NASA’nın “Büyük Patlama” hamlesi Voyager 2’nin yıldızlararası bilimini nasıl uzattı?

Sonuç olarak Voyager 2, hâlen çalışan üç bilim cihazının tamamını en az bir yıl daha kullanabilecek. Bu süre yaklaşık olarak 2027 ortasına kadar uzanıyor ve daha da uzun sürebilir . Hamle yapılmasaydı NASA’nın 2026 bitmeden üçüncü bir cihazı kapatması gerekecek, araç yalnızca iki aktif bilim cihazıyla yoluna devam edecekti .

Hangi bilim cihazları korundu?

Voyager 2, azalan güç üretimi nedeniyle önceki yıllarda çeşitli cihazlarını kapatmıştı. “Big Bang” hamlesiyle korunan üç cihaz şunlar:

1. Manyetometre (MAG): Yıldızlararası manyetik alanları ölçüyor.
2. Plazma Dalgası Alt Sistemi (PWS): Yıldızlararası uzaydaki plazma dalgalarını tespit ediyor.
3. Kozmik Işınlar Alt Sistemi (CRS): Güneş Sistemi dışından gelen kozmik ışın parçacıklarını ölçüyor.

Bu üç cihaz, insanlığın yıldızlararası uzayda doğrudan ölçüm yapan tek sensör ağı niteliğinde. Şu anda bu verilerin yerini alacak, finanse edilmiş veya planlanmış bir görev bulunmuyor .

Neden bu kadar riskliydi?

“Big Bang” sıradan bir yazılım güncellemesi değildi. Komutlar büyük ölçüde geri döndürülemezdi ve mühendislerin hata anında müdahale edebileceği bir canlı bağlantı yoktu .

• Uzun iletişim gecikmesi: Komutun Voyager 2’ye ulaşması yaklaşık 17 saat sürdü. Başarılı olup olmadığına dair yanıtın Dünya’ya dönmesi de yaklaşık 17 saat aldı. Bu nedenle ekip, süreç sırasında aracı gerçek zamanlı olarak yönlendiremedi .
• Aşırı soğuma riski: Yıldızlararası uzayda bulunan 49 yıllık bir sondada ısıtıcıları kapatmak, kritik parçaların donmasına ve kalıcı olarak arızalanmasına yol açabilirdi. Düşük güçlü alternatifler güvenli sıcaklık aralığını koruyamasaydı bazı sistemler kaybedilebilirdi .
• Otomatik koruma sistemleri: Voyager’ın arıza koruma rutinleri bir anormallik algılarsa, planlanandan daha fazla sistemi otomatik olarak kapatabilirdi. Böyle bir senaryo görevin sonunu hızlandırabilirdi .

JPL ekibi, son komutu göndermeden önce aylar boyunca farklı senaryoları modelledi ve test etti . Yapılandırma 9 Temmuz’da uygulandı; bu sırada iki özel ısıtıcı ile bir dijital teyp kaydedici kapatıldı .

Sırada Voyager 1 var

Voyager 1 de benzer bir güç darboğazıyla karşı karşıya. JPL mühendisleri 17 Nisan 2026’da, uzay aracına yaklaşık bir yıllık ek süre kazandırmak amacıyla Düşük Enerjili Yüklü Parçacıklar (LECP) cihazını kapattı. Bu kararla Voyager 1’in çalışan bilim cihazı sayısı üçe indi: manyetometre, Plazma Dalgası Alt Sistemi ve Kozmik Işınlar Alt Sistemi .

“Big Bang” fikri baştan beri her iki Voyager sondası için tasarlanmıştı . Voyager 2’deki başarılı uygulamanın ardından NASA, Voyager 1’de de benzer bir yeniden yapılandırma gerçekleştirmeyi planlıyor . Ancak Voyager 1’in güç rezervi daha dar ve daha öngörülemez olduğu için aynı komut dizisinin uyarlanması ve ek modellemeler yapılması gerekebilir .

NASA henüz Voyager 1 için kesin bir tarih açıklamadı. Mevcut plan, LECP’nin kapatılmasıyla kazanılan yaklaşık bir yıllık süre içinde hazırlıkları tamamlamak ve uygun zamanda “Big Bang” yapılandırmasını uygulamak . Başarılı olması halinde Voyager 1’in üç bilim cihazı da en az bir yıl daha çalışabilir. Bu tür güç yönetimi hamleleri, iki görevin de 2030’ların daha ileri yıllarına kadar veri göndermesini mümkün kılabilir .