Hizbullah Silahsızlandırma Anlaşması’nda Kriz: Fransa Vetosu ve Yeni Denetim Krizinin Perde Arkası

Fransa Vetosu

İsrail ve ABD, Fransa’nın denetçi kısa listesine aday olarak alınmasını veto etti . Bu veto dikkat çekici çünkü Fransa, 2025 sonlarında Suudi Arabistan ve ABD ile birlikte Hizbullah’ın silahsızlandırılmasına yönelik diplomatik görüşmelere katılmıştı . Reuters’a konuşan bir Lübnanlı yetkili ve iki yabancı diplomat vetoyu doğruladı . Gerekçe resmi olarak açıklanmasa da, analistler İsrail’in Fransa diplomasisini silahlı gruplara bağlı fraksiyonlara karşı fazla ‘hoşgörülü’ bulduğu yorumunu yapıyor .

Lübnan’dan Özel Güvenlik Şirketlerine Ret

Lübnan, üçüncü taraf denetim görevini özel güvenlik şirketlerinin üstlenmesi önerisini reddetti . Kısa liste yalnızca askeri personel gönderebilecek devletlerden oluşuyor, özel şirketlere yer verilmiyor . Lübnanlı bir kaynak, devlet temelli yaklaşımın kabul için zorunlu bir koşul olduğunu belirtti .

Hizbullah’ın Silahsızlandırmayı Reddetmesi

Hizbullah anlaşmanın tarafı değil ve silahlarını bırakmayı reddediyor . El Cezire’ye göre, iki taraf Hizbullah’ın silahsızlandırılması konusunda hala bölünmüş durumda; üst düzey bir Lübnanlı yetkili Roma oturumunun bu temel konuda ‘ilerleme kaydetmesinin olası olmadığını’ söyledi . Hizbullah’ın tutumu görüşmelerdeki en büyük engel olmaya devam ediyor . Grup müzakerelere katılmıyor ve mevcut çerçeve altında herhangi bir silahsızlanmaya karşı olduğunu defalarca dile getirdi .

UNIFIL Şemsiyesinde Yabancı Denetim Gücü Çözümsüz Kaldı

Yabancı denetim gücünün nasıl konuşlandırılacağı ve UNIFIL’in (Lübnan’daki Birleşmiş Milletler Geçici Barış Gücü) görev süresiyle ilişkisi henüz netleşmedi . Bu gücün UNIFIL mandası altında mı yoksa ayrı bir güç olarak mı görev yapacağı ve nasıl barındırılacağı belirsizliğini koruyor . Birden fazla raporda ‘kimin katılabileceği ve gücün nasıl işleyeceği konusundaki anlaşmazlıkların çözümsüz kaldığı’ belirtiliyor . Lübnanlı bir yetkili, gücün UNIFIL altında barındırılmasının yeni bir BMGK kararı gerektireceğini, zira UNIFIL’in görev süresinin 2026 sonunda sona erdiğini ifade etti .

Bir Sonraki İsrail Çekilme Bölgesinde Anlaşma Yok

Taraflar, İsrail güçlerinin bir sonraki çekilme bölgesi üzerinde anlaşamadı . 26 Haziran çerçeve anlaşması ve Temmuz 2026 görüşmeleri, aşamalı İsrail çekilmesi için bir ‘pilot bölge’ konsepti oluşturmuş olsa da bir sonraki çekilme için belirli bir alan üzerinde müzakereler durdu . Taraflar, daha fazla çekilme için sıralama ve tetikleyiciler konusunda bölünmüş durumda . AFP’ye konuşan bir Lübnan cumhurbaşkanlığı kaynağı, İsrail’in Lübnan ordusunun ilk iki pilot bölgenin tam kontrolünü sağlamadıkça daha fazla bölgeden çekilmeyi reddettiğini söyledi .

Bir Sonraki Müzakere Turu

Bir sonraki müzakere turunun Eylül 2026 başında yapılması planlanıyor , ancak kesin bir tarih henüz doğrulanmadı. Müzakerelerin, önceki turlarda olduğu gibi ABD’nin Roma Büyükelçiliği’nde devam etmesi bekleniyor . Görüşmelerde, denetim gücünün çerçevesi, bir sonraki çekilme bölgesi ve Hizbullah’ın silahsızlandırılması gibi çözümsüz kalan konuların ele alınması hedefleniyor .