Husi Saldırıları: Yemen'in Mokha Limanı ve Suudi Aramco Rafinerisi Vuruldu, Küresel Enerji Tehdidi Büyüyor

Bu saldırılar, İran'ın desteğiyle yürütülen koordineli bir Husi kampanyasının en son örneği. Hedefler: Suudi Arabistan'ı enerji altyapısını ve Kızıldeniz limanlarını vurarak baskı altına almak, bir yandan da Yemen hükümet güçleriyle savaşmak. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki tutumuyla birleşince, bu saldırılar dünyadaki en kritik iki deniz geçiş noktasından (Hürmüz ve Babülmendep) geçen küresel enerji akışını aynı anda tehdit ediyor.

Mokha Limanı'nda Can Kaybı ve Hasar

Mokha Limanı'na yönelik saldırı yıkıcı oldu. AFP'ye konuşan bölgedeki bir tıbbi kaynağa göre, en az 11 kişi öldü ve 32 kişi yaralandı; bunlardan 6'sı sivil . Ölenlerden 8'i asker, 3'ü sivil .

Yemen hükümeti yanlısı Ulusal Direniş Güçleri daha düşük bir can kaybı bildirdi: 7 ölü (4 asker, 3 sivil) ve 15 yaralı .

Enformasyon Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Fayed el-Noman, Husilerin limana füze ve drone fırlattığını, binalara ve iskeleye ayrıca ticari mallara ve gıda malzemelerine ağır hasar verdiğini söyledi . Yemen Ulaştırma Bakanı Mohsen el-Amri, saldırıyı "terörist bir bombalama" olarak nitelendirerek, ölüm, yaralanma ve önemli maddi hasar olduğunu belirtti .

İşleri daha da kötüleştiren bir gelişme ise, ilk saldırıdan 24 saatten kısa süre sonra ikinci bir Husi saldırı dalgası geldi. Yemen hükümet güçleri, hava savunmalarının 6 drone'u düşürdüğünü, 2 balistik füzenin ise hedefini bulamadan denize düştüğünü bildirdi .

Jizan'daki Suudi Aramco Rafinerisi'ne Saldırı

Husi askeri sözcüsü Yahya Saree, Jizan'daki Aramco rafinerisine bir drone saldırısı düzenlediklerini ve saldırının "hassas" olduğunu iddia etti . Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, tesiste yangın çıktığını ancak herhangi bir can kaybı olmadan söndürüldüğünü doğruladı . Bakanlık, yangının çıkış nedeni hakkında bilgi vermedi.

Bu, haftalar içinde Jizan'a yapılan ikinci büyük Husi saldırısıydı. 25 Temmuz'da balistik füzeler ve dronelarla yapılan bir saldırı aynı rafineri kompleksini ateşe vermiş ve kuzeydeki Yanbu ihracat terminalini de hedef almıştı . 25 Temmuz saldırısı, rafinerinin Entegre Gazlaştırma Kombine Çevrim (IGCC) kompleksine ve bir tank çiftliğine hasar vermiş, Suudi Aramco'yu günde 400.000 varil kapasiteli tesisi kapatmaya zorlamıştı . Onarımların 15 Ağustos'a kadar tamamlanması bekleniyordu .

Jizan rafinerisi, Suudi Arabistan'ın İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ablukasını aşmak için kullandığı bir ihracat üssü haline gelmişti .

Husilerin Gerekçeleri

Husi askeri sözcüsü Yahya Saree, saldırılar için çeşitli gerekçeler sıraladı:

• Mokha saldırısı: Suudi destekli birlikleri ve silah depolarını hedef alan "büyük çaplı" bir operasyon olduğunu, "yüzlerce" düşman personelini öldürdüklerini ve askeri kampları yok ettiklerini iddia etti . Saree, operasyonda "çok sayıda balistik füze ve drone" kullanıldığını ve bunun, Suudi takviye kuvvetleri ile Yemen'in batı kıyısı ve Taiz ilindeki saldırılara bir misilleme olduğunu söyledi .
• Jizan rafineri saldırısı: "Suudi dronelarının Yemen hava sahasını ihlal etmesi" ve Kuzeybatı Yemen'deki (Hacce ve Saada illeri) Suudi operasyonlarına misilleme olarak çerçevelendi .
• Daha geniş kampanya: Husiler, "kuşatmaya kuşatma" kampanyası ve Suudi Arabistan'a karşı Kızıldeniz ve Babülmendep'te bir deniz ablukası ilan ettiklerini duyurdular. Bunu, Riyad'ın, uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetinin talebi üzerine Yemen'e uyguladığı hava ve deniz kısıtlamalarına meşru bir yanıt olarak savundular .

Suudi Arabistan'ın Yanıtı

Suudi Arabistan'ın yanıtı ölçülüydü ancak sonuçları oldu:

• Enerji Bakanlığı, Jizan rafinerisindeki yangını söndürdüklerini doğruladı ve "yetkili makamların olayla ilgili gerekli prosedürleri tamamladığını" söyledi .
• Suudi destekli Yemen güçleri (Ulusal Direniş Güçleri), batı kıyısı boyunca misilleme operasyonları düzenledi.
• 9 Ağustos saldırısından iki gün önce Suudi Arabistan, ABD-İsrail'in İran savaşından kaynaklanan artan bölgesel istikrarsızlığa yanıt olarak Türkiye ve Pakistan ile bir savunma anlaşması imzaladı . Bu anlaşma, krallığın çatışma genişledikçe askeri destek arayışında olduğunu gösteriyor.
• Krallık ayrıca Yemen'deki Husi hedeflerine, Husilerin "tehlikeli bir tırmanış" olarak nitelendirdiği Hudeyde de dahil olmak üzere hava saldırıları düzenliyor .

Daha Geniş Bölgesel Tırmanış

Bu saldırılar, Ortadoğu'nun enerji manzarasını yeniden şekillendirmekle tehdit eden çok daha büyük bir krizin parçası:

İki geçiş noktası altında baskı

• İran'ın Hürmüz Boğazı ablukası: İran, Hürmüz Boğazı'ndaki koşullarını sertleştirerek enerji arz krizini derinleştiriyor. Husilerin Suudi Kızıldeniz altyapısına yönelik saldırıları, Babülmendep Boğazı'nda ikinci bir darboğaz tehdidi yaratıyor. Babülmendep, Yemen ile Cibuti arasında dünya petrol ve konteyner taşımacılığının büyük bir kısmının geçtiği dar bir geçittir .
• Körfez nakliye trafiği, Husilerin Ağustos başında Yanbu açıklarında bir Suudi petrol tankerine ve Aden Körfezi'nde bir başka tankere saldırmasının ardından önemli ölçüde azaldı .

ABD-İsrail'in İran savaşı bağlamı

Husiler, İran yanlısı bir vekil olarak hareket ediyor, Suudi Arabistan'a karşı "ikinci bir cephe" açıyor ve İran'ın Körfez stratejisiyle koordineli olarak küresel enerji tedarikini kesintiye uğratıyor . Bu saldırılar, 2022'deki ateşkesten bu yana Suudi topraklarına yapılan ilk önemli Husi saldırıları olup, dört yıldır süren göreceli sükunetin fiilen çöktüğünü gösteriyor .

Diplomatik zorluklar

İran barış anlaşması çabaları devam ediyor ancak çatışma Körfez'den Kızıldeniz'e yayıldıkça ciddi zorluklarla karşı karşıya . Saldırılar, dünyanın en kritik iki deniz geçiş noktasından petrol ve ticaretin serbest akışını tehdit ettiği için küresel medya ve hükümetlerden endişe çekiyor.

Özet

9 Ağustos saldırıları münferit olaylar değil. Bunlar, İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a enerji altyapısını ve Kızıldeniz limanlarını vurarak baskı yaparken aynı anda Yemen hükümet güçleriyle savaştığı koordineli bir kampanyanın en son tırmanışı. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki tutumuyla birleşince, bu saldırılar her iki büyük Orta Doğu geçiş noktasından (Hürmüz ve Babülmendep) geçen küresel enerji akışını boğmakla tehdit ediyor. Dört yıllık ateşkesin çöküşü ve yeni savunma anlaşmalarının imzalanması, bölgenin daha tehlikeli bir çatışma aşamasına girdiğini gösteriyor.