Hürmüz Boğazı'nda Çok Kutuplu Çıkmaz: ABD'nin Ambargosu mu, İran'ın Şartları mı?

Temmuz ayında sertlik yanlısı milletvekilleri tarafından sunulan 'Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nin Güvenliği ve Sürdürülebilir Kalkınması için Stratejik Eylem' başlıklı ayrı bir önerge de mecliste görüşülmeyi bekliyor .

İran'ın Boğazı Açmak İçin 6 Şartı

İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhammed Bakır Zolkadr, boğazın tamamen açılması için devlet medyasında altı şart sıraladı :

1. ABD'nin İran'a yönelik tehdit ve hakaretlerine son vermesi
2. ABD savaşının sona ermesi ve ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi
3. ABD deniz ablukasının kaldırılması
4. Yaptırımların kaldırılması
5. ABD'nin savaş hasarları için mali tazminat ödemesi
6. İran varlıklarının serbest bırakılması

Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Umman anlaşmasının tek başına boğazı açmayacağını, ABD'nin önce İran'ın şartlarını kabul etmesi gerektiğini yineledi . Devrim Muhafızları ise 8 Ağustos'ta boğazın yeniden açılmasının 'müzakerelere bağlı olmadığını', sadece ABD'nin İran'ın şartlarını kabul etmesine bağlı olduğunu açıkladı .

Gemi Trafiği: %97'lik Çöküş

Savaş öncesi seviyelere kıyasla gemi trafiği dibe vurdu. Şubat 2026'daki ABD-İsrail saldırılarından önce boğazdan günde ortalama 70 gemi (ham petrol, yakıt, LNG ve diğer ürünleri taşıyan) geçiyordu . Mayıs 2026 sonunda bu sayı günde 7'nin altına, Ağustos başında ise 6'nın altına düştü . Nisan 2026'da yayınlanan hakemli bir uydu ve AIS analizi, saldırıları takip eden ilk haftada gemi aktivitesinde %97'lik bir düşüş olduğunu belgeledi .

Rakamlarla durum:

• 11 Ağustos 2026'da trafik sadece 6 gemiye düştü; bunlardan dördü ticari gemiydi ve ikisi boş petrol ürünü tankeriydi. 10 günlük ortalama ise 11'di .
• 17 Temmuz'da sadece 3 ticari gemi geçiş yaptı; bu, Mayıs ayından bu yana en düşük seviyeydi .
• Savaş öncesi normal günlerde boğazdan günde yaklaşık 130 ila 140 gemi geçiyordu .

Petrol Piyasasına Etkisi: Brent 89 Doların Üzerinde

Bu çıkmaz sürerken Brent petrol varil başına 89 doların oldukça üzerine çıktı. Önemli fiyat hareketleri:

• 12 Ağustos 2026'da Brent petrol 89,67 dolar/varil seviyesinde işlem gördü, günlük %0,86 artışla üst üste altıncı seansta da yükseldi .
• 10 Ağustos'ta Brent, İran ve ABD'nin karşılıklı tazminat taleplerinin ardından %5'lik tek günlük sıçramanın etkisiyle 87,72 dolar/varil seviyesinden kapandı .
• 2 Ağustos'ta Brent, Husilerin füze saldırısının nakliyeyi daha da aksatmasının ardından kısa süreliğine 90,12 dolar/varil seviyesine dokundu .

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), 2026 yılı Brent petrol fiyat tahminini, Ağustos ayı boyunca sürecek 'ciddi aksamaları' gerekçe göstererek ortalama 86,81 dolar/varil olarak yukarı yönlü revize etti .

İran-Umman Müzakereleri: Sınırlı Bir Nakliye Koridoru

5 Ağustos 2026'da İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'ndan geçecek yeni ve sınırlı bir nakliye rotasının coğrafi koordinatları üzerinde mutabakata vardı ve ortak bir açıklamanın son aşamada olduğu bildirildi . Önerilen anlaşma, İran'a Körfez'e giren gemiler üzerinde kontrol yetkisi veriyor; bu da uygulamaya konulursa İran için büyük bir taviz olacak .

Ancak İran, bu anlaşmanın boğazın yeniden açılması anlamına gelmediğini defalarca vurguladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman anlaşmasının üçüncü tarafların müdahale etmemesi halinde 'sonuçlanmak üzere olduğunu' söylerken , Devrim Muhafızları 8 Ağustos'ta boğazın yeniden açılmasının 'İran-Umman müzakereleriyle ilgisi olmadığını' belirtti . 10-11 Ağustos itibarıyla İran, ABD şartlarını kabul edene kadar boğazın kapalı kalacağını yineledi .

Diplomatik Çıkmaz: İki Taraf da Tazminat İstiyor

Her iki taraf da artık birbirinden tazminat talep ediyor. 11 Ağustos'ta Trump, ABD'nin on yıllar boyunca yaşanan çatışmalarda ölen ve yaralananlar için İran'dan tazminat talep edeceğini söyledi; bu, İran'ın savaş tazminatı talebini yansıtan bir hamleydi . Doğrudan ABD-İran görüşmeleri yeniden başlamadı.

ABD ablukası hukuken yürürlükte kalırken, fiilen boğaz, İran tehditleri, deniz saldırıları ve ticari gemilerin risk almak istememesi nedeniyle büyük ölçüde kapalı durumda. Umman koridoru anlaşması potansiyel bir dar kanal sunuyor, ancak İran bunun ABD'nin daha geniş çaplı tavizleri olmadan işlemeyeceğini açıkça belirtmiş durumda. Washington ise bu tavizleri henüz vermiş değil.

Bu arada, küresel enerji piyasaları ciddi bir stres altında ve dünyanın en stratejik su yolunun yeniden açılması için net bir yol görünmüyor.