Karadeniz Abluka Altında: Rusya-Ukrayna Deniz Saldırıları Küresel Tahıl Ticaretini Durduruyor

Ukrayna'nın Rusya Bağlantılı Gemilere Saldırıları

• 16 Temmuz: Ukrayna, koordineli bir füze ve İHA saldırısında en az 11 Rus gemisini vurduğunu açıkladı .
• Ukrayna, Azak Denizi ve Karadeniz'deki Rus gemilerine ve limanlarına yönelik İHA saldırılarını artırdı. Bu durum, Rusya tahıl lobisinin 31 Temmuz'da yaptığı uyarıya göre, Rus tahıl ihracatını durdurabilir ve küresel fiyatları yukarı çekebilir .

Rusya'nın Yanıtı

3 Ağustos'ta Rusya, Azak-Karadeniz havzasındaki gemilerin korunmasını artırdığını ve alternatif kargo rotaları geliştirdiğini duyurdu .

Ticari Denizciliğe ve Ukrayna'nın Tarım İhracatına Etkisi

• Seferler durdu: 23 Temmuz'da gemi sahipleri, Ukrayna'nın işgal altında olmayan üç Karadeniz limanına tüm gemi gelişlerini durdurarak deniz taşımacılığını fiilen dondurdu . Bu limanlara giden ve gelen deniz trafiği durma noktasında.
• İhracat kapasitesi çöktü: Ukrayna, temmuz ortasına kadar Karadeniz limanları üzerinden tahıl ihracat kapasitesinin yaklaşık üçte birini kaybetti . 7 Ağustos itibarıyla Ukrayna'nın tarım ürünleri sevkiyatının bu sezon yarıdan fazla düşerek (önceki tahminlere göre %54 azalışla) yaklaşık 29,6 milyon tona gerilemesi bekleniyor .
• Doğrudan çiftlik kayıpları: Ukrayna Tarım Bakanı, tarım sektörünün bu yıl 1,5 ila 3 milyar dolar arasında doğrudan kayba uğrayabileceği uyarısında bulundu .
• Alternatif yollar yetersiz: Ukrayna Tarım Bakanı, alternatif ihracat yollarının (demiryolu, karayolu, Tuna nehri) normal ihracat hacminin ancak %50'sini karşılayabileceğini ve ağustos sonundan önce operasyonel kapasiteye ulaşamayacağını belirtti .

Küresel Gıda Güvenliği ve Ticaret Yolları İçin Daha Geniş Etkiler

• Çifte arz şoku: Karadeniz, artık tırmanan çatışmanın vurduğu stratejik bir ticaret darboğazı haline geldi. Bu durum hem Ukrayna tahılını hem de Rusya'nın tahıl ve petrol ihracatını aynı anda sekteye uğratıyor . Rusya dünyanın en büyük buğday ihracatçısı, Ukrayna ise önemli bir tedarikçi konumunda.
• Buğday fiyatları yükseliyor: Gerilim buğday fiyatlarını yukarı çekti ve Rusya tahıl lobisi, koridorun tamamen kapanması halinde Orta Doğu ve Afrika'nın bazı bölgelerinde kıtlığa yol açabileceği uyarısında bulundu .
• BM uyarısı: Dünya Gıda Programı (WFP), gemilere yönelik saldırıların devam etmesi halinde Ukrayna tahıl sevkiyatlarının daha fazla kesintiye uğrayabileceği ve bunun en ağır yükünü ithalata bağımlı gelişmekte olan ülkelerin çekeceği uyarısında bulundu .
• Diplomatik çabalar: Türkiye, 4 Ağustos'ta her iki tarafı Karadeniz güvenliğini sağlamaya çağırdı ancak henüz bir ateşkes ya da yeni bir tahıl anlaşması duyurulmadı .
• Sigorta ve navlun maliyetleri: Karadeniz rotası için savaş riski sigortası, ticari denizciliği daha da caydıracak kadar pahalı hale geldi .