Ukrayna’da “insan safarisi”: Rusya’nın sivil hedeflere yönelik drone saldırıları büyüyor

Ukraynalı yetkililer ve bazı uluslararası soruşturmacılar, sivillerin küçük drone’larla takip edilerek vurulmasını “insan safarisi” ya da “drone safarisi” olarak tanımlıyor. Kiev, bu saldırıların sistematik niteliğini belgeleyerek Rusya’ya karşı özel bir insanlığa karşı suçlar davası hazırlıyor .

Herson’da pazarda takip edilen sebze satıcısı

4 Ağustos 2026’da Herson’da kaydedilen güvenlik kamerası görüntüleri, bir Rus FPV drone’un 52 yaşındaki sebze satıcısı Yuriy’i pazar yerinde takip ettiğini gösterdi. Görüntülerde drone’un havada daireler çizdiği, Yuriy’in beyaz aracının çevresinde kaçmaya çalışmasına rağmen onu izlemeyi sürdürdüğü ve ardından yakınına düşerek patladığı görülüyor .

Saldırıda hayatta kalan Yuriy; şarapnel yaraları, beyin sarsıntısı ve psikolojik travma yaşadı . Hastaneden yaptığı açıklamada, “Drone’a ‘Bak, burada sadece sebze var’ diye gösteriyordum ama doğrudan üzerime uçmaya başladı” dedi .

Ukrayna Ulusal Polisi olayı savaş suçu olarak nitelendirdi. Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de görüntüleri paylaşarak saldırıyı sivillere yönelik Rus “drone safarisi”nin bir örneği olarak gösterdi . Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiga ise olayın münferit değil, sistematik ve kasıtlı bir hedef alma politikasının parçası olduğunu savundu .

Saldırılar Zaporijya’nın kent merkezine yayılıyor

Rusya’nın güneydoğudaki Zaporijya’ya yönelik hava saldırıları da yoğunlaşıyor. Ukraynalı yetkililere göre FPV drone’lar ve süzülen bombalar; okullar, otobüs durakları, akaryakıt istasyonları, pazarlar, kamu binaları ve konutların bulunduğu kentsel alanlarda kullanılıyor. Yetkililer, saldırıların yalnızca altyapıya zarar vermeyi değil, kentte korku yaratmayı ve normal yaşamı sekteye uğratmayı amaçladığını belirtiyor .

FPV drone’lar daha önce Rus mevzilerinden Zaporijya’ya ulaşamazken, artık kent içinde ilk kez kullanılmaya başlandı. Bu saldırılara, daha büyük yıkıma yol açan süzülen bomba bombardımanları eşlik ediyor . Ukrayna istihbaratı, Rus işgal güçlerine haziran ayında Zaporijya’daki sivil altyapıya yönelik kamikaze drone saldırılarını artırma emri verildiğini bildirdi .

Son saldırılardan bazıları şöyle:

• 3 Ağustos 2026: Rus uçakları 90 dakika içinde yerleşim bölgelerine sekiz süzülen bomba attı. Bir kişi öldü, onlarca kişi yaralandı .
• 21 Temmuz 2026: Güdümlü bomba saldırısında üç kişi hayatını kaybetti; dokuz katlı bir apartmanın yedi katı alevler içinde kaldı .
• 30 Haziran 2026: Yedi süzülen bombanın kullanıldığı saldırıda iki kişi öldü, en az 15 kişi yaralandı .
• 20 Haziran 2026: Süzülen bomba saldırısında beş kişi öldü, 11 kişi yaralandı .

Süzülen bombalar, çoğunlukla eski Sovyet bombalarına kanat ve yönlendirme sistemleri eklenmesiyle oluşturulan, ağır patlayıcı taşıyabilen mühimmatlar. Bu silahlar kentlerde büyük kraterler ve geniş çaplı yıkım yaratabiliyor .

Rakamlar saldırıların ölçeğini gösteriyor

Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravçenko, Herson’daki 4 Ağustos saldırısının 2026 başından bu yana kayda geçen 2.600’den fazla sivil saldırıdan yalnızca biri olduğunu söyledi. Bu saldırılarda 967 sivilin öldüğü bildirildi .

Birleşmiş Milletler’in Ukrayna İnsan Hakları İzleme Misyonu’na (HRMMU) göre, 2026’nın ilk altı ayında ülke genelinde 1.396 sivil öldü, 7.978 sivil yaralandı. Bu toplam, 2025’in aynı dönemine kıyasla yüzde 37’lik artış anlamına geliyor .

Haziran 2026, Nisan 2022’den bu yana Ukrayna’daki siviller açısından en ölümcül ay oldu. BM, haziran ayında en az 293 sivilin öldüğünü ve 1.990 kişinin yaralandığını kaydetti .

Kısa menzilli drone saldırılarındaki artış daha da belirgin. Ocak-haziran döneminde bu tür saldırılarda 418 kişi öldü, 2.437 kişi yaralandı. Drone kaynaklı can kayıpları ve yaralanmalar, 2025’in aynı dönemine göre yüzde 65 arttı .

Kiev’in insanlığa karşı suçlar dosyası

Ukrayna, Rusya’nın sivillere karşı drone kullanımına odaklanan ilk özel insanlığa karşı suçlar dosyasını hazırladığını belirtiyor . Dosya, daha önce yayımlanan BM soruşturma bulgularına dayanıyor.

• Mayıs 2025: BM’nin Ukrayna Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, Herson bölgesinde sivillere yönelik Rus drone saldırılarının cinayet şeklinde insanlığa karşı suç ve savaş suçu oluşturduğu sonucuna vardı. “Bizi avlıyorlar” başlıklı rapor, Dnipro Nehri’nin Ukrayna kontrolündeki sağ yakasında aylar süren saldırı örüntüsünü belgeledi .
• Ekim 2025: Komisyon, Rus makamlarının güney Ukrayna’daki sivilleri evlerinden çıkarmak amacıyla drone saldırılarını sistematik biçimde koordine ettiği sonucuna ulaştı. Bulgular, cinayet ve zorla nüfus nakli şeklinde insanlığa karşı suçların yanı sıra sivillere saldırma savaş suçuna işaret etti .
• Şubat 2026: Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), Rusya’nın FPV drone kampanyasının kasıtlı sivil zararını savaşın amaçlı ve kurumsallaşmış bir aracı hâline getirdiği değerlendirmesini yaptı .

İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) da Herson’da quadcopter drone’larla sivillerin hedef alınmasının görünüşte insanlığa karşı suç teşkil ettiğini bildirdi. Örgüte göre saldırılar, sivil nüfusa yönelik yaygın bir saldırının parçasıydı ve Rus devlet politikasını takip ediyor olabilir .

BM soruşturma komisyonu, Herson’daki drone saldırılarının temel amacının sivil halk arasında terör yaratmak olduğunu ve bunun uluslararası insancıl hukukla bağdaşmadığını belirtti . BM Ukrayna İnsan Hakları İzleme Misyonu Başkanı Danielle Bell ise kısa menzilli drone’ların cepheye yakın topluluklarda sivil hayatı “temelden değiştirdiğini” söyledi .