Ukrayna, Vance'in Talebi Üzerine Karadeniz'deki Tanker Saldırılarını Durdurdu: Şartlar, ABD'nin Endişeleri ve Devam Eden Saldırılar

• Rus olmayan petrol tankerleri (Novorossiysk limanını kullanan)
• Hazar Petrol Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) altyapısı (deniz terminali, boru hatları ve aynı limandaki ilgili tesisler dahil)

CPC terminali, Kazak ham petrolü için kritik bir ihracat rotasıdır. Küresel petrol arzının yaklaşık %1'i bu terminal üzerinden akar . Ukrayna'nın Temmuz ayındaki İHA saldırıları, CPC yüklemelerinin beşte birine kadarını durdurmuş ve tanker trafiğini geçici olarak felç etmişti .

ABD'nin Endişeleri: Petrol Piyasaları ve Amerikan Şirketleri

Başkan Yardımcısı Vance, 31 Temmuz'da Devlet Başkanı Zelenskiy ile yaptığı telefon görüşmesinde iki ana ABD endişesini dile getirdi :

1. Küresel petrol piyasasının bozulması: Saldırılar, enerji piyasalarının zaten önemli bir baskı altında olduğu bir dönemde fiyatları ve tedarik yollarını istikrarsızlaştırıyordu .
2. Amerikan şirketlerine zarar: Washington, Kazakistan'ın Tengiz petrol sahasında büyük yatırımları bulunan ve ham petrollerini taşımak için CPC boru hattı ile Karadeniz ihracat rotasına bağımlı olan Chevron ve ExxonMobil'e yönelik tehditleri açıkça dile getirdi . ABD'nin tutumu, tankerleri ve terminali hedef almanın etkili bir şekilde Amerikan hissedarlarına ve şirket çıkarlarına zarar verdiği yönündeydi .

Anlaşmanın Spesifik Şartları

Bloomberg ve Financial Times'ın haberine göre anlaşma birkaç önemli koşul içeriyor :

• Ukrayna, Novorossiysk'teki CPC altyapısını (deniz terminali ve boru hatları dahil) hedef almamayı kabul etti.
• Ukrayna, limanı kullanan Rus olmayan tankerlere saldırmamayı kabul etti; ancak bu, söz konusu gemilerin ABD tarafından yaptırıma tabi tutulmamış olması veya Rus petrolü taşımıyor olması şartına bağlı .
• Ukrayna, ticari nakliyecilerin gemilerinin güvenli geçişini sağlamak için bilgi iletebileceği irtibat noktaları oluşturdu .
• Duraklama şarta bağlıdır: Bir gemi ABD yaptırımına tabiyse veya Rus ham petrolü taşıyorsa, geçerli bir askeri hedef olarak kalmaya devam eder .

Patriot Füze Üretim Lisanslarının Arka Planı

Patriot füze üretim lisanslarının durumu, Vance-Zelenskiy görüşmesinin önemli bir arka plan unsuruydu, ancak hiçbir haber doğrudan bir takas (quid pro quo) olduğunu belirtmiyor .

8 Temmuz'da Başkan Trump, Ukrayna'ya Patriot PAC-3 önleme füzeleri üretme lisansı teklif etmişti; bu, akut hava savunma önleme füzesi sıkıntısı çeken Kiev için büyük bir stratejik ödüldü . Ancak 31 Temmuz'da -Vance-Zelenskiy görüşmesiyle aynı gün- Trump geri adım atarak ABD'nin "henüz anlaşmadığını" ve teknolojinin "verilmesi zor bir şey" olduğunu söyledi . Ukraynalı yetkililer daha sonra Pentagon ile aktif görüşmelerde olduklarını ancak üretimin operasyonel hale gelmesinin 12 ay ile 5 yıl arasında süreceğini doğruladı .

Doğrulanmış bir bağlantı olmamakla birlikte, olayların aynı döneme denk gelmesi dikkat çekicidir: Tanker saldırılarının durdurulması talebi, Patriot lisans anlaşmasının belirsizlik içinde olduğu bir anda geldi. Kiev'in, bu müzakereler sonuçlanana kadar ABD'nin siyasi ve endüstriyel desteğini sürdürmek için güçlü teşvikleri bulunuyor.

Durmayan Saldırılar: Rus Enerjisine Karşı Daha Geniş Kampanya

Duraklama son derece dar ve coğrafi olarak spesifiktir. Ukrayna, Rus enerji altyapısına yönelik daha geniş kampanyasını durdurmadı :

• Yalnızca Temmuz 2026'da Ukrayna, Rusya genelindeki büyük Rus rafinerilerine, petrol tankerlerine ve deniz/boru hattı altyapısına en az 30 kez saldırdı .
• Rus bandıralı tankerlere, Baltık ve Azak denizlerindeki Ruslara ait petrol altyapısına ve Rusya'nın iç kesimlerindeki rafinerilere yönelik saldırılar devam ediyor .
• Kiev, Temmuz ayında kampanyayı hızlandırmak için yeni bir "uzun menzilli vuruş" komutanlığı kurdu .
• Ukrayna güçleri saldırılarını Azak Denizi'ne kadar genişleterek tankerleri, römorkörleri ve feribotları vurdu .
• Baltık limanları Ust-Luga ve Primorsk'taki Rus ham petrol yükleme tesislerine yönelik İHA saldırıları Mart-Ağustos 2026 boyunca devam etti .

Kısacası Ukrayna, bir limandaki Rus olmayan tankerler ve CPC altyapısı için dar bir muafiyet tanıdı ancak Rus savaş gelirlerini kesme stratejisinin bir parçası olarak Baltık, Karadeniz ve Azak denizlerindeki Ruslara ait tankerleri, boru hatlarını, rafinerileri ve ihracat terminallerini hedef almaya devam ediyor .