Netanyahu'dan Trump'ın Gazze Planına Sert Ret: 'Önce Hamas Silahsızlanacak'

Plan Neden Çöktü? Sıralama Anlaşmazlığı

Anlaşmazlığın temelinde olayların sırası yatıyor. 15 maddelik plan, Hamas'ın silahsızlanması karşılığında İsrail'in Gazze'den aşamalı olarak çekilmesini öngörüyordu . Netanyahu ise, aşırı sağcı koalisyon ortaklarının da dayattığı gibi, herhangi bir çekilme başlamadan önce silahsızlanmanın tamamlanması gerektiğinde ısrar ediyor .

İsrail ordusu, 3 Ağustos'tan bu yana Gazze'deki saldırılarını fiilen durdurmuş olsa da Netanyahu bunun planı kabul ettiği anlamına gelmediğini belirtti . Hatta, reddini açıklamadan önceki günlerde, IDF hava saldırılarını artırarak haftaların en ölümcül haftasonunda 28 kişinin ölümüne neden oldu; bu, resmi reddinden önceki bir model olarak görüldü .

Washington'la Nadir Görülen Bir Kamuoyu Ayrışması

Bu durum, bir İsrail lideri ile bir ABD başkanı arasında son yılların en doğrudan kamuoyu önünde yaşanan ayrışmalarından biri . Planın duyurulmasının üzerinden bir haftadan fazla süre geçmesine rağmen Netanyahu sessiz kalırken, ismi verilmeyen İsrailli yetkililer muhalefet sinyalleri veriyordu . Netanyahu nihayet konuştuğunda, İsrail'in anlaşmadan 'çok memnun' olduğunu iddia eden Trump'la doğrudan çelişti .

Beyaz Saray'dan henüz resmi bir kınama gelmezken, Trump'ın 'atılım' anlatısı ile Netanyahu'nun kategorik reddi arasındaki uçurum ciddi bir diplomatik sürtüşmeye yol açtı . Los Angeles Times'a göre Netanyahu, Washington'la Gazze planlarını hâlâ görüşüyor ancak bu kamuoyu önünde yaşanan çelişki, diplomatik süreci belirsizliğe sürükledi .

Hamas'ın Pozisyonu: Taahhüt Altında Ama Şartlı

Hamas, Netanyahu'nun reddinden on gün önce Kahire'de kabul ettiği plana bağlı kaldığını yineledi . Üst düzey Hamas yetkilisi Basem Naim, arabulucuların İsrail'i planı uygulamaya zorlamasını beklediklerini söyledi . Ancak, bu reddiyeden önce bile Hamas'ın kendine özgü sıralama talepleri vardı: Hamas, silahlarını ancak İsrail'in Şarm el-Şeyh anlaşmasını uygulaması, saldırıları durdurması, güçlerini çekmesi ve yardım akışını artırmasından sonra depolayacağını belirtmişti .

Bu durum bir kısır döngü yaratıyor: Netanyahu çekilmeden önce silahsızlanma talep ederken, Hamas silahlarını depolamak için İsrail'in çekilmesini şart koşuyor .

Aşırı Sağ Koalisyon Baskısı: İç Siyasetin Dinamiği

Netanyahu'nun bu reddi, büyük ölçüde iç koalisyon dinamikleri tarafından şekillendirildi. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm partisi ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in Otzma Yehudit partisi gibi aşırı sağcı koalisyon ortakları, Hamas tamamen silahsızlanmadan Gazze'den çekilmeyi öngören herhangi bir planı kabul etmesi halinde hükümetten ayrılma tehdidinde bulunmuştu .

Bu partiler, anlaşmanın ilk duyurulduğu Temmuz sonundan beri isyan sinyalleri veriyordu . Smotrich ve Ben-Gvir, 2025'te farklı bir ABD ateşkes planı üzerinden de benzer şekilde istifa tehdidinde bulunmuş ve Netanyahu'yu uyarmıştı . Netanyahu'nun net reddi, kendi hükümeti içinden gelen artan eleştirilerin ardından geldi .

Ekim Seçimleri ve Netanyahu'nun İnce Çizgisi

İsrail, Ekim 2026'da seçimlere gidiyor ve Netanyahu sağ tabanını güçlendirmeye çalışıyor . Hamas'a karşı fazla yumuşak olarak görülen bir planı reddetmek, kendisinden daha sert rakiplerin İsrail güvenliğinden ödün vermekle suçlamalarına karşı ona yardımcı oluyor . Diğer yandan, bu çıkmaz diplomatik çözüm isteyen merkez seçmenleri yabancılaştırma riski taşıyor. Netanyahu bir ipin üzerinde yürüyor: anlaşmayı reddederek koalisyonu ayakta tutmak, ancak olası bir seçim öncesinde Trump yönetimiyle bağları tamamen koparmamak .

Büyük Resim: Çıkmaza Giren Diplomatik Süreç

Bu ret, çatışmanın başlangıcından bu yana ABD arabuluculuğundaki en ciddi diplomatik hattı çökertti. 15 maddelik plan, Ekim ayında ilan edilen ve çatışmaları azaltan ancak sonlandıramayan ABD liderliğindeki ateşkesin en son aşamasıydı . Planın çerçevesi, aşamalı İsrail çekilmesi ile Hamas'ın silahsızlanmasını, uluslararası bir istikrar gücünü ve Gazze için teknokratik bir yönetim organını içeriyordu . Her iki taraf da diğerinin kabul edemeyeceği ön koşullara kilitlenmiş durumdayken, yakın vadede bir atılım pek olası görünmüyor.

Gazze'deki Filistinliler, bu kararın 'barışa giden net bir yol bırakmadığını' belirterek, bir sakinin "Geriye gidiyoruz" sözleriyle durumu özetledi . Çıkmaz aynı zamanda tehlikeli bir boşluk da yaratıyor: IDF büyük çaplı saldırıları durdurdu ancak tırmanma kapasitesini korurken, Hamas silahlı ve kabul ettiği plana bağlı kalarak Washington'un Netanyahu'ya baskı yapmasını bekliyor .