Batı Şeria'da Kırılma Noktası: Yerleşimci İşgalleri, Ambulans Engelleri ve BM Uyarıları

İşgal altındaki Batı Şeria'da tansiyon yeniden yükseliyor. İsrail ordusu (IDF), aşırılık yanlısı Yahudi yerleşimcilerin Filistinlilere ait evleri işgal etmesini 'yasadışı' olarak nitelendirip kınarken, Birleşmiş Milletler bölgenin 'kırılma noktasına' ulaştığı uyarısında bulundu. Uluslararası toplum, iki devletli çözümün giderek daha fazla tehdit altında olduğu konusunda alarm veriyor .

IDF'den Yerleşimci İşgali Kınaması

IDF, Nablus yakınlarındaki Kusra köyünde bir grup İsrailli sivilin Filistinli ailelerin evlerine girip buraları işgal etmesine sert tepki gösterdi . Ordu, bu eylemleri 'yasadışı, kınanması gereken ve kabul edilemez' olarak tanımladı ve bölgede Filistinli olmayan herkes için 'kapalı askeri bölge' ilan etti .

Olay, yerleşimcilerin bir Filistin evini kuşatarak aileyi günlerce içeride mahsur bırakmasıyla başladı . IDF, 12 Ağustos 2026'da bölgeye müdahale ederek yerleşimcilerle çatıştı ve üç günlük kuşatmayı yarıp geçici yapıları kaldırdı . Ancak bazı raporlar, askerlerin tüm yerleşimcileri bölgeden çıkarmayı başaramadığını öne sürüyor .

Ambulans Engelleri ve Sağlık Krizleri

İddiaların aksine, mevcut kanıtlar İsrailli sivillerin ambulans kullanarak kontrol noktalarını geçtiğini göstermiyor. Aksine, belgeler İsrail güçlerinin Filistin ambulanslarını defalarca durdurduğunu ve geciktirdiğini ortaya koyuyor .

En çarpıcı örneklerden biri Temmuz 2026 sonunda yaşandı. İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne (HRW) göre, 6 aylık hamile bir Filistinli kadını taşıyan ambulans, Awarta kontrol noktasında saatlerce bekletildi ve kadın yolda doğum yapmak zorunda kaldı. Bebek, bu gecikme nedeniyle hayatını kaybetti . Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Ekim 2023 ile Eylül 2024 arasında 160'ı hastalara erişimin engellenmesi, 132'si gecikme ve 129'u ambulanslara yönelik saldırı olmak üzere yüzlerce olay belgeledi .

BM'den 'Kırılma Noktası' Uyarısı

BM Özel Koordinatör Yardımcısı Ramiz Alakbarov, 11 Ağustos 2026'da Güvenlik Konseyi'ne yaptığı brifingde durumun ciddiyetini vurguladı: 'Batı Şeria kırılma noktasında. Bu ani bir bozulma değil; on yıllardır süren çözülmemiş çatışmanın İsrail'in yasa dışı işgalini derinleştirmesinin, Filistin Yönetimi'ni çöküşün eşiğine getirmesinin sonucudur' .

Alakbarov, 2026 yılı başından bu yana Batı Şeria'da 76'sı çocuk 18 Filistinlinin öldürüldüğünü, yaklaşık 3.800 kişinin (neredeyse yarısı çocuk) yerinden edildiğini kaydetti . Ayrıca İsrail'in 'fiili ilhakı' hızlandırdığı ve yerleşimci şiddetinin benzeri görülmemiş seviyelere ulaştığı uyarısında bulundu . UNICEF yetkilisi Hannan Sulieman da Güvenlik Konseyi'ne çocukların korunması için acil uluslararası müdahale çağrısı yaptı .

BM Rakamlarıyla Batı Şeria'da Son Durum (Ekim 2023 - 2025 Sonu)

BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) ve diğer kuruluşların verilerine göre durum oldukça vahim:

• Can Kaybı: 7 Ekim 2023 ile 2025 sonu arasında en az 1.244 Filistinli (268'i çocuk) hayatını kaybetti . Karşılaştırma yapmak gerekirse, bu rakam 2006-2022 yılları arasındaki 16 yıllık toplam kaybı (1.036) aşmış durumda .
• Yerinden Edilme: 64 topluluk tamamen, 15 topluluk ise kısmen boşaltıldı. 4.800'den fazla Filistinli (2.300'ü çocuk) evlerini terk etmek zorunda kaldı .
• Yerleşimci Saldırıları: 2023 ile 2025 yılları arasında can kaybı veya mal hasarıyla sonuçlanan 4.500'den fazla yerleşimci saldırısı kaydedildi .
• Hareket Engelleri: Aralık 2025 itibarıyla Batı Şeria genelinde 925 hareket engeli (kalıcı veya geçici kontrol noktaları, barikatlar) bulunuyor. Bu engeller 3,4 milyon Filistinlinin hareketini kısıtlıyor .
• Yerleşim Yerleri: AB raporuna göre 2024 sonu itibarıyla Batı Şeria'da 503.732, Doğu Kudüs'te ise 233.600 olmak üzere toplam 737.332 İsrailli yerleşimci bulunuyor .

Uluslararası Tepkiler ve İki Devletli Çözüm

Pakistan'ın BM Büyükelçisi, 12 Ağustos 2026'da Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, Batı Şeria'nın 'tehlikeli bir eşiğe' yaklaştığını belirterek, İsrail'in yerleşim genişletmesi, yerleşimci şiddeti ve Filistinlilerin zorla yerinden edilmesinin iki devletli çözümün uygulanabilirliğini aktif olarak tehlikeye attığını ve aşındırdığını ifade etti .

BM Küresel İletişim Departmanı, Güvenlik Konseyi'ndeki oturumda birçok ülkenin temsilcisinin, yerleşimci şiddetinin benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştığı Batı Şeria'nın bir kırılma noktasında olduğu konusunda uyarılarda bulunduğunu duyurdu .