2. Senato Kararı ve MDT'nin Tekrar Tekidi (Ekim 2025)
ABD Senatosu, ABD-Filipinler Karşılıklı Savunma Anlaşması'nın 74. yıl dönümünü tanıyan ve 'ÇHC'nin Güney Çin Denizi'ndeki artan saldırganlığı ve hukuki savaşı' konusunda uyarıda bulunan S.Res.409 sayılı kararı sundu . 13 Ekim 2025'te Dışişleri Bakanlığı, Çin'in Thitu Adası yakınlarında bir Filipin Balıkçılık ve Su Kaynakları Bürosu gemisine çarpıp tazyikli su sıkmasını kınadı ve MDT'nin 4. Maddesinin Güney Çin Denizi'ndeki Filipin kamu gemilerine ve uçaklarına yönelik silahlı saldırıları da kapsadığını açıkça yineledi .
3. Ortak Askeri Devriyeler ve Tatbikatlar (Ocak-Haziran 2026)
4. İkili Stratejik Diyalog Tekidi (Şubat 2026)
ABD-Filipinler İkili Stratejik Diyaloğu'nun ortak bildirisinde, iki taraf MDT'nin Pasifik bölgesi ve Güney Çin Denizi dahil olmak üzere her iki ülkenin silahlı kuvvetlerine, kamu gemilerine ve uçaklarına yönelik saldırıları kapsadığını yineledi .
5. Kınamanın Sertleşmesi: 'Şüpheli Bahaneler' (8 Ağustos 2026)
Çin'in doğa koruma alanı altında balıkçılık yasağını aktif olarak uygulamaya başlaması ve Filipin balıkçı gemileriyle şiddetli çatışmalar yaşandığına dair haberlerin ardından ABD Dışişleri Bakanlığı daha sert bir açıklama yayınladı. Açıklamada, Çin'in toprak taleplerini ilerletmek ve Filipinli balıkçıların geleneksel avlanma alanlarına erişimini engellemek için 'şüpheli' çevre bahaneleri kullandığı belirtildi .
2016 PCA kararı, Scarborough Shoal'ın UNCLOS'un 121(3). Maddesi kapsamında bir 'kaya' olduğuna ve kendine ait bir Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) veya kıta sahanlığı oluşturmadığına hükmetti . Mahkeme ayrıca Çin'in 'dokuz çizgili hat' içindeki tarihi hak iddialarının hukuki bir dayanağı olmadığını ve Çin'in resifteki varlığının Filipinli balıkçıların geleneksel avlanma haklarını yasadışı bir şekilde engellediğini belirtti . Çin, mahkemenin yetkisini reddediyor ve kararı tanımıyor .
1951 tarihli MDT, tarafları Pasifik bölgesindeki silahlı saldırılara karşı ortak hareket etmeye zorunlu kılıyor . ABD, anlaşmanın yorumunu genişleterek Güney Çin Denizi'ndeki saldırıları da kapsadığını belirtse de Filipinler, Kasım 2025'teki bir çatışmanın ardından anlaşmayı tetiklememiş, Manila'nın ittifak dayanışması ile doğrudan tırmanış arasındaki dikkatli dengesini göstermiştir .
Scarborough Shoal, Filipinler'in ana adası Luzon'un yaklaşık 120 deniz mili batısında yer alıyor. Güney Çin Denizi'nden yıllık 3,4 trilyon dolarlık mal taşınıyor ve küresel ham petrol sevkiyatının yaklaşık üçte biri ile sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yarısından fazlası bu sulardan geçiyor. Çin'in doğa koruma alanı uygulaması, diğer anlaşmazlık konusu adalar için bir emsal teşkil edebilir.