda ise bu anormalliğin 4°C'yi aşabileceğini öngörüyor . Karşılaştırma için: güçlü bir olay ortalamanın 1,5°C üzeri, çok güçlü bir olay ise 2°C üzeri olarak tanımlanıyor .

Alışılmadık Derecede Hızlı Şiddetlenme

Tahminciler, bu El Niño'nun erken aşamalarında şimdiden şiddet rekorları kırdığını ve tipik olaylardan daha hızlı güçlendiğini belirtiyor . Güney Salınım İndeksi de dahil olmak üzere hem okyanus hem de atmosfer endeksleri artık güçlü ve iyice yerleşmiş bir El Niño ile uyumlu değerler gösteriyor ve güney yarımküre ilkbaharı boyunca daha da şiddetlenmesi bekleniyor . Avustralya Meteoroloji Bürosu, tüm modellerin tropikal Pasifik'in ısınmaya devam edeceğini, büyük olasılıkla ilkbahar sonu veya yaz aylarında zirveye ulaşacağını ve 2027 sonbaharına kadar süreceğini doğruluyor .

Bölgelere Göre Küresel Hava Etkileri

Doğu Afrika & Kenya

Temmuz-Eylül 2026 dönemi için en önemli kısa vadeli endişe, doğu Afrika'da olağanüstü sıcaklıkların kalıcı bir tehdit oluşturduğu kuraklık . Etiyopya'nın büyük bölümü, kuzey Kenya, Güney Sudan, Sudan ve Uganda'da ortalamanın altında yağış ve üzerinde sıcaklıklar bekleniyor ve bu durumun mahsulleri ve hayvanları etkilemesi muhtemel . Olay olgunlaştıkça Doğu Afrika'nın bazı bölgelerinde daha sonra daha yağışlı koşullar bekleniyor, ancak acil risk gıda güvenliği stresi . Uluslararası Kurtarma Komitesi, Kenya'nın 2026 boyunca El Niño'nun devam etme olasılığının %80-82 olduğu ve kuru koşulların yerini yılın ilerleyen aylarında yüksek sel ve toprak kayması riskine bırakacağı konusunda uyarıyor .

Sri Lanka

WMO, Temmuz ve Eylül 2026 arasında hızlı bir şekilde güçlü bir El Niño'ya dönüşme olasılığının %80 olduğu ve bunun "kuraklık, şiddetli yağış ve sıcak hava dalgası risklerini artıracağı" konusunda uyardı . Sri Lanka Çevre Bakanı Dhammika Patabendi, ülkenin Eylül ayı sonuna kadar sürecek şiddetli bir kurak döneme hazırlandığını, ardından Ekim ayında başlayacak kuzeydoğu musonunun "yaygın sellere" yol açabileceğini söyledi . Sri Lanka'nın da aralarında bulunduğu bölgedeki merkez bankaları, gıda fiyatlarındaki baskıyı önceden tahmin ederek faiz oranlarını çoktan yükseltti .

Endonezya & Güneydoğu Asya

El Niño, Endonezya'ya tipik olarak kuraklık ve gecikmiş musonlar getirerek pirinç hasadını ve gıda arzını tehdit ediyor . Endonezya Meteoroloji, İklim Bilimi ve Jeofizik Ajansı (BMKG), 2026'nın ikinci yarısında, özellikle Ağustos ve Eylül aylarında zirve yapacak kurak mevsimde, kuraklık riskinin artmasını bekliyor . Filipinler, Güney Kore ve Pakistan da artan gıda maliyetlerine yanıt olarak merkez bankası politikalarında değişiklikler yaptı .

İsrail & Orta Doğu

El Niño olayları genellikle doğu Akdeniz'e normalden daha kuru koşullar getiriyor . Daha geniş bölge, olağan dışı sıcaklık tehditleriyle karşı karşıya .

Güney Amerika

Güney Amerika'nın bazı bölgelerinde hasadı tehdit eden yoğun yağışlar bekleniyor . Amazon ve Orta Amerika, 2023-24 olayı sırasında şiddetli kuraklık yaşamıştı ve yine risk altında . Kuzey Güney Amerika ve Orta Amerika'nın bazı bölgeleri olağan dışı sıcaklıklarla karşı karşıya .

Küresel Sıcaklık Bağlamı

2024 yılında küresel ortalama yüzey sıcaklığı, sanayi öncesi seviyelerin 1,55°C üzerine çıkarak 1,5°C eşiğinin üzerinde geçen ilk tam takvim yılı oldu . 2023-24 El Niño'su bu rekora katkıda bulundu ve 2026 olayının küresel sıcaklıkları daha da yükseltmesi bekleniyor . Nature dergisinde yayınlanan bir araştırma, güçlü bir El Niño senaryosunda, Temmuz 2023'ten Haziran 2024'e kadar olan küresel ortalama yüzey sıcaklığının tarihi rekoru kırma olasılığının %90 olduğunu ortaya koydu .

Kaliforniya Üzerindeki Etkiler: Yağış ve Kıyı Deniz Seviyeleri

Daha Yağışlı Bir Kış Beklentisi

Süper bir El Niño, "özellikle Güney Kaliforniya'da çok daha yağışlı bir kış geçirme ihtimalini önemli ölçüde artıracaktır" . İklim modelleri, batı ve güneydoğu ABD genelinde yoğun yağış olasılığının arttığını gösteriyor . Avrupa Orta Vadeli Tahminler Merkezi modeli, Kaliforniya kıyılarına ortalamanın üzerinde yağış düşme ihtimalini %70 ila %100 arasında veriyor . UC Tarım ve Doğal Kaynaklar'dan iklim bilimci Daniel Swain, çok güçlü bir El Niño'nun "belki de büyük ölçekli sel felaketleri riskinin arttığına dair bir erken uyarı işareti" olduğunu belirtiyor .

Rekor Deniz Seviyeleri

Scripps Oşinografi Enstitüsü'ndeki bilim insanları, Kaliforniya'nın bu olayla bağlantılı olarak "Kaliforniya kıyılarında şimdiye kadar kaydedilen en yüksek deniz seviyeleriyle" karşı karşıya olduğunu söylüyor . El Niño kaynaklı okyanus ısınması, yükselen deniz seviyeleri ve yüksek gelgitlerin birleşimi, kıyı boyunca, Körfez'de ve hatta Sacramento Nehri'nde su seviyelerini normalin bir fit (yaklaşık 30 cm) kadar üzerine çıkarabilir . Swain, geçici deniz seviyesi yükselmesinin ortalama 15 cm ile 60 cm arasında olmasını beklerken, büyük bir fırtına olayı sırasında bu yükselmenin 60 cm ile 1 metreyi aşabileceğini belirtiyor .

Sel ve Erozyon Riski

Rekor seviyedeki deniz yüksekliği, fırtına kabarması ve kış fırtınaları sırasında aşırı yüksek gelgitlerin bir araya gelmesi, Kaliforniya kıyı şeridinde yaygın ve yıkıcı kıyı selleri, erozyon ve güçlü dalgalar riskini artırıyor . ABD Batı Kıyısı boyunca yaz sonundan kışa kadar normalden daha sıcak su sıcaklıkları bekleniyor . Güney Kaliforniya Sahili ve Körfez Bölgesi'nin her ikisi de yüksek tehdit altında ve uzmanlar "özellikle tehlikeli" kış koşulları konusunda uyarıyor .

En Yoğun Etkilerin Zamanlaması

Kaliforniya için en önemli etkilerin Aralık sonundan Mart ayına kadar görülmesi bekleniyor . El Niño koşullarının 2027 ilkbaharına kadar devam etmesi tahmin ediliyor .