Rusya'nın Petrolünde Çelişkili Tablo: Üretim Artıyor Ama İhracat Sıkışıyor

Aylık artışa rağmen, Temmuz üretimi hala Rusya'nın OPEC+ kotasının altında kaldı (Haziran ayında kotanın 834.000 varil/gün altındaydı). Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Ukrayna saldırılarının kümülatif etkisini gerekçe göstererek 2026 yılı tahminini ~8,9 milyon varil/gün seviyesine revize etti.

Rafinerilere Yönelik Ukrayna İHA Saldırıları Yoğunlaşıyor

Sadece Temmuz ayında 18 Rus rafinerisi hedef alındı; bunların arasında ülkenin en büyüğü olan Omsk rafinerisi de bulunuyor. Bu saldırılar, Rusya'da petrol rafinajını 24 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine indirdi.

Yeni uzun menzilli İHA saldırıları Ağustos başında da devam etti:

• 2 Ağustos: Rosneft'e ait Saratov rafinerisi vuruldu ve tesisin tek birincil işleme ünitesi (AVT-6) tamamen durdu.
• 6 Ağustos: Ukrayna, Bashneft-Novoil rafinerisini (Başkurdistan) ve Slavneft-Yanos rafinerisini (Yaroslavl) vurdu; ikinci saldırıda büyük duman bulutları oluştu.

Bu saldırılar, yurt içinde rafine edilecek olan ham petrolün ihracat piyasalarına yönlendirilmesine neden oluyor, ancak mevcut ihracat altyapısı bu fazlalığı kolayca ememiyor.

İhracat Sıkışması: Tanker Kapasitesi ve Karadeniz Krizi

Karadeniz limanlarındaki aksaklıklar: Rusya'nın Karadeniz'deki en büyük petrol terminali olan Novorossiysk'teki Sheskharis (günde ~650.000 varil, yani deniz yoluyla yapılan ham petrol ihracatının yaklaşık beşte biri), Ukrayna'nın artan İHA ve deniz insansız hava aracı tehditleri nedeniyle 21 Temmuz'dan itibaren yüklemeleri askıya aldı. Yüklemeler birkaç gün sonra yeniden başladı ancak bu kesinti ciddi bir uyarı niteliğindeydi.

Karadeniz/Azak Denizi'ndeki kirli tanker yüklemeleri Temmuz ayının son iki haftasında yüzde 62 oranında düşüşle ortalama sadece 0,98 milyon varil/gün seviyesine geriledi (BIMCO verilerine göre ay başında bu rakam 2,59 milyon varil/gün'dü).

Urals ham petrolünün Hindistan'a navlun ücretleri temmuz ortasından bu yana yaklaşık %50 arttı. Bunun nedeni, gemi sahiplerinin güvenlik riskleri nedeniyle Rusya'nın Karadeniz limanlarından kaçınması. Rus nakliye grubu FESCO, Karadeniz üzerinden yeni sevkiyat siparişlerini askıya aldı.

Rusya Merkez Bankası, hasar gören rafinerilerden boşalan ham petrolün ihracata yönlendirilmesinin ulaşım ve liman altyapısının kapasitesiyle sınırlı olduğunu belirtti.

Baltık limanlarından yapılacak ihracatın Ağustos'ta %4 artması planlanıyor. Satıcılar daha fazla ham petrole Asya'ya yönlendirmeye çalışıyor ancak tüm rotalarda tanker bulunurluğu daralıyor.

Paradoksal bir sıkışma ortaya çıkıyor: Rafinerilere yönelik İHA saldırıları ihracat için daha fazla ham petrol yaratırken, Karadeniz'deki güvenlik tehditleri tankerleri caydırıyor, navlun maliyetlerini artırıyor ve yüklemeleri yedi haftanın en düşük seviyesine itiyor. Ham petrol ihracatı, 2 Ağustos'a kadar olan dört haftalık dönemde 3,9 milyon varil/gün seviyesine geriledi.

Sonuç: Temmuz'daki Toparlanma Kalıcı Olmayabilir

Sektör kaynakları, yeni rafineri kesintilerinin mevcut ihracat lojistik kısıtlamalarını daha da kötüleştirmesi ve Karadeniz'deki tanker kapasitesinin en sıkı darboğaz olması nedeniyle Ağustos'ta üretimin yeniden düşmesini bekliyor. 9 milyon varil/gün üzerindeki üretim toparlanması kırılgan görünüyor ve İHA savaşı, rafineri hasarı ve deniz güvenliği etkileşimi, Rus petrol üretimini yakın vadede baskı altında tutmaya devam edecek.