Rusya'nın Yakıt Krizi: Ukrayna İHA Saldırıları 16 Bölgede Benzin ve Motorin Kıtlığına Yol Açtı

Krizin Temel Nedenleri

Ukrayna'nın rafinerilere yönelik İHA saldırıları krizin ana itici gücü. Ukrayna, Ocak-Mayıs 2026 arasında saldırılarını bir önceki yılın aynı dönemine göre iki katına çıkardı, 16 rafineriyi hedef aldı ve günde yaklaşık 700.000 varil kapasiteyi devre dışı bıraktı . Financial Times'ın uydu görüntüleri ve termal-kızılötesi verilerine dayandırdığı analize göre, Temmuz 2026 itibarıyla Rusya'nın faal rafineri kapasitesinin %30'undan fazlası ve nominal kapasitesinin %45'inden fazlası kullanılamaz hale geldi . Mayıs 2026'ya gelindiğinde, Rusya'nın merkezindeki neredeyse tüm büyük rafineriler üretimi durdurmak veya kısmak zorunda kaldı .

On yılların en düşük rafineri üretimi. Temmuz 2026 başında Rusya'nın benzin üretimi, mevsimsel ortalama tüketiminin yaklaşık %65'ine, motorin üretimi ise neredeyse iç talebi ancak karşılayacak seviyeye geriledi . Bu üretim düşüşü, Moskova'nın yeterince hızlı onaramadığı sürekli hasarın doğrudan bir sonucudur.

Yaz aylarında zirve talep. Kıtlık, yaz aylarında mevsimsel olarak artan yakıt talebiyle aynı döneme denk gelerek arz sıkışıklığını daha da derinleştirdi .

Moskova'nın Alternatif Arayışı

İhracat yasakları. Rusya, Mart 2024'ten itibaren aralıklı olarak benzin ihracatını yasaklamaya başladı ve Temmuz 2026'da acil durum önlemleri kapsamında motorin ihracatını tamamen yasakladı . Bu yasaklar birkaç kez uzatıldı ve motorin ihracat yasağı şu anda Ocak 2027'ye kadar yürürlükte .

Belarus'tan rekor yakıt ithalatı. Temmuz 2026'da Belarus'tan Rusya'ya yapılan benzin ve motorin sevkiyatı yeni bir aylık rekora ulaştı: Belarus rafinerilerinden benzin tedariki Haziran ayına göre %13 artarak yaklaşık 212.000 tona, motorin sevkiyatı ise yaklaşık iki katına çıkarak 162.000 tona yükseldi . Ocak-Temmuz 2026 arasında Belarus'tan Rusya'ya yapılan benzin tedariki 25 kat arttı .

Daha düşük kaliteli yakıt üretimi. Ağustos 2026'da Rus hükümeti, 1 Temmuz 2027'ye kadar geçerli olmak üzere, düşük kaliteli benzinin (K2–K4 sınıfları, yani Euro-2'den Euro-4'e kadar standartlar) üretimine, ithalatına ve satışına izin vererek yakıt kalite standartlarını geçici olarak düşürdü. Bu, tam bir çöküşü önlemek için daha önce yasaklanmış yakıt sınıflarının yeniden canlandırılması anlamına geliyor . Euro-2 benzini, yüksek kükürt içeriği ve diğer kirleticiler nedeniyle 2013 yılından bu yana Rusya'da yasaktı .

Diğer ithalatlar. Rusya, Belarus dışındaki yabancı tedarikçilerden de petrol ürünleri ithal etmeye başladı. Başbakan Yardımcısı Alexander Novak, ithalatı artırma ve motorin ihracatını yasaklama gibi önlemleri içeren bir paket açıkladı .

Küresel Etkiler

Rafineri marjları. Reuters analistlerine göre, Ukrayna'nın Rus rafinerilerine ve ihracat tesislerine yönelik saldırıları, Rus ürün ihracatı sıkıştırıldıkça ve rafine ürünlerin küresel arzı daraldıkça, özellikle ABD'li rafineriler olmak üzere küresel rafineri kar marjlarını artırabilir . Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü'nün bir raporu, saldırıların Rus petrol ihracatının akışını ve kompozisyonunu değiştirdiğini, yurt içinde yakıt kıtlığı yaratırken küresel ürün ticaret modellerini yeniden şekillendirdiğini doğruladı .

Motorin arzı baskısı. Rusya'nın motorininin yaklaşık %25'ini üreten merkezi Rusya rafinerilerinin devre dışı kalması ve motorin üretiminin iç talebi zar zor karşılaması nedeniyle Rus motorin ihracatı çöktü. Bu durum, küresel motorin piyasalarının daralmasına ve motorin kırma marjları (raflama marjları) üzerinde yukarı yönlü baskı oluşmasına katkıda bulundu. Kpler'in bağımsız analizi, düşük Rus motorin ihracatının Atlantik Havzası orta distilat piyasalarını sıkıştırmaya devam ettiğini belirtiyor .