7 Ağustos sabahı Ukrayna’ya ait Liutyi tipi saldırı dronları, Rusya’nın Sverdlovsk bölgesindeki Yekaterinburg kentinde bulunan Wildberries lojistik merkezini hedef aldı . Bölge Vali Vekili Denis Pasler, hava savunma sistemlerinin sekiz drone düşürdüğünü, bunlardan üçünün enkazının depo çatısına düşerek yangına yol açtığını söyledi . Görüntülerde depo çatısının altında birden fazla yangın görülürken Wildberries de saldırıyı doğruladı ve itfaiyenin alevleri kontrol altına aldığını açıkladı .
Bu, Yekaterinburg’daki merkeze yönelik ikinci olaydı. 25 Temmuz’da da drone tehdidi nedeniyle tesis boşaltılmış, yakındaki otoparkta yangın çıkmıştı . Yekaterinburg’un Ukrayna sınırından yaklaşık 2.000 kilometre uzakta olması, saldırıların erişim alanının ne kadar genişlediğini ortaya koyuyor .
18 Temmuz’dan bu yana Wildberries’in Rusya genelindeki lojistik ağı neredeyse her gece düzenlenen saldırılarla karşı karşıya kaldı. Reuters, yaklaşık 20 tesiste büyük yangınlar çıktığını, depolardaki ürünlerin zarar gördüğünü ve şirketin ülke çapındaki dağıtım ağının aksadığını bildirdi .
Data Insight analisti Sergey Semko’nun Forbes Russia’ya aktarılan hesaplamasına göre 2 Ağustos itibarıyla 1,21 ila 1,47 milyon metrekarelik Wildberries tesisi saldırılardan etkilenmişti. Bu alan, şirketin toplam 5,2 milyon metrekarelik lojistik kapasitesinin yüzde 17,2 ila 22,2’sine karşılık geliyor . Rus analistler, ilk saldırıların toplam ekonomik zararını 100 milyar rubleye, yani yaklaşık 1,3 milyar dolara kadar çıkardı .
OSINT grubu DroneBomber ise 2 Ağustos itibarıyla Wildberries’in 26 büyük depo kompleksinden 16’sının devre dışı kaldığını öne sürdü. Bu, şirketin en büyük lojistik merkezlerinin yaklaşık yüzde 62’si anlamına geliyor . Wildberries, haziran ayında 5,2 milyon metrekarelik toplam alana sahip 209 lojistik tesisi işlettiğini açıklamıştı .
Ukrayna yönetimi, Wildberries tesislerinin yalnızca ticari depo olarak görülmemesi gerektiğini savunuyor. Kiev’e göre şirket, Rusya’nın savaş çabasına katkı sağlayarak üniforma, elektronik parça ve başka ürünlerin orduya ulaştırılmasına yardımcı oluyor .
Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, saldırıların Rusya’nın işgalini finanse eden ve destekleyen ekonomik altyapıyı hedef aldığını söyledi. Zelenskiy, vurulan lojistik merkezlerin Rus ordusuna drone üretiminde kullanılan yaptırım kapsamındaki parçalar, navigasyon ekipmanları ve diğer askeri malzemelerin tedarikinde rol oynadığını belirtti . Kiev ayrıca saldırıları, Rusya’nın Ukrayna’daki sivil altyapıya yönelik saldırılarına karşılık olarak çerçeveliyor .
Wildberries depolarında ürünlerini tutan binlerce satıcı, saldırılardan doğrudan etkilendi. Depoların yanması yalnızca şirketin lojistik kapasitesini değil, küçük ve orta ölçekli işletmelerin tüm stoklarını da tehdit etti.
Wildberries, ilk saldırıdan yalnızca 11 gün önce, 7 Temmuz’da satıcı sözleşmesini değiştirmişti. Yeni düzenlemede drone saldırıları, bombardıman ve patlamalar “mücbir sebep” olarak tanımlandı. Bu hüküm, kaybolan ürünler nedeniyle şirketin sorumluluğunu sınırlandırıyor .
Wildberries, 7 Ağustos’ta satıcılar için gönüllü sipariş sigortasının kapsamını genişletti. Yeni düzenlemeyle terör saldırıları, sabotaj ve drone saldırıları ile bunların sonuçları teminat kapsamına alındı . Örneğin drone enkazının düşmesi sonucu çıkan yangında zarar gören ürünler sigorta kapsamında değerlendirilebiliyor .
Güncellenen koşulların öne çıkan maddeleri şöyle:
Bu nedenle yeni poliçe, satıcıların en büyük riskini ortadan kaldırmıyor. Ürünlerin toplu halde tutulduğu ana depolar teminat dışında kalırken 100.000 rublelik olay başına limit, yanan stokların gerçek değerinin oldukça altında kalabiliyor .
Wildberries, Rusya’da milyonlarca kişinin alışveriş yaptığı, küçük işletmelerin de ürünlerini ülke çapında müşterilere ulaştırmak için kullandığı bir platform. Bu nedenle saldırıların etkisi askeri veya stratejik tesislerle sınırlı kalmadı; tüketicilerin siparişlerini, satıcıların stoklarını ve franchise teslimat noktalarının gelirlerini de etkiledi .
The Guardian’a konuşan küçük işletme sahipleri, savaşın geçim kaynaklarına kadar ulaşmasından duydukları şaşkınlık ve öfkeyi dile getirdi . Şirket ise lojistik rotalarını yeniden düzenleyerek teslimatları sürdürmeye çalışıyor .
Şimdilik ortaya çıkan tablo şu: Ukrayna’nın operasyonu yaklaşık 20 Wildberries tesisini vurdu, şirketin depo kapasitesinin beşte birinden fazlasını etkiledi, milyarlarca rublelik ekonomik hasara yol açtı ve satıcıları ağır kayıplarla baş başa bıraktı . Yekaterinburg’daki 7 Ağustos saldırısı ise kampanyanın Rusya’nın iç kesimlerine ulaşmaya devam ettiğini gösterdi. Wildberries’in buna yanıtı olan yeni sigorta ürünü, drone saldırılarını kapsasa da depo stoklarını ve geçmiş kayıpları korumuyor .