Hürmüz Boğazı Ateşkesi Çöktü: Petrol Fiyatları Fırladı, Borsalar Kan Kaybetti

Ateşkesin Çöküşü ve Petrol Şoku

İlk olarak 8 Nisan 2026'da varılan ateşkes , zor da olsa bir süre ayakta kalmıştı. Ancak 8 Temmuz'da Hürmüz Boğazı açıklarında üç tankerin saldırıya uğraması ve ABD'nin karşılık vermesiyle dengeler tamamen bozuldu . Trump'ın ateşkesi bitirdiğini açıklamasının ardından Brent petrol yüzde 5,6 oranında yükselerek 78 dolara, ABD ham petrolü ise yaklaşık 74,55 dolara fırladı. Bu, Haziran başından bu yana görülen en büyük tek günlük sıçramaydı .

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı krizini "tarihin en büyük petrol arz kesintisi" ve "bu kadar kısa sürede kaydedilen en dramatik fiyat artışı ve düşüşü" olarak tanımlıyor . Brent petrol, 7 Nisan'da (ilk ateşkesten hemen önce) 144,42 doları görmüş, 3 Temmuz'da ise 69,35 dolara kadar gerilemişti . Ateşkesin bozulmasıyla fiyatlar yeniden yükselişe geçti. Dünya Bankası, Brent petrolün 2026 yılında ortalama 94 dolar/varil olacağını ve bunun 2025 seviyelerinin yaklaşık yüzde 36 üzerinde olduğunu tahmin ediyor .

Avrupa ve Asya Borsalarında Kan Kaybı

Avrupa: Petrol fiyatlarındaki sıçramanın hemen ardından 8 Temmuz'da FTSE 100 endeksi yüzde 1,7 değer kaybetti . Alman DAX ve Fransız CAC endeksleri, Nisan ayındaki ateşkes haberleriyle sırasıyla yüzde 5 ve yüzde 4,7 oranında yükselmişti. Ancak bu kazançlar, gerginliklerin yeniden alevlenmesiyle tamamen silindi . Nisan sonunda ABD'nin bir İran gemisine el koyması, Avrupa borsalarında yeni bir satış dalgasına yol açtı ve bu desen her ateşkes başarısızlığında tekrarlandı .

Asya: Asya endeksleri, Hürmüz haberlerine karşı son derece hassastı. 8 Nisan'daki ateşkesle Japonya Nikkei 225 yüzde 5,5, Güney Kore KOSPI ise yüzde 5,7 oranında sıçramıştı . Haziran ortasında bir anlaşma çerçevesi haberiyle Asya-Pasifik piyasaları yeniden yükseldi . Ancak, yeniden başlayan çatışmalar bölge genelinde yaygın düşüşlere neden oldu . 8 Temmuz itibarıyla Güney Kore KOSPI endeksi yüzde 5,35 oranında düştü .

ABD İşsizlik Verileri ve Fed Faiz Beklentileri

ABD ekonomisi, Temmuz 2026'da beklenmedik bir şekilde 23 bin kişi iş kaybederken, ekonomistler 83 bin kişilik bir artış öngörüyordu . Mayıs ve Haziran aylarına ait tarım dışı istihdam verileri de toplamda 103 bin kişi aşağı yönlü revize edildi . İşsizlik oranı yüzde 4,1'e gerilese de, bunun nedeni büyük ölçüde daha fazla insanın işgücünü terk etmesiydi .

Fed'e Etkisi: Zayıf istihdam raporundan önce birçok Fed yetkilisi, Eylül ayında faiz artırımı yapılması gerektiğini savunuyordu . Ancak gelen veriler bu beklentileri sert bir şekilde aşağı çekti. Para piyasaları, Eylül ayında Fed'in faizi sabit tutma olasılığını yalnızca yüzde 56 olarak fiyatlamaya başladı (yani yüzde 44 civarında bir faiz artırımı ihtimali). Bu, daha önceki güçlü artırım beklentilerine kıyasla büyük bir gerilemeydi . Tahvil piyasası yükselirken, dolar yen ve euro karşısında değer kaybetti .

Dünya Bankası: COVID-19'dan Bu Yana En Yavaş Büyüme

Dünya Bankası, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın (geçişlerin yaklaşık yüzde 95'ini kesti) "küresel emtia arzında benzeri görülmemiş aksamalara" yol açtığını belirtti . Banka, Haziran 2026'daki Küresel Ekonomik Beklentiler raporunda, 2026 yılı küresel büyüme tahminini yüzde 2,9'dan yüzde 2,5'e düşürdü. Bu, COVID-19 pandemisinden bu yana görülen en yavaş büyüme oranı olarak kayda geçti . Banka, bu yavaşlamanın gerekçesi olarak yüksek enerji fiyatları, artan enflasyon ve yükselen borçlanma maliyetlerini gösterdi. Yükün ise orantısız bir şekilde enerjiye bağımlı gelişmekte olan ülkelerin sırtına bindiği vurgulandı .