Küresel Bellek Çipi Krizi Derinleşiyor: DRAM ve NAND Üretimi 2027’ye Kadar Tükenmiş Durumda

• DRAM: Yapay zeka (AI) sunucularına yönelik amansız talep, sürekli HBM kapasite tahsisi ve artan CPU bellek tedariki nedeniyle DRAM arzının 2027 boyunca sıkı kalması ve fiyatların yükselmeye devam etmesi bekleniyor .
• NAND Flash: NAND piyasasında 2027’nin ikinci yarısında yeni üretim kapasitelerinin devreye girmesiyle bir miktar rahatlama beklenirken, ilk yarıda sıkışıklığın sürmesi öngörülüyor .
• Modül üreticileri sıkışıyor: Tayvanlı bellek modülü üreticisi Apacer’in CEO’su C.K. Chang’e göre, büyük DRAM üreticilerinin bağımsız modül üreticilerine sağladığı tedarik, gelecek yıl 2026 seviyelerinin sadece %30’una düşebilir .
• Yeni kapasite yolda: Micron’un Tayvan’daki Tongluo fabrikasının 2027 ortasında anlamlı miktarda DRAM wafer üretimine başlaması ve dördüncü büyük bir DRAM tedarikçisinin pazara girmesi bekleniyor, ancak bu eklemelerin arzı rahatlatması 2027’nin sonundan önce mümkün görünmüyor .

Fiyat Artışları: Tarihi Bir "Süper Döngü"

Piyasa, tarihi bir bellek "süper döngüsünden" geçiyor:

• 2026 Q1: Konvansiyonel DRAM sözleşme fiyatları çeyreklik bazda %90-95, NAND Flash kontrat fiyatları ise %55-60 arttı .
• 2026 Q2: DRAM fiyatları çeyreklik bazda %58-63, NAND fiyatları ise %70-75 oranında yükseldi .
• 2026 Q3 (mevcut çeyrek): Fiyat artış hızı yavaşlasa da yükseliş devam ediyor. TrendForce verilerine göre DRAM’de %13-18, NAND’de ise %10-15’lik çeyreklik artış bekleniyor .
• Kümülatif etki: Spot piyasada NAND fiyatları 2025 başından bu yana %246 oranında artış gösterdi; bazı bellek modüllerinin fiyatı üç katına çıktı .

Tim Cook’un Uyarısı: "100 Yıllık Sel"

Apple CEO’su Tim Cook, 30 Temmuz 2026’daki (kendisinin son kazanç çağrısı) Q3 2026 mali sonuçları toplantısında çarpıcı uyarılarda bulundu:

• Cook, bellek maliyeti durumunu "100 yıllık sel" olarak tanımladı ve bu ifadeyi tüketici elektroniği sektöründeki 40 yılı aşkın kariyerinde ilk kez kullandığını söyledi .
• Apple, Haziran ayında Mac ve iPad fiyatlarını "isteksizce" artırdı ve mevcut çeyrekte bellek maliyetlerinin daha da yükseleceğini öngörüyor .
• Cook, arz kısıtlamalarının Apple’ın ihtiyaç duyduğu gelişmiş işlemcileri tedarik etmesini zorlaştıracağını belirterek, "tedarik tarafında çabalayarak geçireceğimiz bir çeyrek" ifadesini kullandı .
• Apple’ın hisseleri, kazanç çağrısının ardından yatırımcıların kar marjı baskısına tepki göstermesiyle %10 değer kaybetti .

CXMT Reddi: Apple’ın Çinli Bellek Üreticisine Yönelme Girişimi Başarısız Oldu

Lobi faaliyetleri: Haziran 2026 sonundan itibaren Apple, Trump yönetimine, Pentagon’un 1260H askeri şirket kara listesinde bulunan Çinli üretici ChangXin Memory Technologies (CXMT)‘den DRAM satın almak için izin başvurusunda bulundu . Tim Cook, Beyaz Saray yetkilileriyle bizzat görüştü . Apple ayrıca, Çin’de satılan cihazlarında kullanmak üzere CXMT DRAM’lerini test etmeye başladı .

Siyasi tepki: İki partili bir grup ABD senatörü, Apple’a kara listedeki Çinli tedarikçilerden çip almaktan vazgeçmesi çağrısında bulunan bir mektup gönderdi ve iPhone üreticisinin ABD’nin rakibine bağımlı hale gelebileceği uyarısında bulundu .

Reddedilen talep: Ağustos 2026 başı itibarıyla, Apple’ın CXMT’den daha ucuz bellek bulma arayışı sonuçsuz kaldı. 5 Ağustos 2026 tarihli bir rapora göre Apple, LPDDR5X bellek de dahil olmak üzere mobil DRAM ürünleri için fiyat pazarlığı yaptı ancak CXMT, küresel arzın sıkı olması nedeniyle Apple’ın indirim talebini geri çevirdi .

Kısacası: Apple, tarihi bellek krizini aşmak için kara listedeki bir Çinli tedarikçiye yöneldi, Washington’dan izin istedi, iki partili Senato muhalefetiyle karşılaştı ve sonunda CXMT’nin her bit kapasitesi önceden satılmış bir piyasada indirim yapmaya yanaşmaması nedeniyle geri çevrildi.