Kanada’daki 2026 Orman Yangınlarının Asıl Nedeni İklim Değişikliği: Risk İki Katına Çıktı

Çalışmanın yanında paylaşılan veriler, yangınların yükünü eşit taşımayan bir başka tabloyu da ortaya koyuyor: Kanada nüfusunun yaklaşık yüzde 5’ini oluşturan Yerli halklar, orman yangını tahliyelerinin yüzde 42’den fazlasını oluşturuyor .

Araştırma ne buldu?

World Weather Attribution (WWA), yangın havasının şiddetini değerlendirmek için Günlük Şiddet Derecesini (Daily Severity Rating - DSR) analiz etti. Bu ölçüm; sıcaklık, nem, rüzgâr ve yağış gibi unsurları birlikte değerlendiriyor .

Araştırmacılar, yangınların uzun süre yayılmasını sağlayan aşırı koşulların insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle yaklaşık iki kat daha sık görülür hale geldiği sonucuna ulaştı . Bugünün ikliminde olağandışı olsa da gözlenen yangın havası, insan etkisinin bulunmadığı daha serin bir dünyada çok daha nadir yaşanacaktı .

Ontario ve Kuzeybatı Toprakları’nda toplam 3,8 milyon hektardan fazla alan yandı; bunun 730 bin hektardan fazlası yalnızca Ontario’daydı .

Imperial College London’da iklim bilimci ve çalışmanın ortak yazarlarından Friederike Otto, sonucu şöyle değerlendirdi: “Tekrar tekrar aynı sonuçla karşılaşıyoruz: İklim değişikliği, kontrol edilemeyecek kadar büyüyen ve eşi benzeri görülmemiş yangınların arkasındaki temel etken” .

Trump’ın orman yönetimi iddiası neden tartışmalı?

Trump, Kanada hükümetini orman yönetiminde “kasıtlı ihmal” ile suçlamış ve yangın dumanının yarattığı “hesaplanamaz maliyeti” Kanada ürünlerine uygulanan tarifelere eklemekle tehdit etmişti . Trump, 17 Temmuz 2026’da Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Kanada’nın ormanlarını gerektiği gibi yönetmemesinden sorumlu tutuluyoruz” ifadelerini kullanmıştı .

WWA çalışması ise yangınların temel nedenini orman yönetiminden ziyade küresel iklim değişikliğiyle ilişkilendiriyor. İki ülkeden yangın ve iklim uzmanları, orman yönetiminin yerel ölçekte yangının davranışını etkileyebileceğini; ancak yangınların hızla büyümesini sağlayan rekor sıcaklık, düşük nem ve kuraklık gibi aşırı koşulların ısınan iklimle temelden bağlantılı olduğunu belirtiyor .

FactCheck.org’un değerlendirmesi de benzer bir sonuca vardı: Kanada’daki yangınların ve duman kirliliğinin kötüleşmesinde ana etken, Trump’ın öne sürdüğü “enkaz ve kuru bitki örtüsü temizliğinin” eksikliğinden çok iklim değişikliği .

Uzmanlar ayrıca Kanada’nın geniş boreal ormanlarının tamamında büyük ölçekli bir orman yönetimi uygulamasının pratikte mümkün olmayacağını ve sorunu çözmede muhtemelen etkisiz kalacağını vurguladı . Kömür, petrol ve doğal gaz kullanımından kaynaklanan ABD’nin tarihsel sera gazı emisyonlarına da dikkat çekildi .

En ağır bedeli Yerli topluluklar ödüyor

WWA çalışması esas olarak iklim değişikliğinin yangın havasındaki rolüne odaklanıyor. Bununla birlikte, araştırmayla birlikte gündeme getirilen ayrı veriler, Kanada’daki ciddi eşitsizliği gösteriyor:

• Yerli halklar Kanada nüfusunun yaklaşık yüzde 5’ini oluştururken, orman yangını tahliyelerinin yüzde 42’den fazlası Yerli nüfusun çoğunlukta olduğu topluluklardan gerçekleşiyor .
• Kanada’daki Yerli nüfusun çoğunlukta olduğu toplulukların yaklaşık yüzde 80’i, yangın riski yüksek bölgelerde bulunuyor .
• Temmuz 2026’nın sonunda yayımlanan Kanada İstatistik Kurumu çalışması, Yerli halkların yalnızca daha yüksek tahliye oranlarıyla değil, geleneksel topraklara erişimin kesintiye uğramasından kaynaklanan uzun vadeli zihinsel ve kültürel etkilerle de karşı karşıya olduğunu ortaya koydu .
• 1980-2021 arasında Kanada’da 16 topluluk, orman yangınları nedeniyle en az beş kez tahliye edildi. Bu toplulukların ikisi dışındaki tamamı First Nations rezervleriydi .

Bu tablo, iklim krizinin daha geniş bir adaletsizliğini yansıtıyor: Krize katkısı en düşük topluluklar, sonuçlarından çoğu zaman en ağır biçimde etkileniyor . Kuzey Ontario ve Kuzeybatı Toprakları’ndaki uzak First Nations topluluklarının tahliye seçenekleri sınırlı; yangınlara karşı koruma altyapısına yapılan kronik yetersiz yatırım da kırılganlığı artırıyor .

Yangınların sürdüğü temmuz ayının son günlerinde Kanada ordusu, Ontario’nun kuzeybatısındaki uzak Fort Hope topluluğunda yaşayan yaklaşık 600 kişiyi hava yoluyla tahliye etmeye hazırlanıyordu. Bölge, o sırada en yoğun yangınların görüldüğü yerlerden biriydi .

Sonuç

Bulgular, Kanada’daki 2026 yangınlarını tek başına orman yönetimiyle açıklamanın bilimsel tabloyu eksik bıraktığını gösteriyor. Yerel yönetim ve yangınla mücadele politikaları önemini korusa da yangınların kontrol dışına çıkmasını sağlayan sıcak, kuru ve rüzgârlı koşulların daha sık yaşanmasında insan kaynaklı iklim değişikliği belirleyici rol oynuyor .